ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
17814
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Dilan Polat haqqında istintaq başladıldı
Sosial media fenomeni Dilan Polat barəsində yeni istintaq başladılıb.Citypost.az "Unikal"a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə mətbuatı məlumat yayıb.Bildirilir ki, Bakırköy Baş Prokurorluğu Dilan Polatın kommersiya fəaliyyəti çərçivəsində dələduzluq etdiyi iddiası ilə yeni araşdırmaya başlayıb.Qeyd edək ki, Dilan Polat və həyat yoldaşı Engin Polat daha əvvəl cinayət yolu ilə əldə edilmiş gəlirlərin yuyulması, təşkilat yaratmaq və qanunsuz mərc oyunları ilə bağlı ittihamlarla həbs edilmişdi. Cütlük 9 aydan çox həbsdə qaldıqdan sonra məhkəmə nəzarəti şərtilə azadlığa buraxılıb. ...
28 İyul 2026, 22:36
Tramp-Netanyahu görüşünün əsas mövzusu İran olub
ABŞ Prezidenti Donald Tramp və İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu arasında Ağ Evdə keçirilən görüşdə əsas müzakirə mövzusu İran olub.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə İsrailin 12-ci telekanalı yüksəkvəzifəli israilli rəsmiyə istinadən məlumat yayıb.Mənbənin sözlərinə görə, təxminən bir saat davam edən görüş məhsuldar keçib."Danışıqlar çox yaxşı keçdi. Liderlər gündəlikdəki bütün məsələləri, ilk növbədə isə İranı müzakirə etdilər. Onlar İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınmasına sadiq olduqlarını bir daha təsdiqlədilər. Həmçinin İsrail və ABŞ arasında möhkəm tərəfdaşlıq, eləcə də Yaxın Şərqdəki müxtəlif imkanlar ətrafında fikir mübadiləsi aparıldı", - deyə mənbə bildirib.Görüşdə ABŞ administrasiyasının aparıcı rəsmiləri də iştirak ediblər.İsrail Baş nazirinin...
28 İyul 2026, 22:25
Sibiqa İranı Rusiyaya dəstəyi dayandırmağa çağırdı
Ukraynanın xarici işlər naziri Andriy Sibiqa iranlı həmkarı Seyid Abbas Əraqçiyə zəng edib.Citypost.az APA-a xəbər verir ki, bu barədə o, "X" hesabında paylaşım edib.Sibiqa bildirib ki, iranlı həmkarı ilə söhbətində diplomatiyanın ən çətin şəraitdə belə birbaşa dialoqdan başladığını vurğulayıb. O, əsas məqsədin gərginliyin daha da artmasının qarşısını almaq olduğunu qeyd edib.Nazirin sözlərinə görə, Ukraynanın bütün addımları yalnız ölkəsini Rusiyanın təcavüzündən müdafiə etməyə yönəlib və heç vaxt mülki gəmiləri və ya dinc insanları hədəf almaq məqsədi daşımayıb.Sibiqa İranı vəziyyəti daha da gərginləşdirə biləcək addımlardan çəkinməyə, həmçinin Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı müharibəyə dəstəyini dayandırmağa çağırıb.O əlavə edib ki, Ukraynanın mövqeyi dəyişməz olaraq...
28 İyul 2026, 22:00
Ağ Evdə Tramp və Netanyahu arasında görüş başlayıb
ABŞ Prezidenti Donald Trampla İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu arasında Ağ Evdə görüş başlayıb.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə İsrailin dövlət televiziyası məlumat yayıb.Məlumata görə, Netanyahu Ağ Evə xidməti girişdən daxil olub.Qeyd olunur ki, ABŞ tərəfi görüş çərçivəsində media nümayəndələri ilə təmasları planlaşdırmayıb.Bu səbəbdən Tramp və Netanyahunun birgə mətbuat konfransının keçirilməsi də nəzərdə tutulmur. (APA)
28 İyul 2026, 20:32
Zelenski: Trampla "Patriot" üçün lisenziyaları müzakirə etdik
ABŞ və Ukrayna prezidentləri Donald Tramp və Volodimir Zelenski görüş zamanı Kiyevə "Patriot" zenit-raket kompleksi üçün raketlərin istehsalına lisenziyanın verilməsi imkanını müzakirə ediblər.Citypost.az "Report"a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna lideri Ağ Evin Oval kabinetində keçirilən görüşün yekunlarına dair özünün teleqram kanalındakı səhifəsində yazıb."Prezidentlə "Patriot" üçün raketlərin istehsalına dair lisenziyaları və bəzi digər ideyaları müzakirə etdik. Həmçinin diplomatiya barədə danışdıq. Diplomatik prosesi (Rusiya və Ukrayna arasındakı münaqişənin nizamlanması üçün - red.) fəallaşdırmaq vacibdir. Komandalarımız gələcək kommunikasiyanın detallarını razılaşdıracaq. Qətiyyətli dəstəyə görə Birləşmiş Ştatlara minnətdaram", - deyə o yazıb.V.Zelenski görüşü müsbət xarakterizə edərək onu "yaxşı" adlandırıb.O, həmçinin bu gün dəfn...
28 İyul 2026, 20:10
Gürcüstanın mədəniyyət naziri istefa verib
Gürcüstanın mədəniyyət naziri Tinatin Ruxadze istefa verib.APA-nın yerli bürosu xəbər verir ki, o, bu barədə yaydığı bəyanatda bildirib.Tinatin Ruxadze vəzifəsini tərk etməsini sağlamlıq durumu ilə əlaqələndirib.Qeyd edək ki , Tinatin Ruxadze 2024-cü ilin oktyabrından Gürcüstanın mədəniyyət və idman naziri vəifəsini tuturdu. 2025-ci ildə Gürcüstanın Mədəniyyət və İdman Nazirliyinin bazasında iki müstəqil qurum - Mədəniyyət Nazirliyi və İdman Nazirliyi yaradılıb. Tinatin Ruxadze həmin vaxt mədəniyyət naziri postuna təyinat almışdı....
28 İyul 2026, 19:47
