ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
15522
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İspaniya Baş nazirinin xanımı qızının məzun günündə iştirak üçün ölkədən çıxış icazəsi tələb edir
İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançesin həyat yoldaşı Beqonya Qomes NATO sammitinin keçiriləcəyi Ankaraya səfər etməsinə icazə verilməsi xahişi ilə hakim Xuan Karlos Peynadoya müraciət edib."Report" xəbər verir ki, bu barədə EFE agentliyi məlumat yayıb.Qomes həmçinin məhkəmədən qızının buraxılış gecəsinin keçiriləcəyi Londona getməsinə icazə verməsini xahiş edir.Onun vəkili Antonio Kamaçonun bu vəsatəti qaldırmasına səbəb hakimin bu yaxınlarda Qomesin pasportunu müsadirə edərək İspaniyanı tərk etməyi qadağan etməsidir.Qeyd edək ki, aprelin 13-də hakim Qomesə qarşı nüfuzdan sui-istifadə və rüşvətxorluq ittihamları irəli sürüb. Qomesə qarşı istintaq bu yaxınlarda növbəti dəfə istefa verməkdən və növbədənkənar seçkilər elan etməkdən imtina edən Baş nazir Pedro Sançesə qarşı...
30 İyun 2026, 17:30
Hindistanda neft kəmərində güclü yanğın: xəsarət alanlar var
Hindistanın Haldia şəhərində yerləşən Haldia Petrochemicals şirkətinə məxsus neft kəmərində güclü yanğın baş verib.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə The Times of India məlumat yayıb.Məlumata görə, hadisə çərşənbə axşamı səhər saatlarında baş verib. Yanğın zamanı ərazidə çalışan bir neçə işçi ağır yanıq xəsarətləri alıb və xəstəxanaya yerləşdirilib.Mənbələr yaralılardan bəzilərinin vəziyyətinin ağır olduğunu bildiriblər. Hadisə səbəbindən bölgədə qatarların hərəkətində də gecikmələr qeydə alınıb.Hazırda yanğının başvermə səbəblərinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində araşdırma aparılır.Yusif...
30 İyun 2026, 11:36
Alman fitnes bloqçusu geyiminə görə təyyarəyə buraxılmayıb
Almaniyalı fitnes bloqçusu Edda Eliza Pilz Lufthansa əməkdaşlarının geyiminə görə onun təyyarəyə minməsinə əvvəlcə icazə vermədiyini iddia edib.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, 25 yaşlı bloqçu hadisə ilə bağlı paylaşdığı videoda hava limanında əməkdaşlardan birinin ona “çılpaqsan” dediyini bildirib.Pilzin sözlərinə görə, o, ağ idman köynəyi, velosiped şortu və qısa sviter geyinib, lakin aviaşirkət əməkdaşları ondan üst geyimini tam düymələməyi və daha qapalı görünüş yaratmağı tələb ediblər.Bloqçu geyim qaydalarının mövcudluğuna etiraz etmədiyini, lakin həmin qaydaların ona aydın şəkildə göstərilməsini istədiyini vurğulayıb.Lufthansa isə məsələ ilə bağlı açıqlamasında əməkdaşın istifadə etdiyi ifadələrin korporativ standartlara uyğun olmadığını bildirib. Şirkət eyni zamanda qeyd edib...
30 İyun 2026, 11:35
Çinli milyarder Guo Vengui 30 il həbs cəzası alıb
ABŞ-da yaşayan çinli iş adamı Guo Wengui fırıldaqçılıq və çirkli pulların yuyulması ittihamları üzrə 30 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Agence France-Presse məlumat yayıb.Məlumata görə, Nyu-York federal məhkəməsi Guo Venguini minlərlə şəxsi aldadaraq 1 milyard dollardan çox vəsaiti mənimsəməkdə təqsirli bilib. O, 2024-cü ilin iyulunda keçirilən məhkəmə prosesində fırıldaqçılıq, qiymətli kağızlarla bağlı cinayətlər, elektron fırıldaqçılıq və çirkli pulların yuyulması maddələri üzrə günahkar elan olunub.ABŞ hakimiyyət orqanlarının məlumatına əsasən, Ho Van Kvok və Mayls Quo adları ilə də tanınan iş adamı 2018-ci ildən etibarən sosial media nüfuzundan istifadə edərək minlərlə insanı yüksək gəlir...
30 İyun 2026, 11:32
14 yaşlı qızın meyiti sanatoriyada aşkarlanıb
Ermənistanın Vayots Dzor vilayətində(tarixi adı: Dərələyəz) faciəvi hadisə baş verib.Citypost.az erməni KİV-lərinə istinadən xəbər verir ki, iyunun 28-də saat 13:30 radələrində Ermənistan Daxili İşlər Nazirliyinin İctimai Polis Baş İdarəsinin Cermuk şöbəsinə təcili yardım əməkdaşlarından Cermuk şəhərində yerləşən Olympia Sanatorium sanatoriyasında azyaşlının cəsədinin aşkar edilməsi barədə məlumat daxil olub.Hadisə yerinə gələn polis əməkdaşları mərhumun Kotayk vilayətinin sakini, 14 yaşlı S.K. olduğunu müəyyən ediblər. Bildirilir ki, yeniyetmə həmin gün sanatoriyanın otaqlarından birinin girişində qohumlarının yanında olarkən qəfil halı pisləşib və həyatını itirib.Faktla bağlı Cermuk Polis İdarəsində müvafiq sənədləşmə aparılıb, materiallar isə araşdırılması üçün Ermənistan Respublikası İstintaq Komitəsinin Vayots Dzor Regional İstintaq İdarəsinə göndərilib.Yusif...
30 İyun 2026, 11:18
Gürcüstanın daxili işlər naziri ilk rəsmi səfəri ilə Ermənistana getdi
Gürcüstanın Daxili İşlər naziri Sulxan Tamazaşvili ilk rəsmi səfərini Ermənistana edib. Bu barədə Gürcüstanın Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.Citypost.az Gürcüstan KİV-lərinə istinadən xəbər verir ki, "Sulxan Tamazaşvili Ermənistanın daxili işlər naziri Arpine Sarkisyanla ikitərəfli görüş keçirəcək, həmçinin nümayəndə heyəti ilə birlikdə Ermənistan Respublikasının polis idarələrinə baş çəkəcək və onların fəaliyyəti ilə yerində tanış olacaq", - deyə açıqlamada bildirilir.Tamazaşvilinin İrəvana rəsmi səfəri çərçivəsində Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan və Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru Andranik Simonyanla da görüşməsi planlaşdırılır.Tamazaşvili bu ilin aprel ayında Gürcüstan Daxili İşlər Nazirliyinin rəhbəri təyin edilib. Bu vəzifədə o, Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin rəhbəri təyin olunmuş...
30 İyun 2026, 10:05
