Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb

Dünya 15 Aprel 2025, 15:55

25975

Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.

CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Simonyan Azərbaycana gəlir

Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Alen Simonyan dekabr ayında Azərbaycana səfər etməyi planlaşdırır.Citypost.az Axar.az-a xəbər verir ki, Simonyan bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında deyib.“Gələn ay Azərbaycana səfərim olacaq. Bakıya yox. Çünki Hikmət Hacıyev Ermənistana səfər etmişdi, indi mən də getməliyəm”, - o bildirib.Simonyanın sözlərinə görə, səfər çərçivəsində texniki məsələlər və əməkdaşlıq perspektivlərinin müzakirəsi planlaşdırılır.Qeyd edək ki, iyun ayında Dilicanda Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş katibi Armen Qriqoryanla Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev arasında görüş keçirilmişdi....

19 Noyabr 2026, 11:00

İran Yunanıstanda terror planında iştirakını təkzib edib

İran Yunanıstanda İsrail vətəndaşına qarşı planlaşdırıldığı iddia edilən sui-qəsd cəhdi ilə əlaqəsinin olmadığını bəyan edib. Tehran bu barədə yayılan məlumatları əsassız ittiham və təbliğat kampaniyası adlandırıb.Citypost.az Makedoniya İnformasiya Agentliyinə (MIA) istinadən xəbər verir ki, İranın Afinadakı səfirliyinin mətbuat xidməti sosial şəbəkədə yaydığı açıqlamada bəzi KİV-lərin terror planını İranla əlaqələndirən iddialarını qəti şəkildə rədd edib.Səfirlik bildirib ki, bu ittihamlar İsrailin İranı nüfuzdan salmağa yönəlmiş təbliğat və psixoloji müharibə kampaniyasının tərkib hissəsidir. Açıqlamada yayılan məlumatların heç bir etibarlılığa malik olmadığı vurğulanıb.Yunanıstan mediasının məlumatına görə, ölkədə terror aktı və ya sui-qəsd hazırladığı iddia edilən İranla əlaqəli şəbəkənin fəaliyyəti araşdırılır. Hücumun mümkün hədəfi ilə...

19 Noyabr 2026, 09:33

Anqola Kuba investisiyalarını ölkəyə cəlb etməyə çalışır

Anqola Prezidenti Joao Lourenko Kuba ilə ikitərəfli münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, ölkəsinin Kubadakı yeni səfirinə diplomatik əlaqələrin qorunması və inkişafı istiqamətində bütün səyləri göstərməyi tapşırıb.Citypost.az Prensa Latina agentliyinə istinadən xəbər verir ki, Lourenko Anqolanın Kubaya yeni təyin olunmuş səfiri Felisberto dos Prazeres Martinsin andiçmə mərasimində iki ölkəni birləşdirən tarixi dostluq və sıx əlaqələrdən danışıb. Prezident Kuba xalqının Anqola üçün əhəmiyyətini xüsusi qeyd edərək yeni səfirə fəaliyyətində uğurlar arzulayıb.Prezident Sarayında keçirilən mərasim Havana və Luanda arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 51-ci ildönümündən bir gün sonra baş tutub.Yeni səfir isə açıqlamasında fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən birinin iqtisadi diplomatiya olacağını bildirib. Onun...

19 Noyabr 2026, 09:29

Vuçiçin partiyası Avropa Xalq Partiyasından çıxarıla bilər

Serbiyanın hakim Serb Tərəqqi Partiyasının (SNS) Avropa Xalq Partiyasından (EPP) çıxarılması məsələsi gündəmə gəlib. Partiyaya üzvlük şərtlərini yerinə yetirmək üçün bir il vaxt veriləcəyi, əks halda təşkilatdan xaric edilə biləcəyi bildirilir.Citypost.az HINA agentliyinə istinadən xəbər verir ki, Belqrad mediasının Brüsseldəki mənbələrə əsaslanaraq yaydığı məlumata görə, oktyabrın 25-də Serbiyada keçirilən parlament seçkilərində məğlub olan SNS Avropa Xalq Partiyasında qalmaq üçün müəyyən edilmiş şərtləri yerinə yetirməlidir.Məlumata əsasən, partiyaya bu tələbləri icra etmək üçün bir il vaxt veriləcək. Əks halda onun Avropa Xalq Partiyasının sıralarından çıxarılması gündəmə gələ bilər.Qeyd edək ki, SNS Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiçin rəhbərlik etdiyi siyasi qüvvədir. Xəbər hələlik Belqrad...

19 Noyabr 2026, 01:05

Avropa Parlamentinin sloveniyalı üzvləri Brüsselə müraciət edib

Sloveniyada seçkilərə xarici müdaxilənin qarşısının alınması ilə bağlı müzakirələr Avropa İttifaqı səviyyəsinə daşınıb. Hakim koalisiyanı təmsil edən avropalı deputatlar Brüsseldən ölkənin bu istiqamətdəki səylərinə dəstək istəyiblər.Citypost.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Sloveniyadan olan mühafizəkar Avropa Parlamentinin üzvləri Avropa Komissiyasını ölkədə seçkilərin xarici təsirlərdən qorunması təşəbbüsünü dəstəkləməyə çağırıblar.Deputatların müraciəti seçki və referendum kampaniyalarında xaricdən maliyyə alan təşkilatların fəaliyyətini qadağan etməyi nəzərdə tutan qanunvericilik təklifi ilə bağlıdır.Qeyd edək ki, bu təşəbbüs Sloveniyada siyasi mübahisələrə səbəb olub. Daha əvvəl müxalifət nümayəndələri və bir sıra qeyri-hökumət təşkilatları təklifə qarşı çıxaraq onun seçki prosesinə və vətəndaş cəmiyyətinə mənfi təsir göstərə biləcəyini bildiriblər.Turan ...

19 Noyabr 2026, 00:47

Bolqarıstan Tramp-Putin-Si görüşündə Avropanın iştirakını tələb edir

Bolqarıstanın xarici işlər naziri Velislava Petrova ABŞ, Rusiya və Çin liderlərinin mümkün üçtərəfli görüşündə Avropanın iştirakının vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Avropanın mövqeyi nəzərə alınmadan müharibəyə son qoyacaq razılaşma əldə etmək mümkün deyil.Citypost.az Bolqarıstan Xəbər Agentliyinə (BTA) istinadən xəbər verir ki, Petrova Donald Tramp, Vladimir Putin və Si Cinpin arasında gözlənilən görüşlə bağlı jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən diplomatik həll yolunun axtarılması üçün belə bir görüşün keçirilməsini dəstəklədiklərini bildirib.Nazir qeyd edib ki, əldə olunacaq istənilən razılaşmanın hazırlanmasında və icrasında Avropanın iştirakı təmin edilməlidir. O, bu görüşün müharibəyə son qoyacağına inanmadığını, lakin Çinin beynəlxalq proseslərdəki rolunu gücləndirə biləcəyini istisna etməyib.Petrova həmçinin Çin xarici...

19 Noyabr 2026, 00:27