ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
13556
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Həmçinin oxuyun
“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ
Buqələmun - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?
Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu
Deputat Zaur Şükürov: "Azərbaycan cənub marşrutlarındakı riskləri balanslaşdıran əsas qovşaqdır"
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Denis Şmıqal: Azərbaycan və Türkiyə ilə danışıqlar aparırıq
Ukrayna Avropa üçün enerji qapısı rolunu oynamaq istiqamətində Azərbaycan və Türkiyə ilə danışıqlar aparır. Bu, Ukraynanın böyük qaz anbarları və güclü elektrik şəbəkəsi ilə bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Ukraynanın Baş nazirinin birinci müavini və energetika naziri Denis Şmıqal Bakı Enerji Forumu çərçivəsində nazirlərin plenar sessiyasında deyib.O qeyd edib ki, hazırda Ukrayna avropalı tərəfdaşlarla birlikdə həm elektrik, həm də qaz şəbəkələrinin inteqrasiya olunması istiqamətində işləyir:“ Bu çərçivədə əsas diqqətimiz Avropanın böyük enerji bazarı ilə həm elektrik, həm də qaz sahəsində interkonnektorların inkişafına yönəlib.Müharibə şəraitində dayanıqlığı artırmaq üçün ən vacib məsələlərdən biri elektrik istehsal sisteminin mərkəzdən uzaqlaşdırılmasıdır. Biz indi “enerji...
01 İyun 2026, 18:00
Tramp Ukraynada müharibənin dayandırılması üçün Cinpindən kömək istəyib
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Çin Sədri Si Cinpindən Rusiya-Ukrayna müharibəsinin dayandırılması üçün kömək istəyib.Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə “South China Morning Post” mənbələrə istinadla məlumat yayıb.Nəşrin yayımladıqdan bir neçə dəqiqə sonra sildiyi məlumatda deyilib ki, Tramp mayda Pekində görüş zamanı Cinpinə Ukrayna ilə Rusiya arasında danışıqların dalana dirəndiyini bildirib. Amerika lideri çinli həmkarından Rusiya Prezidenti Vladimir Putini Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə danışıqlar masasına qaytarmağa çağırmasını istəyib.Mənbələrə görə, Trampın mesajı ABŞ-nin Çini müharibəni dayandırmaq səylərinə cəlb etməsinə açıq ehtiyac olduğunu göstərir. ABŞ Prezidenti 2025-ci ildə Ağ Evə qayıtdıqdan sonra Ukraynadakı müharibənin həllini özünün əsas xarici siyasət hədəfi edib.Nəşr xatırladıb...
01 İyun 2026, 17:42
ABŞ ordusu İranın Küveytdə hərbi bazaya atdığı 2 ballistik raketi zərərsizləşdirib
Dünən gecə İranın ABŞ-ın Küveytdəki hərbi bazasına doğru atdığı iki ballistik raket zərərsizləşdirilib.APA xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) məlumat yayıb.Bildirilib ki, atılan raketlər havada vurulub və heç bir ABŞ hərbçisi xəsarət almayıb.Məlumatda deyilir ki, “Mərkəzi Komandanlıq ayıq-sayıqdır və qüvvədə olan atəşkəsi dəstəkləyərək, ABŞ hərbçilərini İran təcavüzündən qorumağa davam edəcək”.Qeyd edək ki, bundan əvvəl ABŞ İranın bəzi bölgələrində yerləşən kommunikasiya mərkəzlərinə zərbələr endirib....
01 İyun 2026, 16:25
Türkiyədə gecə muzeyçiliyinin yeni mövsümünə start verilib
Bu gündən Türkiyənin 20 muzey və arxeoloji abidəsində ziyarətçilər gündüzlə yanaşı, gecə də qəbul ediləcəklər.AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoy məlumat verib.O bildirib ki, Türkiyənin mədəni irsini günün hər saatında yaşanabilən və əlçatan etmək məqsədilə həyata keçirən gecə muzeyçiliyi layihəsi bu il də davam etdirilir.“Ötən il eyni layihə çərçivəsində Türkiyənin tarixi məkanlarını 1 milyondan çox insan ziyarət edib. Bu yüksək maraq mədəni irsin fərqli saatlarda təqdim edilməsinin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha nümayiş etdirdi”, - deyə Mehmet Nuri Ersoy diqqətə çatdırıb.Layihə oktyabrın 1-dək davam edəcək....
01 İyun 2026, 14:25
Netanyahu İsrail ordusuna Beyrutun cənubundakı hədəflərə hücum əmri verib
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İsrail Müdafiə Ordusuna Beyrutun cənubundakı Dahiyə rayonundakı obyektlərə zərbələr endirilməsi barədə göstəriş verib."Report" xəbər verir ki, bu barədə B.Netanyahu "X" sosial şəbəkəsindəki hesabında paylaşım edib.Onun sözlərinə görə, qərar "Hizbullah"ın Livandakı atəşkəs rejimini dəfələrlə və davamlı şəkildə pozmasına, həmçinin İsrail şəhərlərinə və vətəndaşlarına hücumlarına cavab olaraq qəbul edilib."Mən İsrail ordusuna və müdafiə naziri İsrael Katsa Beyrutun Dahiyə rayonundakı terror obyektlərinə zərbələr endirməyi tapşırdım", - B.Netanyahu qeyd edib....
01 İyun 2026, 13:48
Rihanna və Elon Maskın transgender qızı ilə bir araya gəldilər
Məşhur müğənni və iş qadını Rihanna özünün Savage X Fenty brendinin yeni reklam kampaniyasında Vivian Jenna Wilson ilə əməkdaşlıq edib.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, 22 yaşlı model Pride Month münasibətilə təqdim olunan yeni kolleksiyanın simalarından biri olub. Brendin rəsmi sosial media səhifəsində paylaşılmış fotolarda Vivian Wilson yeni məhsulları nümayiş etdirib.Qeyd edək ki, bu, Rihanna ilə Vivian Wilson arasında ilk əməkdaşlıq deyil. Model bundan əvvəl də Savage X Fenty-nin Sevgililər Günü kampaniyasında yer almışdı.Vivian Wilson moda dünyasında ilk dəfə ötən ilin mart ayında Teen Vogue jurnalının üz qabığında görünməklə diqqət çəkib. Daha sonra o, Wildfang və TomboyX üçün reklam...
01 İyun 2026, 11:25
