ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
13480
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Həmçinin oxuyun
“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ
Buqələmun - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?
Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu
Deputat Zaur Şükürov: "Azərbaycan cənub marşrutlarındakı riskləri balanslaşdıran əsas qovşaqdır"
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İsrail Livana növbəti dəfə zərbə endirib, 9 suriyalı qaçqın ölüb
İsrailin Livanın cənubundakı Sidon bölgəsindəki Adlun şəhərinə endirdiyi hava zərbləri zamanı evin uçması nəticəsində dağıntıların altında qalan 1 ailədən olan 9 suriyalı qaçqın, o cümlədən 6 uşaq həlak olub.Bu barədə Livanın rəsmi xəbər agentliyi olan NNA məlumat yayıb.Bildirilib ki, İsrailə məxsus təyyarələr Adlun şəhərində mülki əhalinin yaşadığı evi hədəfə alıb.Livanın Səhiyyə Nazirliyinin açıqlamasına görə, bu il martın 2-dən indiyədək İsrailin hücumları nəticəsində bu ölkədə 3371 nəfər ölüb....
31 May 2026, 09:21
Tramp: ABŞ-İran danışıqları yavaş templə gedir
ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Vaşinqton və Tehran arasında münaqişənin nizamlanması üzrə danışıqlar yavaş templə gedir. Amerika lideri bunu "Fox News" telekanalına müsahibəsində deyib."Biz istədiyimizə ləng nail oluruq. İranlılar sərt danışıqçılardır. Bu, uzun müddət çəkir", - Tramp qeyd edib.O, həmçinin bildirib ki, mümkün razılaşma üzrə danışıqlar zamanı Tehran nüvə silahı hazırlamamağa və ya əldə etməməyə razılıq verib."Onlar əvvəlcə nüvə silahı hazırlamayacaqlarını dedilər. Mən soruşdum ki, nüvə silahı alsanız necə olar?'", - o deyib.Trampın sözlərinə görə, hazırkı razılaşma layihəsində İranın nüvə silahı hazırlamayacağı və ya heç bir şəkildə əldə etməyəcəyi nəzərdə tutulur.Amerika lideri vurğulayıb ki, bu, tərəflərin yanaşmasında əhəmiyyətli dəyişiklikdir. "Bu,...
31 May 2026, 08:14
İş adamı Karapetyan Ermənistan parlamentin spikerini məhkəməyə verib
Erməni iş adamı və “Güclü Ermənistan” partiyasının lideri Samvel Karapetyan Ermənistan parlamentinin sədri Alen Simonyana qarşı məhkəmə iddiası qaldırıb.Citypost.az xəbər verir ki, məhkəmə aktları portalı “Datalex”də dərc edilən iddiaya əsasən, Karapetyan spikerdən onun ünvanına səsləndirilmiş şərəf və ləyaqəti ləkələyən yalan məlumatların təkzib edilməsini və 6 milyon dram (təxminən 16 min ABŞ dolları) məbləğində mənəvi təzminat ödənilməsini tələb edir.İddia sənədinə görə, Karapetyanın müdafiə tərəfi Simonyanın 19 may 2026-cı ildə sosial şəbəkələrdə etdiyi açıqlamaların yalan və nüfuz sarsıdıcı olduğunu bildirərək onların rəsmi şəkildə təkzib olunmasını istəyir. Bundan əlavə, məhkəmə xərclərinin də cavabdeh tərəfindən ödənilməsi tələb olunur.Qeyd olunur ki, Karapetyan bundan əvvəl də...
30 May 2026, 15:13
Zelenski Rusiyanın yaxın iki gecə ərzində Ukraynaya kütləvi hücum edəcəyini deyib
“Məlumatlara görə, Rusiya Federasiyası bu gecə və ya sabah gecə Ukraynaya birgə kütləvi hücum etməyə hazırlaşır”.CityPost.az xəbər verir ki, bunu Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski “CBS News”a müsahibəsi zamanı deyib."Bizim fikrimizcə, bu gecə və ya sabah gecə bizi Rusiyadan dronlar, kruiz raketləri və ballistik raketlərdən istifadə edilərək böyük bir hücum gözləyir. Biz buna hazırlıq görürük", - Zelenski bildirib.Zelenski kəşfiyyat məlumatlarını təqdim etdikləri üçün ABŞ-a və Avropa tərəfdaşlarına da minnətdarlığını bildirib....
29 May 2026, 22:19
Peskov: Ermənistan yalnız öz hesabına Aİ ilə inteqrasiya edə bilər
Avropa İttifaqı (Aİ) istiqamətində hərəkət etmək Ermənistanın suveren hüququdur, lakin o, bunu Avrasiya İqtisadi İttifaqı (Aİİ) ölkələrinin maliyyəsi hesabına etməməlidir."Report"un Rusiya mediasına istinadən verdiyi məlumata görə, bunu Rusiya Prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov bəyan edib."Daha bir böyük sual var: Avropa İttifaqı istiqamətində hərəkət etmək Ermənistanın suveren hüququdur. Lakin Ermənistan bunu Aİİ ölkələrinin maliyyəsi hesabına edə bilməz və etməməlidir, o, bunu öz hesabına etməlidir", - D.Peskov bildirib.Onun sözlərinə görə, Ermənistan Aİ ilə yaxınlaşdıqca gec-tez onun qəbul etdiyi normaların Aİİ-nin norma və qaydaları ilə ziddiyyət təşkil edəcəyi bir vəziyyətə düşəcək....
29 May 2026, 18:00
Türkiyədə Şengen viza sistemindən narazılıq artır
Türkiyədə Şengen viza sistemindən narazılıq artır.AZƏRTAC xəbər verir ki, Şengen vizası üçün sənədləri təqdim etmək və qısa müsahibədən keçmək üçün viza mərkəzlərinə və ya konsulluqlara məcburi şəkildə şəxsən gəlmək — randevu təyin etmək ciddi problemə çevrilib.Türkiyə Turizm Agentlikləri Assosiasiyasının (TÜRSAB) prezidenti Firuz Bağlıkaya jurnalistlərin diqqətini vətəndaşların Şengen vizası üçün müraciət edərkən üzləşdiyi çətinliklərə yönəldib.Onun sözlərinə görə, randevuya yazılış sistemi gecə yarısı, bayram günləri səhərlər və ya bazar günləri açılır. “Bütün yerlər proqram təminatı - botlar vasitəsilə tez bir zamanda bölüşdürülür. Daha sonra yerlər “qara bazar”da 300, 500 və ya hətta təcili hallarda 1000 avroya satılır”, - deyə o bildirib.TÜRSAB rəhbəri...
29 May 2026, 17:34
