ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
14201
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Həmçinin oxuyun
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İzmir sahillərində 34 qanunsuz miqrant saxlanılıb
Türkiyənin İzmir şəhərində Egey dənizi sahillərində 34 qanunsuz miqrant saxlanılıb.Teleqraf Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, rezin qayıqda olan miqrantlardan 4-ü azyaşlıdır.Onlar miqrasiya idarəsinə təhvil veriliblər.
11 İyun 2026, 09:38
Vuçiç Baş nazir olmaq istəyir
Serbiya Prezidenti Aleksandr Vuçiç dövlət başçısı vəzifəsindən istefa verməyi və Baş nazir vəzifəsinə namizədliyini irəli sürməyi düşündüyünü açıqlayıb.Modern.az xəbər verir ki, bu barədə Serbiya rəhbəri "Belqrad Radiosu"nun efirində bildirib.Serbiya liderinin sözlərinə görə, o, hətta vəzifəsindən üç-dörd aydan tez vəzifəsindən ayrıla bilər.O, həmçinin qeyd edib ki, hər gün baş nazirliyə namizəd olmaq ehtimalı barədə düşünür.Qeyd edək ki, Aleksandr Vuçiç ilk dəfə 2017-ci ildə Serbiyanın prezidenti seçilib....
11 İyun 2026, 09:18
Meksikada Dünya Kubokunun açılış günü yeddi böyük aksiya keçiriləcək
Dünya Kubokunun açılış günü, cümə axşamı Meksika paytaxtında yeddi böyük etiraz aksiyası keçiriləcək."Report" xəbər verir ki, bu barədə "El Universal" qəzeti məlumat yayıb.Nəşrin məlumatına görə, etirazlarda təhsil və səhiyyə sektorlarının nümayəndələri, nəqliyyat işçiləri, fermer təşkilatları, dövlət enerji şirkətlərinin təqaüdçüləri və itkin düşmüş uşaqları axtaran analar birliklərinin nümayəndələri iştirak edəcəklər.Yürüş iştirakçılarının Meksika Milli Muxtar Universitetinin ətrafındakı ərazi də daxil olmaqla, Meksika şəhərinin cənubundakı müxtəlif nöqtələrdən yola düşməsi və turnirin açılış matçının keçiriləcəyi şəhərin əsas stadionuna getməsi gözlənilir.Hakimiyyət orqanları arena ətrafında mümkün böyük yolların bağlanması və təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsi barədə xəbərdarlıq edib....
11 İyun 2026, 08:52
Makron G7 sammitində kimlərin iştirak edəcəyini açıqlayıb
15-17 iyun tarixlərində Fransanın cənub-şərqindəki Evian şəhərində keçiriləcək G7 sammitində Yaxın Şərqin dörd ölkəsindən, eləcə də Asiya, Afrika və Cənubi Amerika ölkələrindən nümayəndələr iştirak edəcəklər.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Fransa prezidenti Emmanuel Makron məlumat verib.G7 liderləri 16 iyunda Hörmüz boğazında gəmiçilik və İranın nüvə və raket proqramları ilə bağlı vəziyyətə, eləcə də ABŞ-İsrail müharibəsinin İrana qarşı digər ölkələrin iqtisadiyyatına təsirinə həsr olunmuş işçi görüş keçirəcəklər."Misir, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri də bu görüşə qoşulacaqlar", - Makron deyib....
11 İyun 2026, 08:25
KTMT Ermənistana 25-ci maddəni tətbiq edəcək
“KTMT-yə üzv dövlətləri Ermənistanın iki ildir üzvlük haqqını ödəməməsi səbəbindən təşkilatın nizamnaməsinin müvafiq maddəsinin tətbiq edilməsini nəzərdən keçirmək barədə razılığa gəliblər”.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov KTMT Xarici İşlər Nazirləri Şurasının iclasından sonra keçirilən mətbuat konfransında bildirib.“İyunun 7-də - Ermənistan seçkiləri günü həmkarım Ararat Mirzoyan KTMT ilə bağlı suala cavab olaraq dedi ki, “Biz üzvlük haqqı ödəmirik, çünki iştirak etmirik”. Bu gün bu vəziyyətdə nə edəcəyimizi müzakirə etdik. Ermənistan iki ildən çoxdur KTMT büdcəsi üzrə borcludur. Bu, KTMT Nizamnaməsində nəzərdə tutulan məqamdır. Bu gün KTMT Nizamnaməsinin müvafiq maddəsinin aktivləşdirilməsini nəzərdən keçirmək barədə razılığa gəldik”,...
10 İyun 2026, 16:33
Britaniyada müdafiə xərclərinin maliyyələşdirilməsi üçün vergi artımı gündəmdədir
Böyük Britaniyanın maliyyə naziri Reyçel Rivz ölkənin müdafiə xərclərinin artırılması məqsədilə vergilərin yüksəldilə biləcəyinə işarə edib.AZƏRTAC “The Independent”ə istinadla xəbər verir ki, nazir hökumətin yaxın həftələrdə açıqlanması gözlənilən çoxmilyardlı müdafiə investisiyası planını əlavə borclanma hesabına maliyyələşdirmək niyyətində olmadığını bildirib. Rivz qeyd edib ki, hökumət məhdud maliyyə imkanları şəraitində fəaliyyət göstərir və dəyişən beynəlxalq təhlükəsizlik mühitində müdafiəyə daha çox vəsait ayrılması qaçılmazdır.“Biz maliyyə baxımından məhdud imkanlar dövründə yaşayırıq və bu barədə açıq danışmalıyıq. Müdafiəyə daha çox vəsait xərcləməli olacağıq”, – deyə maliyyə naziri vurğulayıb.O bildirib ki, müdafiə sahəsinə əlavə maliyyə ayrılması üçün daha çox borclanmaq əvəzinə vergilərin artırılması daha məqsədəuyğun seçim...
10 İyun 2026, 16:25
