ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
22499
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Bodrum sahillərində qeyri-qanuni miqrantlar saxlanılıb
Türkiyənin Muğla vilayətində Sahil Mühafizə Xidmətinin əməkdaşları tərəfindən keçirilən əməliyyat zamanı 34 qeyri-qanuni miqrant saxlanılıb."Report" bu barədə "TRT Haber"ə istinadən xəbər verir.Məlumata görə, Bodrum sahillərində müşahidə aparan Sahil Mühafizənin Mobil Sahil Müşahidə Vasitəsi (DENİZ-481) bir qrup şəxsi qeyri-qanuni miqrantın olduğunu müəyyən edib.Saxlanılan şəxslər barəsində müvafiq prosedurlar həyata keçirildikdən sonra Miqrasiya İdarəsinə təhvil verilib.
06 Oktyabr 2026, 22:00
Britaniyada aviabazaya planlaşdırılan hücumla bağlı daha bir nəfər saxlanılıb
Böyük Britaniyada “RAF Fairford” aviabazasına planlaşdırılan hücumla bağlı daha bir nəfər həbs edilib.AP-nin məlumatına görə, 22 yaşlı Britaniya vətəndaşı Londonun mərkəzində terror hücumları törətməyə hazırlaşmaqda şübhəli bilinərək saxlanılıb.Qeyd edək ki, bundan əvvəl sözügedən aviabazada yerləşən ABŞ bombardmançı təyyarələrinə hücum planlaşdırmaqda günahlandırılan 6 nəfər həbs edilib, onlar təhqiqat yekunlaşana qədər şərti azadlığa buraxılıb.ABŞ potensial təhlükə ilə əlaqədar olaraq, bombardmançı təyyarələri bazadan çıxarıb...
06 Oktyabr 2026, 18:05
Zelenski: Rusiya Ukraynaya kütləvi zərbə hazırlayır
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Rusiyanın ölkəyə yeni kütləvi zərbə hazırladığı barədə kəşfiyyat məlumatı aldıqlarını bildirib.Citypost.az APA-a istinadən xəbər verir ki, Zelenski bu barədə oktyabrın 6-da hökumət rəsmiləri, hərbçilər və əsas xidmətlərin rəhbərləri ilə keçirdiyi müşavirədən sonra açıqlama verib.“Bu gün kəşfiyyatdan rusların kütləvi zərbəyə hazırlaşması ilə bağlı yenilənmiş məlumat aldıq. Qarşı tədbirlər hazırlayırıq. Tapşırıqların əhəmiyyətli hissəsinin icra müddətləri müəyyənləşdirilib, ilkin tədbirlər artıq həyata keçirilir”, – Zelenski bildirib.Onun sözlərinə görə, müşavirədə hava hücumundan müdafiə vasitələrinin bölüşdürülməsi və mühüm obyektlərin müdafiəsi üçün mövqelərin təşkili məsələləri də müzakirə olunub.Zelenski bildirib ki, F-16 qırıcıları üçün zəruri sursat, ələkeçirmə vasitələri və əks-raketlər təmin edilir. O, ballistik...
06 Oktyabr 2026, 17:13
Seul Kiyevdəki səfirini geri çağıra bilər
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Cənubi Koreyadan üzr istəyib.Citypost.az APA-a istinadən xəbər verir ki, bunu Cənubi Koreyanın xarici işlər naziri Ço Hyun deyib.O, Zelenskinin müharibədə Ukrayna tərəfindən əsir götürülən Şimali Koreya hərbçilərinin Cənubi Koreyaya verildiyi ilə bağlı bəyanatı səbəbindən üzr istədiyini, lakin bunun kifayət etmədiyini bildirib.Nazir məsələ ilə bağlı rəsmi Seulun sərt diplomatik addımlar atacağını vurğulayıb.Onun sözlərinə görə, bura səfirin Kiyevdən geri çağırılması da daxil ola bilər....
06 Oktyabr 2026, 13:38
Gürcüstandan 107 qanunsuz miqrant deportasiya edilib
Gürcüstanda son günlər ərzində 107 əcnəbinin ölkədə qanuni əsas olmadan yaşadığı müəyyən edilib.Bu barədə Gürcüstanın Daxili İşlər Nazirliyindən (DİN) bildirilib.İordaniya, Hindistan, Misir, Livan, Əlcəzair, Filippin, Ermənistan, Özbəkistan, Türkiyə, Rusiya, Çin, Azərbaycan, Qırğızıstan, İraq, Keniya, Nepal, Nigeriya və Tayland vətəndaşları olan həmin şəxslər deportasiya edilib.Yerli qanunvericiliyə uyğun olaraq onların Gürcüstana girişinə qadağa tətbiq olunub.DİN-nin məlumatın əsasən, bu ilin əvvəlindən Gürcüstandan miqrasiya qanunvericiliyini pozan təqribən 3 300 xarici ölkə vətəndaşı çıxarlıb....
06 Oktyabr 2026, 10:50
Türkiyə və Pakistan hərbçiləri Səudiyyə Ərəbistanına yerləşdiriləcək
Türkiyə və Pakistan hərbçiləri Səudiyyə Ərəbistanına yerləşdiriləcək.Citypost.az "TRT Haber"a xəbər verir ki, bu barədə Məkkə Ortaq Müdafiə Sazişi çərçivəsində keçirilən Strateji Siyasi və Müdafiə Komitəsinin iclasından sonra birgə bəyanatda bildirilib."Komitə kollektiv müdafiə öhdəliklərinin icrasına dərhal başlamağı, bu çərçivədə tərəflərin milli qanunvericiliyinə uyğun razılaşdırılmış hərbi qüvvələrin və imkanların Səudiyyə Ərəbistanına sürətlə yerləşdirilməsi istiqamətində tədbirlər görməyi, bununla da təhdidlərlə mübarizəyə yönəlmiş hazırlıq vəziyyətini, hərbi inteqrasiyanı və kollektiv potensialı gücləndirməyi qərara alıb", - bəyanatda vurğulanıb. (Apa)...
06 Oktyabr 2026, 08:34
