ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
16496
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ermənistan-Fransa hərbi əməkdaşlığı müzakirə edilib
Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Edvard Asryan və müdafiə nazirinin müavini Arman Sarqsyan Fransanın Ermənistandakı səfiri Olivye Dekotinyi və diplomatik missiyasını başa vurması ilə əlaqədar Fransanın hərbi attaşesi Kristof Elli ilə görüşüblər.Citypost.az Modern.az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb.Bildirilib ki, Arman Sarqsyan Ermənistan-Fransa müdafiə əməkdaşlığının inkişafına verdiyi töhfəyə görə Kristof Elliyə "Hərbi əməkdaşlığa görə" medalını təqdim edib. Görüş zamanı tərəflər müdafiə sahəsində əməkdaşlığın gələcək perspektivlərini və qarşılıqlı fəaliyyət məsələlərini də müzakirə ediblər.Bundan başqa, Ermənistanla Fransa arasında keçirilən digər görüşdə Avropa İttifaqı bazarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsi məsələləri də müzakirə olunub....
11 İyul 2026, 22:35
İstanbulda azərbaycanlını aldadıb 1,5 milyonluq qızılını əlindən aldılar
İstanbulda biri Azərbaycan vətəndaşı olmaqla, iki nəfəri eyni gündə aldadaraq, ümumilikdə 3 milyon lirə dəyərində (təxminən 108,5 min manat) qızıl ələ keçirən dəstə üzvləri saxlanılıb.“Qafqazinfo” Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, polisin məlumatına görə, şübhəlilər zərərçəkənlərə zəng edərək, özlərini polis əməkdaşı kimi təqdim edib və “Adınız FETÖ əməliyyatında keçir, evinizdəki qızıllar yoxlanılmalıdır” deyərək onları aldadıblar.Eyüpsultan rayonunda şirniyyat mağazasında menecer işləyən Azərbaycan vətəndaşı və Türkiyə vətəndaşı H.H. iyulun 1-də polisə müraciət edərək 1,5 milyon lirə dəyərində (təxminən 54 min manat) qızılını dələduzlara verdiyini bildirib.Həmin gün Fatih rayonunda yaşayan 65 yaşlı təqaüdçü D.K. də eyni üsulla aldadıldığını və bank seyfində saxladığı 1,5...
11 İyul 2026, 12:58
Acun Ilıcalı 4 qızından danışdı: “Atasız böyüyənləri dərhal tanıyıram”
Türkiyəli televiziyaçı və iş adamı Acun Ilıcalı qatıldığı "Beş çayı" proqramında ailə həyatı və qızları ilə bağlı səmimi açıqlamalar verib.Citypost.az "Yeni Sabah"a istinadən xəbər verir ki, 4 qız atası olan Acun Ilıcalı övladlarının həyatında atanın rolundan danışaraq yaşadığı müşahidələri bölüşüb."Allah mənə bir-birindən gözəl 4 qız övladı nəsib etdi. Melisa əlimdə böyüdü. Banu ilə isə sanki birlikdə böyüdük. O dünyaya gələndə cəmi 20 yaşım var idi. İndi ailəmiz o qədər böyüyüb ki, lap meksikalılara oxşayırıq", - deyə o bildirib. Pepperoni pizzaİlıcalı işi ilə əlaqədar tez-tez kastinqlərdə iştirak etdiyini deyərək atasız böyüyən qızları asanlıqla tanıya bildiyini vurğulayıb:"Onlar daim özlərini qorumağa və həyata...
11 İyul 2026, 09:00
Şimali Kiprin Prezidenti xəstəxanaya yerləşdirilib
Şimali Kiprin Prezidenti Tufan Erhürman xəstəxanaya yerləşdirilib.Citypost.az "Report"a istinadən xəbər verir ki, bu barədə "TRT Haber" məlumat yayıb."Paytaxt Lefkoşadakı keçmiş prezidentlik binasında keçirilən tədbirdə halı pisləşən Erhürman təcili tibbi yardım maşını ilə Dr. Burhan Nalbantoğlu Dövlət Xəstəxanasının Kardiologiya Şöbəsinə aparılaraq müalicə altına alınıb", - məlumatda bildirilib.Qeyd olunub ki, Prezident Tufan Erhürmanın qan təzyiqinin düşməsi ilə əlaqədar halı pisləşib.
11 İyul 2026, 08:18
Kaya Kallas: Srebrenitsa soyqırımı Avropa tarixinin ən qaranlıq səhifələrindən biridir
Srebrenitsa soyqırımı Avropa tarixinin ən qaranlıq səhifələrindən biridir.Citypost.az AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi, Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti Kaya Kallas Srebrenitsa soyqırımının 31-ci ildönümü ilə əlaqədar bəyanatında qeyd edib.Aİ rəsmisi vurğulayıb ki, bu faciə sülhə əsaslanan cəmiyyətlər qurmaq, insan həyatını və ləyaqətini qorumaq, həmçinin Avropa İttifaqının təməlini təşkil edən fundamental dəyərləri müdafiə etmək öhdəliyini xatırladır. “Avropada soyqırımının inkarına, tarixi saxtalaşdırmağa və müharibə cinayətlərinə görə məhkum olunmuş şəxslərin qəhrəmanlaşdırılmasına yer yoxdur. Biz Bosniya və Herseqovinadakı, eləcə də regionun digər liderlərini parçalanma əvəzinə məsuliyyəti, qarşıdurma əvəzinə dialoqu seçməyə, habelə hələ də tapılmamış...
11 İyul 2026, 08:10
Polşada polis əməkdaşlarına silahlı hücum olub
Polşanın paytaxtı Varşavada Mərkəzi Kibercinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin (CBZC) əməkdaşlarına silahlı hücum zamanı 3 polis yaralanıb, birinin vəziyyəti ağırdır.Bu barədə RMF FM radiostansiyası məlumat yayıb.Məlumata görə, 29 yaşlı şəxs Mərkəzi Kibercinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin Varşavadakı binası yaxınlığında işə gedən polis əməkdaşına beşbarmaq və maçete ilə hücum edib. Hücum zamanı polis əməkdaşı baş nahiyəsindən xəsarət alıb, hücum edən şəxs isə hadisə yerindən qaçıb.Daha sonra polis şübhəlini Kabatı metro stansiyası yaxınlığında aşkar edib. Onun saxlanılması zamanı 29 yaşlı şəxs müqavimət göstərərək daha iki polis əməkdaşına xəsarət yetirib.Hücum edən şəxs saxlanılıb. Hadisənin başvermə səbəbləri araşdırılır. (APA)...
10 İyul 2026, 22:26
