Ən gənc planetlərdən birini kəşf edildi: TIDYE-1b
Dünya 29 Noyabr 2024, 16:21
17440
Astronomlar kainatın dərinliklərində yaşı cəmi 3 milyon il olan planet aşkar ediblər.
Citypost.az xəbər verir ki, IRAS 04125+2902 b kimi də tanınan TIDYE-1b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Yerin yaşı 4,5 milyarddır; Yəni TIDYE-1b-dən 1500 dəfə böyükdür.
Bu gənc planetin kəşfi planetin formalaşmasının ilkin mərhələləri haqqında mühüm ipuçları verir. Bundan əlavə, bu xüsusi kəşf alimləri planetlərin necə doğulduğuna dair modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.
"Planetlərin əmələ gəlməsi prosesini anlamaq imkanı"
Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) aspirantı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Madyson Barber kəşfi aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirdi: “Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağa kömək edir. "TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi bizə planetlərin əmələ gəlməsinə qədər zamanda səyahət etməyə imkan verir". Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək TIDYE-1b-ni tranzit yolu ilə kəşf ediblər. Bu üsul planetin varlığını ulduzunun qarşısından keçərkən işığı bir qədər azaltmaqla müəyyən etməyə imkan verir.
Toz və qaz buludlarından kənarda kəşfiyyat
Həmçinin oxuyun
Əvvəllər 10-40 milyon yaş aralığında ondan çox gənc planet tapılmışdı, lakin TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan xeyli geridədir. Belə bir gənc planetin kəşfi nadirdir, çünki planetlər çox vaxt onları örtən qaz və toz buludlarında gizlənir. UNC-Chapel Hill-dən dosent. Dr. Andrew Mann bu vəziyyəti belə izah edir:
“Planetlər ümumiyyətlə düz bir toz və qaz diski içərisində əmələ gəlir. Buna görə də Günəş sistemimizdəki planetlər “blinçik” şəklində düzülüb. Bununla belə, TIDYE-1b-nin vəziyyəti fərqlidir; Bu planetin ulduzu və diski ilə düz olmayan orbiti var. "Bu, planetlərin necə əmələ gəlməsi ilə bağlı hazırkı anlayışımızı çətinləşdirir." Bu qeyri-adi əyilmə sayəsində TIDYE-1b planetin normal olaraq görünməməsi zamanı müşahidə edilə bilərdi.
Gələcək Super Yer
TIDYE-1b öz ulduzuna çox yaxın orbitdə fırlanır və ulduzu ətrafında bir orbitini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə “super-yer” və ya “sub-Neptun” tipli planetə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yerdən təqribən 11 dəfə böyük olan TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az müddətdə əmələ gələ biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Əvvəllər gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə olaraq onların qaz və tozla örtüldüyünü göstərir. Bu kəşf astronomlara ilk kainatda planetlərin əmələ gəlməsi proseslərinə daha dərin pəncərə verir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Yaponiya Rusiyaya yeni sanksiyalar tətbiq edib
Yaponiya Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib.Citypost.az xəbər verir ki, Tokionun sanksiyalar siyahısına Rusiyadan 33 şirkət və 9 fiziki şəxs, eləcə də Türkiyə və BƏƏ-dən 4 şirkət daxil edilib.Eyni zamanda Yaponiya Rusiya ilə əlaqəli olduğuna inandığı 35 gəmiyə qarşı məhdudlaşdırıcı tədbirlər tətbiq edib.Yaponiyanın sanksiyalarına VNIIR-Progress şirkətinin baş direktoru Vladislav Kostin və “Rostex” şirkətinin rəhbərinin müavini Dmitri Lelikov da məruz qalıb.
02 Oktyabr 2026, 15:47
Avtomobil alarkən etibarnamə ilə kifayətlənmək hansı risklər yaradır? – Vəkildən xəbərdarlıq
Avtomobil alarkən tərəflərin yalnız etibarnamə ilə kifayətlənməsi sonradan ciddi hüquqi problemlərə səbəb ola bilər. Xüsusilə avtomobili satan şəxsin vəfat etməsi halında etibarnamənin hüquqi qüvvəsini itirməsi alıcının əmlakla bağlı hüquqlarının müdafiəsini çətinləşdirə bilər. Belə vəziyyətdə mərhumun vərəsələri avtomobilin miras əmlakına daxil olduğunu əsas gətirərək nəqliyyat vasitəsini geri tələb edə bilərlər.Məsələ ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında vəkil Bəhruz Orucov bildirib ki, avtomobil alqı-satqısının etibarnamə ilə rəsmiləşdirilməsi alıcını tam hüquqi müdafiə ilə təmin etmir.Vəkilin sözlərinə görə, vətəndaş avtomobilin pulunu ödəsə və nəqliyyat vasitəsini faktiki olaraq istifadə etsə belə, yalnız etibarnamənin mövcudluğu mülkiyyət hüququnun alıcıya keçdiyini təsdiqləmir.“Bəzən vətəndaş avtomobil alır, pulunu tam şəkildə ödəyir, lakin...
02 Oktyabr 2026, 11:28
Türkiyədə daha bir bələdiyyə sədri saxlanılıb
Türkiyənin İstanbul şəhərində Eyüpsultan Bələdiyyəsinə qarşı aparılan istintaq çərçivəsində bələdiyyə sədri Mithat Bülent Özmen də daxil olmaqla, 28 nəfər saxlanılıb.Citypost.az xəbər verir ki, Ankara Respublika Baş Prokurorluğunun apardığı istintaq çərçivəsində Eyüpsultan Bələdiyyəsinin xidmət binasında da axtarış aparılıb.Məhkəmə mənbələrinə əsaslanan məlumatlara görə, 28 şübhəli barəsində cinayət təşkilatına üzvlük, rüşvət alma, rüşvət vermə və tenderə müdaxilə etmə ittihamları üzrə saxlanılma qərarı verilib.Qeyd edək ki, Mithat Bülent Özmen 2024-cü il yerli seçkilərində Eyüpsultan Bələdiyyəsinin sədri seçilib.Xatırladaq ki, bir gün əvvəl Türkiyə Baş Prokurorluğunun üç bələdiyyəyə qarşı apardığı korrupsiya istintaqı çərçivəsində Mersin Böyükşəhər Bələdiyyəsinin sədri Vahap Seçer, Yenişəhər Bələdiyyəsinin sədri Abdullah Özyiğit və Mezitli...
02 Oktyabr 2026, 10:20
Nike satışların azalacağını açıqladı: İş yerləri ixtisar ediləcək
ABŞ-ın idman geyimləri nəhəngi Nike satışların azalacağını proqnozlaşdıraraq şirkətdə qeyri-müəyyən sayda iş yerinin ixtisar ediləcəyini açıqlayıb.Citypost.az france24.com-a istinadən xəbər verir ki, Şirkət 2027-ci maliyyə ilinin ilk rübündə gəlirlərinin 4 faiz azalaraq 11,2 milyard dollara düşdüyünü bildirib. Rüblük mənfəət isə 2 faiz azalaraq 712 milyon dollar olub. Nike Şimali Amerikadan başqa bütün əsas regionlarda satışların gerilədiyini açıqlayıb. Böyük Çində gəlirlər 22 faiz azalaraq 1,2 milyard dollara düşüb.Baş direktor Elliot Hill bildirib ki, şirkət daha çevik və səmərəli fəaliyyət göstərmək üçün struktur dəyişikliklərinə gedəcək. Onun sözlərinə görə, bu dəyişikliklər Nike-da daha az iş rolunun qalması ilə nəticələnəcək və iş yerlərinə təsir edən...
02 Oktyabr 2026, 10:00
Üç uşağını öldürən ABŞ qadınının bəraət tələbi rədd edildi
ABŞ-da üç uşağını öldürməkdə təqsirləndirilən Lindsi Klensinin bəraət tələbi məhkəmə tərəfindən rədd edilib.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, Boston yaxınlığındakı Plimut məhkəməsinin hakimi Uilyam Sallivan Klensinin cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi üçün kifayət qədər əsas olmadığını bildirib. 36 yaşlı qadın 2023-cü ilin yanvarında beş yaşlı Kora, üç yaşlı Douson və səkkiz aylıq Kallanı boğaraq öldürməkdə ittiham olunur.Klensi uşaqlarını öldürdüyünü inkar etmir, lakin hadisə zamanı doğuşdan sonrakı psixozdan əziyyət çəkdiyini və uşaqlarını öldürməyi əmr edən səs eşitdiyini deyir. Müdafiə tərəfi onun dəlilik səbəbindən günahsız hesab edilməsini istəyib.Sentyabr ayında 9 qadın və 3 kişidən ibarət münsiflər heyəti yekdil qərara gələ bilməyib və...
02 Oktyabr 2026, 09:57
CNN: Kuşnerin şirkəti İsrailin hərbi təchizatçılarına yatırımlardan dolayı gəlir əldə edib
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərq üzrə qeyri-rəsmi elçisi Cared Kuşnerin sahibi olduğu “Affinity Partners” investisiya şirkətinin İsrailin hərbi təchizatçılarına sərmayə qoyan “Phoenix Financial” şirkətində böyük payı olduğu üzə çıxıb. CNN-in araşdırmasına görə, “Phoenix” İsrail ordusuna məhsul və avadanlıq tədarük edən ən azı 9 şirkətə 456 milyon dollardan çox sərmayə qoyub.Bu şirkətlər arasında İsrailin ən böyük müdafiə sənayesi şirkəti “Elbit Systems” də var. “Phoenix”in bu şirkətdəki payının dəyəri ən azı 265 milyon dollar qiymətləndirilir. “Affinity Partners” həmin şirkətlərdə birbaşa paya malik deyil, lakin “Phoenix”in investisiyalarından əldə etdiyi gəlirlər Kuşnerin şirkətinin “Phoenix”dəki payının dəyərinə təsir göstərə bilər.Citypost.az CNN-ə istinadən xəbər verir...
02 Oktyabr 2026, 09:49
