ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
18390
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Viza müraciətində ən çox rədd cavabı gətirən səbəblər: Səfirliklərin diqqət etdiyi maliyyə çıxarışları
Xarici ölkələrə səyahət, təhsil və ya iş məqsədilə viza müraciəti edən şəxslərin qarşılaşdığı ən böyük maneələrdən biri gözlənilmədən gələn rədd cavablarıdır. Şengen zonası, Böyük Britaniya və ya ABŞ kimi ciddi viza rejimi tətbiq edən ölkələrin konsulluqları müraciətləri qiymətləndirərkən son dərəcə həssas davranırlar. Səfirliklərin imtina qərarlarında əsas yeri gediş-gəliş məqsədinin inandırıcı olmaması tutsa da, statistikaya əsasən ən çox rədd cavabına səbəb olan faktor təqdim edilən bank və maliyyə çıxarışlarındakı şübhəli məqamlardır.Citypost.az xəbər verir ki, konsulluq zabitləri üçün bank hesabındakı məbləğ sadəcə bir rəqəm deyil, müraciət edənin öz ölkəsindəki maliyyə sabitliyinin və səfər xərclərini sərbəst qarşılaya biləcəyinin əsas göstəricisidir. Səfirliklərin maliyyə sənədlərində...
07 Avqust 2026, 11:26
Dnepropetrovsk hücuma məruz qaldı - Ölənlər var
Rusiya ordusu Dnepropetrovsk vilayətinə zərbə endirib, nəticədə 5 nəfər ölüb.Citypost.az Milli.Az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Dnepropetrovsk regional hərbi administrasiyasının rəhbəri Aleksandr Qanja Teleqram kanalında məlumat verib.Hücum nəticəsində üç nəfər yaralanıb. Yaralılar hamısı xəstəxanaya yerləşdirilib, onlardan birinin vəziyyəti ağırdır.
06 Avqust 2026, 18:11
Kiyevdə matəm elan edildi
Rusiyanın raket və dron hücumu qurbanları üçün Kiyev bölgəsində matəm elan edilib.Citypost.az KONKRET.az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Kiyev Regional Dövlət Administrasiyasının rəhbəri Timur Tkaçenko Teleqramda məlumat verib.Matəm əlaməti olaraq, Kiyev bölgəsində Ukraynanın Dövlət bayrağı yarıyadək endiriləcək və əyləncə tədbirləri məhdudlaşdırılacaq.Qeyd edək ki, Kiyev vilayətinə avqustun 5-i gecəsi edilən kütləvi raket və dron hücumu nəticəsində yaralıların sayı 44 nəfərə çatıb, 17 mülki şəxs həlak olub....
05 Avqust 2026, 16:50
Heqset: ABŞ ordusu İrana zərbə endirməyə tam hazırdır
ABŞ ordusu zərurət yaranacağı təqdirdə, İrana qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyat keçirməyə hazır vəziyyətdədir.Bu barədə ABŞ-ın müharibə naziri Pit Heqset “X” sosial şəbəkəsində bildirib.“ABŞ Müharibə Nazirliyi hazır idi və hazır olaraq qalır. Bu hazırlıq səviyyəsi İkinci Dünya müharibəsindən bəri görünməmiş miqyasdadır. Silahlar istifadəyə hazırdır”, – Heqset yazıb.Qeyd edək ki, bu bəyanat ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla bağlı son açıqlamaları və Vaşinqtonla Tehran arasında gərginliyin yenidən artdığı bir vaxta təsadüf edir....
03 Avqust 2026, 12:55
Ceki Çan Bakıya gəldi
Dünya şöhrətli məşhur aktyor Ceki Çan Bakıya gəlib.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkələrdə məlumat yayılıb.O, Bakıya film çəkilişi üçün gəlib.|Kult.az
03 Avqust 2026, 11:20
Moskvada restoranda partlayışda ölənlərin sayı 5 nəfərə çatıb
Moskvanın mərkəzində, Kudrinskaya meydanında yerləşən restoranda baş verən partlayış nəticəsində ölənlərin sayı beşə çatıb.Bu barədə REN TV məlumat yayıbBildirilib ki, iki nəfər xəstəxanada ölüb. Altı nəfərdən çox yaralının vəziyyəti ağır olaraq qalır və həkimlər onların həyatını xilas etmək üçün mübarizə aparmağa davam edirlər.
02 Avqust 2026, 13:27
