ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
20347
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Netanyahu: İsrailin əsas məqsədi İranda hakimiyyət dəyişikliyidir
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ölkəsinin xarici siyasətdə hazırkı əsas məqsədinin İranda hakimiyyət dəyişikliyinə nail olmaq olduğunu bildirib.Citypost.az APA-a istinadən xəbər verir ki, Netanyahunun sözlərini İsrail Baş nazirinin ofisi yayıb.“Mən bu təhlükəni birdəfəlik aradan qaldırmaq imkanımıza əminəm. Yəni bu rejimi devirmək. Bu, qarşımızda qalan əsas məqsəddir, lakin ona nail olmaq artıq yaxındır. Bu, qeyri-mümkün deyil. Tamamilə əlçatandır”, – deyə Netanyahu bildirib.İsrailin Baş naziri İranın hazırda “heç vaxt olmadığı qədər zəif” olduğunu və “mövcudluğunu qorumaq uğrunda mübarizə apardığını” iddia edib.Netanyahu İsrailin rəqiblərinə də müraciət edərək ölkəsinin hərbi gücə, qətiyyətə və daxili birliyə malik olduğunu vurğulayıb.“Düşmənlərimizə deyirəm: bizimlə qarşıdurmaya girməyin. Əgər nəyisə...
03 Sentyabr 2026, 21:41
Norveçin səfiri Rusiya gəmisinin saxlanılmasına görə XİN-ə çağırılıb
Norveçin səfiri Heydi Olufsen "Professor Molçanov" gəmisinin saxlanılmasına görə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə (XİN) çağırılıb.Citypost.az "Report"a istinadən xəbər verir ki, bu barədə qurumun saytında dərc olunmuş bəyanatda deyilir.Qeyd olunur ki, Rusiya "Professor Molçanov" gəmisinin saxlanılması ilə əlaqədar Norveçə qəti etirazını bildirib, Moskva bu cür hərəkətləri qətiyyən qəbul etmir və həbsin ləğv edilməsinə çalışacaq.Rusiya XİN-in iddiasına görə, gəmi Şimali Hidrometeorologiya və Ətraf Mühitin Monitorinqi İdarəsinə məxsusdur. Gəmi xüsusilə "Arktikuqol" trestinin əməkdaşlarını və alimlərin Murmanskdan Rusiyanın Barentsburq qəsəbəsinə çatdırılması üçün planlı reys həyata keçirirdi....
03 Sentyabr 2026, 20:07
ABŞ ordusunun hücumları nəticəsində İran Dəniz Qüvvələrinin 6 hərbçisi öldürülüb
ABŞ ordusunun hücumları nəticəsində İran Dəniz Qüvvələrinin 6 hərbçisi öldürülüb.APA-nın Tehran bürosunun xəbərinə görə, bu barədə “Tasnim” məlumat yayıb.Məlumatda bildirilir ki, ABŞ ordusunun iki gecə əvvəl, 1 sentyabrda ölkənin cənubunda həyata keçirdiyi hücumlar zamanı İran ordusunun Dəniz Qüvvələrinin 6 hərbçisi həlak olub.Onların dəqiq harada öldürüldüyü qeyd olunmayıb.
03 Sentyabr 2026, 17:42
Polşa Prezidenti istintaqa dəvət olundu
Polşanın Baş Prokurorluğu ölkə Prezidenti Karol Navrotskini Konstitusiya Məhkəməsinin dörd hakiminin qərar qəbul etməsinə mane olunması ilə bağlı araşdırma çərçivəsində şahid qismində dindirmək istəyir.Citypost.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, prokuror prezidentdən dindirmənin keçirilməsi üçün onun üçün əlverişli tarix və yeri bildirməsini istəyib.Araşdırma aprelin 21-də Konstitusiya Məhkəməsinin iki hakiminin müraciəti əsasında başlanıb. İş çərçivəsində dörd hakimin məhkəmədə fəaliyyət göstərməsinə imkan verilməməsi məsələsi araşdırılır.Prokurorluğun məlumatına görə, istintaq zamanı 40-dan çox şahid dindirilib, o cümlədən Prezident Administrasiyasının və Konstitusiya Məhkəməsinin əməkdaşlarından ifadələr alınıb. Həmçinin iş üçün əhəmiyyətli sənədlər götürülüb.Prokurorluq hesab edir ki, Navrotskinin şahid qismində dindirilməsi hadisənin bütün hallarının tam müəyyənləşdirilməsi və...
03 Sentyabr 2026, 17:33
Ermənistan vətəndaşı həbs edildi - Rusiyaya işləyirmiş
ABŞ-nin Texas ştatının Ostin şəhərindəki federal məhkəmə Ermənistan vətəndaşı Kamo Kirakosyanı Rusiyaya qarşı sanksiyaları pozmaqda və ABŞ-dən Rusiya şirkətinə avadanlıq tədarük etməkdə təqsirli bilib. "Unikal" xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Ədliyyə Nazirliyi məlumat yayıb. Məhkəmənin qərarı ilə o, 2 il 2 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, 2022-ci ilin fevral ayından 2024-cü ilin avqust ayına qədər Kirakosyan vasitəçi alıcı kimi çıxış edərək, yarımkeçiricilərin istehsalı üçün istifadə olunanlar da daxil olmaqla, Amerika istehsalı olan komponentləri alıb Rusiya tərəfinə yenidən satıb.Kirakosyan özünü Amerika şirkətlərinə Ermənistanda fəaliyyət göstərən alıcı kimi təqdim edərək malların son alıcılarını gizlədib. İş materiallarına görə, o, Rusiyanın...
03 Sentyabr 2026, 17:26
Almaniyada müdafiə şirkətinə hücum: 2 nəfər saxlanılıb
Almaniyanın Münhen şəhərində texnologiya və müdafiə konserni “Rohde & Schwarz”ın qərargahına hücum edilib.Citypst.az nüfuzlu “Bild” qəzetinə istinadən xəbər verir ki, gecə saatlarında şirkətin tikinti sahəsinə avtomobildən yandırıcı maddələr atılıb. Hadisə nəticəsində tikinti konteynerlərinin yerləşdiyi ərazidə yanğın baş verib və qısa müddətdə söndürülüb. Atılan ikinci yandırıcı maddə isə alovlanmadan zərərsizləşdirilib.Polis hadisə ilə əlaqədar 28 yaşlı qadın və 38 yaşlı kişini saxlayıb. Hər iki şəxsin Bolqarıstan vətəndaşı olduğu bildirilir.Hüquq-mühafizə orqanları hadisəni terror aktı kimi qiymətləndirir və araşdırma aparır.Qeyd edək ki, Münhendə yerləşən “Rohde & Schwarz” elektron sınaq avadanlıqları, kibertəhlükəsizlik, radio monitorinqi və radar texnologiyaları sahəsində fəaliyyət göstərir. Şirkət, həmçinin Almaniya Bundesveri üçün...
03 Sentyabr 2026, 13:16
