Ən gənc planetlərdən birini kəşf edildi: TIDYE-1b
Dünya 29 Noyabr 2024, 16:21
15409
Astronomlar kainatın dərinliklərində yaşı cəmi 3 milyon il olan planet aşkar ediblər.
Citypost.az xəbər verir ki, IRAS 04125+2902 b kimi də tanınan TIDYE-1b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Yerin yaşı 4,5 milyarddır; Yəni TIDYE-1b-dən 1500 dəfə böyükdür.
Bu gənc planetin kəşfi planetin formalaşmasının ilkin mərhələləri haqqında mühüm ipuçları verir. Bundan əlavə, bu xüsusi kəşf alimləri planetlərin necə doğulduğuna dair modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.
"Planetlərin əmələ gəlməsi prosesini anlamaq imkanı"
Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) aspirantı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Madyson Barber kəşfi aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirdi: “Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağa kömək edir. "TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi bizə planetlərin əmələ gəlməsinə qədər zamanda səyahət etməyə imkan verir". Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək TIDYE-1b-ni tranzit yolu ilə kəşf ediblər. Bu üsul planetin varlığını ulduzunun qarşısından keçərkən işığı bir qədər azaltmaqla müəyyən etməyə imkan verir.
Toz və qaz buludlarından kənarda kəşfiyyat
Həmçinin oxuyun
Əvvəllər 10-40 milyon yaş aralığında ondan çox gənc planet tapılmışdı, lakin TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan xeyli geridədir. Belə bir gənc planetin kəşfi nadirdir, çünki planetlər çox vaxt onları örtən qaz və toz buludlarında gizlənir. UNC-Chapel Hill-dən dosent. Dr. Andrew Mann bu vəziyyəti belə izah edir:
“Planetlər ümumiyyətlə düz bir toz və qaz diski içərisində əmələ gəlir. Buna görə də Günəş sistemimizdəki planetlər “blinçik” şəklində düzülüb. Bununla belə, TIDYE-1b-nin vəziyyəti fərqlidir; Bu planetin ulduzu və diski ilə düz olmayan orbiti var. "Bu, planetlərin necə əmələ gəlməsi ilə bağlı hazırkı anlayışımızı çətinləşdirir." Bu qeyri-adi əyilmə sayəsində TIDYE-1b planetin normal olaraq görünməməsi zamanı müşahidə edilə bilərdi.
Gələcək Super Yer
TIDYE-1b öz ulduzuna çox yaxın orbitdə fırlanır və ulduzu ətrafında bir orbitini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə “super-yer” və ya “sub-Neptun” tipli planetə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yerdən təqribən 11 dəfə böyük olan TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az müddətdə əmələ gələ biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Əvvəllər gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə olaraq onların qaz və tozla örtüldüyünü göstərir. Bu kəşf astronomlara ilk kainatda planetlərin əmələ gəlməsi proseslərinə daha dərin pəncərə verir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Kuba ABŞ ilə təmasları davam etdirmək niyyətindədir
Kuba hakimiyyəti danışıqlarda irəliləyişin olmamasına baxmayaraq, ABŞ hökuməti ilə təmasları davam etdirmək niyyətindədir.APA xəbər verir ki, bunu Kubanın xarici işlər naziri Bruno Rodriges Parrilya mətbuat konfransında bildirib.Mətbuat konfransı ABŞ-nin Kubaya qarşı tətbiq etdiyi ticarət-iqtisadi və maliyyə blokadasının mənfi təsirləri barədə BMT Baş Assambleyasına təqdim ediləcək hesabatın təqdimatına həsr olunub.“Danışıqlarda irəliləyişin olmamasına baxmayaraq, təmasları davam etdirmək niyyətindəyik”, – nazir bildirib.Rodriges Parrilyanın sözlərinə görə, tərəflər arasında danışıqlar keçirilib və Vaşinqtonla əlaqələr davam edir. Bununla belə, Kuba XİN rəhbəri irəliləyişin olmamasını ABŞ tərəfinin siyasi iradə nümayiş etdirməməsi ilə əlaqələndirib.Nazir Kubanın qarşılıqlı hörmət və ölkənin daxili işlərinə qarışmamaq prinsipləri əsasında danışıqları davam etdirməyə hazır...
07 Sentyabr 2026, 21:57
Tramp Kanada və Meksikanın ABŞ bayrağının rənglərində təsvir olunduğu xəritə paylaşıb
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Kanada və Meksikanın ABŞ bayrağının rənglərində təsvir olunduğu xəritə paylaşıb.Citypost.az az xəbər verir ki, Tramp müvafiq görüntünü “Truth Social” hesabında yayıb.Xəritədə ABŞ-la yanaşı, Kanada və Meksikanın əraziləri də Amerika bayrağının rənglərində göstərilib. (APA)
07 Sentyabr 2026, 20:45
Rusiya Almaniyanın Sankt-Peterburqdakı Baş konsulluğunu bağlamaq qərarına gəlib
Rusiya Almaniyanın Sankt-Peterburqdakı Baş konsulluğunu bağlamaq və Höte mərkəzlərinin əməkdaşlarını ölkədən çıxarmaq qərarına gəlib.Citypost.az APA-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayıb.XİN Sankt-Peterburqdakı alman diplomatlarının sentyabrın 18-dək Rusiyanı tərk etmələrini tələb edib.Höte mərkəzlərinin əməkdaşları isə sentyabrın 13-dək Rusiyanı tərk etməlidirlər.“Rusiya Federasiyası və Almaniya Federativ Respublikası arasındakı münasibətlərdə yeni bir eskalasiyanın nəticələrinə görə məsuliyyət tamamilə Berlinin üzərinə düşür”, - Rusiya XİN-in məlumatında deyilir....
07 Sentyabr 2026, 18:26
Tanzaniya prezidentinin həyat yoldaşı ürək xəstəliyindən öldü
Tanzaniya prezidenti Samiya Suluhu Həsənin həyat yoldaşı Hafid Əmeyr Həsən 68 yaşında Zənzibar adasındakı xəstəxanada vəfat edib.Citypost.az Qaynarinfo-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə “Nation” ölkənin vitse-prezidenti Deoqratius Ndembyaya istinadən məlumat yayıb.Onun sözlərinə görə, Həsən bu gün səhər Zənzibardakı Emilio Mzena Memorial Xəstəxanasında dünyasını dəyişib. O, ürək xəstəliyindən müalicə olunurdu. Dəfn mərasimi həmin adadakı Kizimkazi kəndində keçiriləcək.Hafid Əmeyr Həsən kənd təsərrüfatı elmləri üzrə müəllim olub və ictimaiyyətin diqqətindən uzaq həyat tərzi sürüb. Həyat yoldaşının 2021-ci ildə prezident vəzifəsinə başlamasından sonra Tanzaniyanın ilk centlmeni olub.Cütlük Samiya Suluhu Həsənin siyasətlə məşğul olmasından xeyli əvvəl, 1978-ci ildə ailə qurub. Onların üç oğlu və...
07 Sentyabr 2026, 17:00
Avstraliyalılara sosial media alqoritmlərindən imtina imkanı veriləcək
Avstraliyada istifadəçilərə sosial media platformalarının fərdiləşdirilmiş alqoritmlərini söndürmək imkanı verilməsi planlaşdırılır.Citypost.az FRANCE24.com-a istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı “rəqəmsal qayğı vəzifəsi”ni nəzərdə tutan qanun layihəsinin bu həftə parlamentə təqdim edilməsi gözlənilir. Qanun qəbul olunarsa, Meta kimi şirkətlər istifadəçilərə məzmun tövsiyələrini fərdiləşdirən alqoritmlərdən imtina seçimi təqdim etməli olacaq.Rabitə naziri Anika Uells bildirib ki, istifadəçilərə lentlərində hansı məzmunu görəcəkləri ilə bağlı daha çox seçim verilməlidir.Qeyd edək ki, sosial media şirkətləri asılılıq yaradan və istifadəçiləri sensasion məzmuna yönləndirən alqoritmlərdən istifadə etdikləri iddiaları ilə uzun müddətdir tənqid olunur....
07 Sentyabr 2026, 10:55
Solomon Adalarının baş naziri devrilməkdən xilas oldu
Solomon Adalarının Baş naziri Metyu Ueyl hökumətinə qarşı irəli sürülən etimadsızlıq təşəbbüsündən sonra vəzifəsini qoruyub.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, Parlament iclası qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınıb. Ueylin Çinlə münasibətlərdən uzaqlaşaraq ABŞ və Avstraliya ilə əməkdaşlığı gücləndirmək siyasəti fonunda baş verən siyasi böhran regionda diqqətlə izlənilir.Baş nazir hökumətin əsas islahatları davam etdirəcəyini bildirib.Turan
07 Sentyabr 2026, 10:44
