ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
16253
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Türkiyə və Böyük Britaniya təhlükəsizlik və müdafiə tərəfdaşlığı müqaviləsi imzalayıb
Türkiyə və Böyük Britaniya təhlükəsizlik və müdafiə tərəfdaşlığı müqaviləsi imzalayıb."Report" "TRT Haber"ə istinadən xəbər verir ki, sənəd Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Ankarada keçirilən NATO Dövlət və Hökumət Başçıları Sammiti çərçivəsində Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer ilə görüşündə imzalanıb.Bildirilib ki, müqavilə Türkiyə ilə Birləşmiş Krallığın çəkindirmə və müdafiə, hərbi əməkdaşlıq, müdafiə sənayesi və texnologiya, kibertəhlükəsizlik və hibrid təhdidlər, terrorizmə qarşı mübarizə, dayanıqlılıq və mülki hazırlıq, eləcə də kosmik sahə daxil olmaqla təhlükəsizlik və müdafiə siyasətlərinin siyasi-hərbi aspektlərində yeni mexanizmlər vasitəsilə məsləhətləşmələrini dərinləşdirərək əməkdaşlıqlarını gücləndirmələrinə imkan yaradacaq....
08 İyul 2026, 21:00
Tramp: İranla bağlı 47 il əvvəl atılmalı olan addımları atırıq
“İranla bağlı 47 il əvvəl atılmalı olan addımları atırıq”.APA-nın Ankaraya ezam olunmuş müxbiri xəbər verir ki, bunu ABŞ prezidenti Donald Tramp NATO sammitindən sonra keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib.“Venesuelaya, İrana baxanda görürsünüz ki, onların ordusu cəmi bir neçə həftə ərzində demək olar ki, məhv edildi. Onların yaxşı ordusu və güclü donanması var idi. 159 gəmidən ibarət donanmaları vardı və onların hamısı dənizin dibindədir. Yüzlərlə təyyarələri artıq yoxdur. Uçuş-eniş zolaqlarında yanaraq məhv olub”, - Tramp qeyd edib....
08 İyul 2026, 20:45
Putin Ukraynanın dron hücumlarından sonra yaşanan yanacaq böhranı ilə bağlı müşavirə keçirib
Rusiya prezidenti ölkənin yanacaq bazarının stabilləşdirilməsi tədbirlərinə həsr olunan müşavirə keçirib.APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, Rusiya hökumətinin sədr müavini Aleksandr Novak yanacaq təminatı ilə bağlı dövlət başçısına məruzə edib.Putin yanacaq qiymətlərinin artması səbəbindən Krım və Sevastopol üçün subsidiyalarla bağlı təcili qərar qəbul etməyi tapşırıb. Bildirib ki, bunun üçün imkanlar mövcuddur.Rusiya prezidenti Krım yarımadasının sakinlərinə və ora tətilə gələnlərə dəstəyin göstərilməsini tapşırıb.Putin bildirib ki, Kiyev Rusiya cəmiyyətində əsəbilik yaratmağa çalışır: "Amma bu, mümkün olmayan bir işdir. Çünki Rusiyanın enerji kompleksi böyük ehtiyata sahibdir"....
08 İyul 2026, 20:14
Marin Lö Pen seçki kampaniyasına başlayıb
Fransa Prezidentliyinə əsas namizədlərdən olan Marin Lö Pen iyulun 8-də 2027-ci il prezident seçkiləri kampaniyası çərçivəsində ilk səfərini Sart departamentinin La Flèche şəhərinə edib.Cityopst.az AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bir gün əvvəl apellyasiya məhkəməsinin qərarından sonra namizədliyini açıqlayan Milli Birlik (RN) lideri tərəfdarları ilə görüşüb, avtoqraflar verib və jurnalistlərin suallarını cavablandırıb.Lö Pen bildirib ki, məhkəmə onun seçilmək hüququnu qoruyub və bundan sonra diqqətin siyasi məsələlərə yönəlməsini istəyir. Onun sözlərinə görə, fransızlar gündəlik problemlərinə cavab gözləyir və kampaniya proqramlar üzərində qurulmalıdır.Marin Lö Pen daha sonra şəhər meriyasına gedib və RN-in milli bürosunun iclasında iştirak edib.O, kampaniyasının ilk plakatını və şüarını təqdim...
08 İyul 2026, 19:30
ABŞ-nin müharibə naziri İsrailə səfərini ləğv etdi
ABŞ-nin müharibə naziri Pit Heqset İsrailə planlaşdırdığı ilk rəsmi səfərini təxirə salıb.Citypost.az Teleqraf-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə "The Jerusalem Post" qəzeti məlumat yayıb.Bildirilib ki, səfərin ləğv olunmasına səbəb ABŞ ilə İran arasında hərbi toqquşmaların yenidən başlamasıdır.
08 İyul 2026, 18:48
ABŞ lideri: Bu gecə İrana yeni ağır zərbələr endirəcəyik
ABŞ hərbçiləri elə bu gecə İrana yeni ağır zərbələr endirə bilərlər."Report" xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Prezidenti Donald Tramp ukraynalı həmkarı Volodimir Zelenski ilə görüşündə jurnalistlərə bildirib.Trampın sözlərinə görə, İran Hörmüz boğazında olan gəmilərə bir neçə pilotsuz uçuş aparatı və bir raket buraxıb."Ötən gecə biz onlara çox güclü zərbələr endirdik. Bu gecə biz yenidən ağır zərbə endirə bilərik. Mən kiçik bir xəbərdarlıq edəcəyəm. Görək hər şey necə olacaq", - ABŞ Prezidenti deyib....
08 İyul 2026, 17:45
