ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
9524
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Almaniya və Ukrayna müdafiə sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalayıb
Berlində rəsmi səfərdə olan Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski və Almaniya Kansleri Fridrix Merts müdafiə sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalayıb.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə “UNIAN“ məlumat yayıb.Almaniya Kansleri qeyd edib ki, Berlin və Kiyev ikitərəfli münasibətləri strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldir.Tərəflər həmçinin yeni yardım paketi üzrə razılığa gəliblər. Paketə Hava Hücumundan Müdafiə sistemləri, pilotsuz uçuş aparatları və sursatlar üzrə əlavə dəstək daxildir. (APA)...
14 Aprel 2026, 16:04
Zelenski: Kiyev Berlinə müdafiə sahəsində bir sıra layihələr təklif edib
Ukrayna Almaniyaya müxtəlif tipli pilotsuz uçuş aparatlarının istehsalı sahəsində əməkdaşlıq haqqında saziş imzalamağı təklif edib."Report" "İnterfaks-Ukrayna"ya istinadən xəbər verdiyinə görə, bunu Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski Berlində Almaniya kansleri Fridrix Merts ilə birgə mətbuat konfransında bəyan edib."Biz Almaniyaya dronlar üzrə sazişlər, müxtəlif tipli dronlar, raketlər, proqram təminatı və müasir müdafiə üzrə ikitərəfli saziş təklif etdik. Komandalarımız konkret işə başlayır. Bizim təcrübəmiz Avropa təhlükəsizlik sisteminə inteqrasiya oluna bilər", - V.Zelenski deyib....
14 Aprel 2026, 15:39
İtaliya İsraillə müdafiə sazişinin uzadılmasını dayandırıb
İtaliyanın Baş naziri Corciya Meloni İsraillə müdafiə sazişinin avtomatik uzadılmasının dayandırıldığını bəyan edib."Report" xəbər verir ki, bu barədə ANSA agentliyi məlumat yayıb.Onun sözlərinə görə, bu, Yaxın Şərqdəki eskalasiya ilə əlaqədardır."Mövcud vəziyyət fonunda hökumət İsraillə müdafiə sahəsində əməkdaşlıq haqqında sazişin avtomatik uzadılmasını dayandırmaq qərarına gəlib", - Meloni deyib.Qeyd olunur ki, hərbi məhsulların mübadiləsi və silahlı qüvvələr üçün texnoloji tədqiqatların aparılması da daxil olmaqla, müdafiə sahəsində əməkdaşlıq çərçivəsini müəyyən edən memorandum əvvəllər hər beş ildən bir uzadılmanı nəzərdə tuturdu və 13 aprel 2016-cı ildə qüvvəyə minmişdi....
14 Aprel 2026, 15:00
Erməni vitse-spiker: Rusiya ilə münasibələrdə iqtisadi problemlər yoxdur
Rusiya ilə münasibətlərdə iqtisadi problemlər yoxdur.Ermənistan mediası xəbər verir ki, bunu Ermənistan parlamentinin vitse-spikeri Ruben Rubinyan jurnalistlərin Nikol Paşinyanın Moskvaya səfərindən sonra bəzi erməni istehsalçıları ilə bağlı problemlərin yaranması və qaz qiymətlərinin artmasının təsadüf olub-olmaması ilə bağlı sualına cavabında deyib.“Qazın qiyməti niyə artırılmalıdır? Yəni siz demək istəyirsiniz ki, Rusiya hansısa razılaşmaları yerinə yetirməməli, düşmən addımlar atmalıdır — niyə? Rusiya Prezidenti bu cür eyhamlar etməyib. Bu cür fikirlər Ermənistanda bəzi siyasi qüvvələrdən və onlara bağlı KİV-lərdən səslənir”, - o vurğulayıb. (APA)...
14 Aprel 2026, 14:48
Şimali Koreya yeni raketləri ilə dünyanı təəccübləndirdi
Şimali Koreya raketlərini sınaqdan keçirib.Citypost.az xəbər verir ki, sınaqdan keçirilən 5 raket 5 000 tonluq "Choe Hyon" sinifli esminesdən buraxılıb.Raketlərdən ikisi strateji xarakterli kruiz, digər 3-ü isə gəmi əleyhinə raketlərdən ibarət olub. (Modern.az)
14 Aprel 2026, 14:41
Ərdoğanı təhqir edən Kılıçdaroğluna 11 həbs cəzası verilib
Türkiyənin Cümhuriyyət Xalq Partiyasının keçmiş sədri Kamal Kılıçdaroğluna 11 ay 20 gün həbs cəzası verilib.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə mətbuatı məlumat yayıb.Məlumat üçün bildirək ki, 2010-2023-cü illədə CHP-nin sədri olmuş K.Kılınçdaroğlıu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana qarşı dediklərinə görə bu cəzaya məhkum edilib.
14 Aprel 2026, 14:38
