ESA: Yer orbitində çoxlu kosmik tullantı toplanıb
Dünya 15 Aprel 2025, 15:55
6135
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) dərc etdiyi 2025-ci il Kosmik Ətraf Mühit Hesabatı, Yer orbitindəki kosmik zibillərin miqdarının sürətlə artdığını ortaya qoyub.
CityPost.az xəbər verir ki, orbitdə işləməyən peyklərin sayı və qırılan hissələrin miqdarı aktiv peyklərin sayını xeyli üstələyib.
Kessler sindromu riskinin artması
ESA xəbərdarlıq edib ki, kosmik dağıntıların sıxlığının artması "Kessler sindromu" kimi tanınan toqquşmaların zəncirvari reaksiyasına yol aça bilər. Bu ssenaridə toqquşmalar nəticəsində yaranan yeni fraqmentlər digər obyektlərlə toqquşaraq daha çox dağıntı yaradır və proses öz-özünə qidalanmağa davam edir.
Alimlərin fikrincə, artıq yeni dağıntıların əmələ gəlməsinin qarşısını almaq kifayət deyil. Orbitdəki mövcud zibilləri aktiv şəkildə təmizləmək lazımdır. Çünki bu zəncir parçalanmaları uzun müddətdə bəzi orbitləri yararsız hala sala bilər.
130 milyondan çox kiçik fraqment aşkar edilib
ESA məlumatlarına görə, Yer orbitində diametri 10 santimetrdən böyük olan təxminən 54 min obyekt var. 1 ilə 10 santimetr arasında olan parçaların sayının təxminən 1,2 milyon olduğu təxmin edilir. Bundan əlavə, ölçüsü 1 millimetr ilə 1 santimetr arasında olan təxminən 130 milyon ədəd kosmik zibil yüksək sürətlə orbitdədir.
Bu fraqmentlər kiçik olsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya və ya Hubble Kosmik Teleskopu kimi alətlərə ciddi ziyan vurmaq potensialına malikdir.
Toqquşmadan kənarda da parçalanma var
Qeyd edilir ki, kosmosdakı obyektlər təkcə toqquşma nəticəsində yox, həm də partlayışlar və ya uzun müddətli aşınma kimi amillərlə məhv olur. Təkcə 2024-cü ildə 11 planlaşdırılmamış parçalanma hadisəsi 2600-dən çox yeni zibil yaradıb.
Bu cür hadisələri idarə etmək mümkün olmadığından, yaranan parçaların orbiti tərk edərək atmosferdə yanacağına zəmanət verilmir.
Nəzarət olunan girişlərdə artım var
ESA 2024-cü ildə idarəli şəkildə orbitdən çıxarılan raket və peyklərin sayının əvvəlki illərə nisbətən artdığını və bu üsulun təsirli tullantıların idarə edilməsi vasitəsi olduğunu bildirir.
Agentliyin məlumatına görə, 2023-cü ildən əvvəlki standartlara görə, aşağı Yer orbitində olan raketlərin təxminən 90 faizi 25 il ərzində orbiti tərk edəcək. Qeyd olunub ki, ESA tərəfindən 2023-cü ildə qəbul edilmiş yeni, daha sərt beşillik standartla 80 faiz uyğunluq əldə edilib.
Qlobal əməkdaşlıq mütləqdir
Bu müsbət irəliləyişlərə baxmayaraq, ESA ekspertləri orbital zibillərin təmizlənməsi və gələcək risklərin azaldılması üçün qlobal əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayırlar. Əks halda, bəşəriyyət üçün əvəzolunmaz olan orbital ərazilərdən istifadə təhlükə altına düşə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Rusiyada şəxsi vertolyot qəza edib, üç nəfərin cəsədi tapılıb
Rusiyanın Amur vilayətində əlaqəsi kəsilən şəxsi Robinson helikopterinin axtarışı başa çatıb.CityPost.az xəbər verir ki, xilasedicilər qəza yerində üç nəfərin cəsədini tapıblar.
21 Fevral 2026, 10:30
Naməlum şəxs bədəliyyəyə 3 milyon dəyərində qızıl BAĞIŞLADI
Yaponiyanın Osaka Bələdiyyəsi şəhərin köhnəlmiş su sistemini təmir etmək üçün böyük miqdarda ianə alıb. Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki.2025-ci ilin noyabr ayında anonim bir şəxs bələdiyyənin Su İşləri İdarəsinə 21 kiloqram qızıl bağışlayıb. Bu, təxminən 566 milyon yen (3,6 milyon dollar) dəyərindədir. Şəhər rəsmiləri bildiriblər ki, ianəçi layihəyə dəstək olmaq istədiyini bildirib və bağışlanan qızılın satışından əldə edilən gəlir su borularının dəyişdirilməsi işlərinə sərf ediləcək.Mer Yokoyama Hideyuki bu addımı “tamamilə heyrətamiz” adlandırıb və vəsaitin diqqətlə istifadə ediləcəyini qeyd edib. Bundan əvvəl həmin şəxs 2025-ci ilin oktyabr ayında 500 min yen (təxminən 3300 dollar) məbləğində nağd ianə də etmişdi.İanə...
20 Fevral 2026, 15:47
"Papaq geyinənlərə" qarşı əməliyyat: 40 nəfər saxlanılıb.
Türkiyədə Volkan Ramazan Ayhanın rəhbərlik etdiyi və “Papaqlı Adamlar” kimi tanınan cinayətkar təşkilata qarşı İstanbul mərkəzli 5 vilayətdə eyni vaxtda genişmiqyaslı əməliyyat keçirilib.Citypost.az Türkiyə KİV-lərinə istinadən xəbər verir ki, İstanbul Polis İdarəsinin İctimai Təhlükəsizlik Şöbəsi tərəfindən aparılan istintaq çərçivəsində səhər saatlarında İstanbul, Adana, Kocaeli, Sivas və Sakaryada 56 ünvana basqın edilib. Kəşfiyyat, Çevik Qüvvə və Xüsusi Əməliyyat bölmələrinin dəstəyi ilə keçirilən əməliyyat nəticəsində 40 şübhəli saxlanılıb.İstanbul Baş Prokurorluğunun açıqlamasına görə, təşkilat üzvlərinin müxtəlif cinayətlərdə iştirakı müəyyən edilib, 9 nəfərin tutulması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir. Faktla bağlı istintaq aparılır.Əli...
20 Fevral 2026, 15:31
Qaz balonu partladı: Gənc oğlan ağır YARALANDI
Ərzurumda 19 yaşlı Eren Güngör, alışqanını doldurmaq üçün istifadə etdiyi qaz balonunun partlaması nəticəsində üz və sinəsindən ikinci dərəcəli yanıq alıb. Citypost.az Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, ətrafdakıların köməyi ilə xəstəxanaya çatdırılan Güngör hazırda Ərzurum Şəhər Xəstəxanasının Yanıq Müalicə Mərkəzində müalicə alır. O, başqasının belə hadisə ilə üzləşməməsi üçün diqqətli olmağı tövsiyə edib. Yeganə
20 Fevral 2026, 13:25
Britaniya mətbuatı Kralın qardaşından dəhşətli faktlar YAZDI
Britaniya qəzetləri dünən həbs olunduqdan sonra Endryu Mauntbatten-Vindzor haqqında tənqidi məqalələr dərc edir. Birinci səhifələrdən başqa, rəy məqalələrində böhranın kral ailəsinə təsiri araşdırılır. Başqa bir məqalədə isə, bir avstriyalı kişi sevgilisini dağın yamacında tərk etdikdən sonra günahkar bilinib. Nəhayət, The Guardian qəzeti Kiyev zooparkı və Ukraynadakı müharibə zamanı heyvanlara qulluq etmək səyləri haqqında təsirli bir hekayə təqdim edir.Citypost.az Britaniya mətbuatına istinadən xəbər verir ki, Endryu Mauntbetten Vindzorun dünənki həbsi bu səhər Britaniyanın bütün ön səhifələrində yer alıb. "The Daily Star" qəzeti "Endi üçün taksi" başlığı ilə başlıq edir. "The Sun" qəzeti onun Emili Meytlislə məşhur müsahibəsinə istinad edir. " The...
20 Fevral 2026, 13:00
ABŞ-ın Vitse-prezidenti Azərbaycan və Ermənistan liderlərinə təşəkkür edib
ABŞ-ın Vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens Azərbaycan və Ermənistan liderlərinə təşəkkür edib.CityPost.az xəbər verir ki, Vaşinqtonda “Sülh Şurası”nın ilk iclasında çıxış edən Vens bu yaxınlarda Ermənistan və Azərbaycana səfər etdiyini xatırladıb.“Biz sizin tərəfdaşlığınıza görə minnətdarıq, xüsusilə də ötən həftə görüşdüyüm Azərbaycan Prezidenti və Ermənistan Baş naziri barədə düşünürəm. Bunu mümkün etdiyiniz və gerçək liderliyin nələrə nail ola biləcəyini göstərdiyiniz üçün hamınıza təşəkkür edirəm. Silahları və dağıntıları bir kənara qoyub insanlara və rifaha sərmayə yatırdıqda böyük nailiyyətlər əldə etmək mümkündür. Beləliklə, etdiyiniz işlər üçün hər ikinizə təşəkkür edirəm”, - o qeyd edib....
19 Fevral 2026, 20:53
