Ən gənc planetlərdən birini kəşf edildi: TIDYE-1b
Dünya 29 Noyabr 2024, 16:21
7143
Astronomlar kainatın dərinliklərində yaşı cəmi 3 milyon il olan planet aşkar ediblər.
Citypost.az xəbər verir ki, IRAS 04125+2902 b kimi də tanınan TIDYE-1b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Yerin yaşı 4,5 milyarddır; Yəni TIDYE-1b-dən 1500 dəfə böyükdür.
Bu gənc planetin kəşfi planetin formalaşmasının ilkin mərhələləri haqqında mühüm ipuçları verir. Bundan əlavə, bu xüsusi kəşf alimləri planetlərin necə doğulduğuna dair modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.
"Planetlərin əmələ gəlməsi prosesini anlamaq imkanı"
Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) aspirantı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Madyson Barber kəşfi aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirdi: “Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağa kömək edir. "TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi bizə planetlərin əmələ gəlməsinə qədər zamanda səyahət etməyə imkan verir". Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək TIDYE-1b-ni tranzit yolu ilə kəşf ediblər. Bu üsul planetin varlığını ulduzunun qarşısından keçərkən işığı bir qədər azaltmaqla müəyyən etməyə imkan verir.
Toz və qaz buludlarından kənarda kəşfiyyat
Həmçinin oxuyun
Əvvəllər 10-40 milyon yaş aralığında ondan çox gənc planet tapılmışdı, lakin TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan xeyli geridədir. Belə bir gənc planetin kəşfi nadirdir, çünki planetlər çox vaxt onları örtən qaz və toz buludlarında gizlənir. UNC-Chapel Hill-dən dosent. Dr. Andrew Mann bu vəziyyəti belə izah edir:
“Planetlər ümumiyyətlə düz bir toz və qaz diski içərisində əmələ gəlir. Buna görə də Günəş sistemimizdəki planetlər “blinçik” şəklində düzülüb. Bununla belə, TIDYE-1b-nin vəziyyəti fərqlidir; Bu planetin ulduzu və diski ilə düz olmayan orbiti var. "Bu, planetlərin necə əmələ gəlməsi ilə bağlı hazırkı anlayışımızı çətinləşdirir." Bu qeyri-adi əyilmə sayəsində TIDYE-1b planetin normal olaraq görünməməsi zamanı müşahidə edilə bilərdi.
Gələcək Super Yer
TIDYE-1b öz ulduzuna çox yaxın orbitdə fırlanır və ulduzu ətrafında bir orbitini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə “super-yer” və ya “sub-Neptun” tipli planetə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yerdən təqribən 11 dəfə böyük olan TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az müddətdə əmələ gələ biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Əvvəllər gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə olaraq onların qaz və tozla örtüldüyünü göstərir. Bu kəşf astronomlara ilk kainatda planetlərin əmələ gəlməsi proseslərinə daha dərin pəncərə verir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Rusiya baş nazirinin müavini: Ermənistan son qərarını verməlidir
“Ermənistan Avrasiya İqtisadi Birliyi (AİB) və Avropa İttifaqı (Aİ) arasında seçim etməlidir”.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Rusiya baş nazirinin müavini Aleksey Overçuk deyib.Rusiya rəsmisi bunun İrəvan üçün çox çətin seçim olduğunu iddia edib.“Burada iqtisadi-siyasi məsələlər bir-biri ilə sıx bağlıdır. Bütün bunlar hazırda Ermənistanda gedən proseslərə təsir göstərir. Orada Avrasiya İqtisadi Birliyi ilə əlaqələrin qorunmasının tərəfdarı olan, eləcə də ölkəni Avropa İttifaqına doğru aparmağa çalışan qüvvələr var. Əlbəttə, biz öz tərəfimizdən Ermənistanı Avrasiya İqtisadi Birliyinin bir hissəsi kimi görmək istəyirik”, - o vurğulayıb.Overçuk həmçinin iddia edib ki, Moskva Cənubi Qafqazda sülhün bərqərar olmasını dəstəkləyir, Rusiyanın səyləri Ermənistanla Azərbaycan arasında münasibətlərin normallaşmasına...
19 May 2026, 17:47
İsrail ordusu Livanın cənubundakı 12 kəndin dərhal təxliyəsinə çağırıb
İsrail ordusu Livanın cənubunda yerləşən 12 kənd və qəsəbənin dərhal təxliyəsinə çağırıb.AZƏRTAC xəbər verir ki, İsrail ordusunun yaydığı bəyanatda təxliyə çağırışının “Hizbullah” hərəkatının atəşkəs razılaşmasını pozması ilə əlaqədar olduğu bildirilib. Bəyanatda vurğulanıb ki, İsrail ordusu buna qarşı güclü tədbirlər görməyə məcburdur və sakinlərdən evlərini dərhal tərk etmələri tələb olunur.Livan Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin Livanın cənubunda “Hizbullah”ın mövqelərinə endirdiyi hava zərbələri nəticəsində 6 nəfər həlak olub.Nazirliyin açıqlamasında bildirilib ki, Nəbatiyyə vilayətinin Kəfr Sir kəndinə hava hücumu nəticəsində 4 mülki şəxs həyatını itirib. Haruf qəsəbəsində isə 1 nəfər ölüb.Bundan əlavə, Frun bölgəsində İsrailə məxsus pilotsuz uçuş aparatının motosikleti...
19 May 2026, 17:33
Rusiya ilk dəfə bəyan etdi - Ukraynada müharibə bitir
“Rusiya-Ukrayna müharibəsinin dayandırılması üzrə danışıqların yalnız müəyyən fraqmentləri ictimaiyyətə məlum olsa da, atəşkəs və sülh müqaviləsinin bağlanması üçün çox iş görüldüyünə dair əlamətlər var”.Teleqraf xəbər verir ki, bunu Böyük Britaniya Silahlı Qüvvələrinin polkovniki Hamiş de Bretton-Qordon Ukrayna mediasına deyib.“Hər şey hadisələrin çox fəal şəkildə inkişaf etdiyini göstərir. Moskvadan gələn siqnallar - bu, ilk dəfə baş verdi, guya “xüsusi hərbi əməliyyat”ın başa çatdığına dair siqnallar yaxşı əlamətdir. Əvvəlki arqumentlərimdən birinə və yazdıqlarıma qayıdaraq, Ukraynanın mövqelərini gücləndirdiyinə görə, əminəm ki, Prezident Zelenski Putinin keçən il təklif etdiyi sülh müqaviləsi versiyasını imzalamağa tələsməyəcək”, - polkovnik bildirib.Bretton-Qordon əlavə edib ki, danışıqlar masasında vəziyyət dəyişib,...
19 May 2026, 16:29
Marsel prokuroru Nitsa atışmasını “ərazi uğrunda müharibə” kimi xarakterizə edib
Fransanın Marsel şəhərinin prokuroru Nikola Besson bildirib ki, narkotik ticarətinin təsiri altında olan məhəllələr dövlət tərəfindən diqqətsiz buraxılmayacaq.AZƏRTAC xəbər verir ki, o, bu açıqlamanı Nitsada baş vermiş və iki nəfərin ölümü, altı nəfərin isə yaralanması ilə nəticələnən silahlı insidentdən sonra verib. Mayın 19-da “Franceinfo” radiosuna müsahibəsində prokuror xatırladıb ki, hadisə ilə əlaqədar iki kişi və bir qadın saxlanılıb, onlara qarşı ittiham irəli sürülərək barələrində müvəqqəti həbs qərarı çıxarılıb. Nikola Besson vurğulayıb ki, həyatını itirən iki nəfərin narkotik alveri ilə heç bir əlaqəsi olmayıb. O, hadisə zamanı ölən ailə başçısının qızının ifadəsini böyük emosiyalarla dinlədiyini deyib.Prokuror qeyd edib ki, insanlar öz...
19 May 2026, 12:24
Politico:ABŞ getdikcə Kubaya qarşı hərbi güc tətbiq etməyə meyllidir
ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası getdikcə Kubaya qarşı hərbi güc tətbiq etmək variantına meyl edir. Citypost.az xəbər verir ki, Bu barədə bazar ertəsi "Politico" nəşri məlumat yayıb.Jurnalın mənbəsinə görə, Ağ Ev Amerikanın adanı yanacaqdan məhrum etmək və təzyiq göstərmək siyasətinin nəticə verməməsindən və Kuba hakimiyyətinin iqtisadi və siyasi islahatlara doğru getməməsindən məyusdur. "Politico" yazır ki, "Buna görə də onlar hərbi ssenarinin istifadəsini daha ciddi şəkildə nəzərdən keçirməyə başlayıblar". Mənbələrə görə, əvvəlcə ABŞ rəhbərliyi sanksiyaların təzyiqi və neft blokadası, eləcə də Venesuela və İrana qarşı görülən tədbirlərin Kuba tərəfini razılaşma bağlamağa sövq edəcəyinə ümid edirdi.Qəzet qeyd edir ki, ABŞ hakimiyyəti, digər...
19 May 2026, 12:09
Pezeşkyan: İran xalqının hüquqlarını qorumaq üçün ABŞ ilə danışıqlar aparır
İran Prezidenti Məsud Pezeşkyan danışıqlar və diplomatik proseslərlə bağlı açıqlama verib.Citypost.az İRNA-ya istinadən xəbər verir ki, Prezident sosial şəbəkə hesabında etdiyi paylaşımda bildirib ki, dialoq təslim olmaq demək deyil və İran İslam Respublikası danışıqlara milli maraqlarını və xalqın hüquqlarını qoruyaraq ləyaqətlə yanaşır.Pezeşkyan vurğulayıb ki, İran heç bir halda ölkənin qanuni hüquqlarından geri çəkilməyəcək və dövlət orqanları ölkənin maraqlarını və şərəfini qorumağa davam edəcək.O əlavə edib ki, hakimiyyət xalqa xidmət etməyi sonadək davam etdirəcək və İranın milli maraqlarının müdafiəsi prioritet olaraq qalacaq.Qeyd edək ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp bundan əvvəl Körfəz müttəfiqlərinin xahişi ilə İrana planlaşdırılan hücumun müvəqqəti təxirə salındığını və...
19 May 2026, 12:06
