Ən gənc planetlərdən birini kəşf edildi: TIDYE-1b
Dünya 29 Noyabr 2024, 16:21
17787
Astronomlar kainatın dərinliklərində yaşı cəmi 3 milyon il olan planet aşkar ediblər.
Citypost.az xəbər verir ki, IRAS 04125+2902 b kimi də tanınan TIDYE-1b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Yerin yaşı 4,5 milyarddır; Yəni TIDYE-1b-dən 1500 dəfə böyükdür.
Bu gənc planetin kəşfi planetin formalaşmasının ilkin mərhələləri haqqında mühüm ipuçları verir. Bundan əlavə, bu xüsusi kəşf alimləri planetlərin necə doğulduğuna dair modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.
"Planetlərin əmələ gəlməsi prosesini anlamaq imkanı"
Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) aspirantı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Madyson Barber kəşfi aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirdi: “Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağa kömək edir. "TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi bizə planetlərin əmələ gəlməsinə qədər zamanda səyahət etməyə imkan verir". Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək TIDYE-1b-ni tranzit yolu ilə kəşf ediblər. Bu üsul planetin varlığını ulduzunun qarşısından keçərkən işığı bir qədər azaltmaqla müəyyən etməyə imkan verir.
Toz və qaz buludlarından kənarda kəşfiyyat
Həmçinin oxuyun
Əvvəllər 10-40 milyon yaş aralığında ondan çox gənc planet tapılmışdı, lakin TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan xeyli geridədir. Belə bir gənc planetin kəşfi nadirdir, çünki planetlər çox vaxt onları örtən qaz və toz buludlarında gizlənir. UNC-Chapel Hill-dən dosent. Dr. Andrew Mann bu vəziyyəti belə izah edir:
“Planetlər ümumiyyətlə düz bir toz və qaz diski içərisində əmələ gəlir. Buna görə də Günəş sistemimizdəki planetlər “blinçik” şəklində düzülüb. Bununla belə, TIDYE-1b-nin vəziyyəti fərqlidir; Bu planetin ulduzu və diski ilə düz olmayan orbiti var. "Bu, planetlərin necə əmələ gəlməsi ilə bağlı hazırkı anlayışımızı çətinləşdirir." Bu qeyri-adi əyilmə sayəsində TIDYE-1b planetin normal olaraq görünməməsi zamanı müşahidə edilə bilərdi.
Gələcək Super Yer
TIDYE-1b öz ulduzuna çox yaxın orbitdə fırlanır və ulduzu ətrafında bir orbitini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə “super-yer” və ya “sub-Neptun” tipli planetə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yerdən təqribən 11 dəfə böyük olan TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az müddətdə əmələ gələ biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Əvvəllər gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə olaraq onların qaz və tozla örtüldüyünü göstərir. Bu kəşf astronomlara ilk kainatda planetlərin əmələ gəlməsi proseslərinə daha dərin pəncərə verir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
13 uşaq atası qızı ilə birlikdə dron hücumunda öldü
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Xerson bölgəsində dron hücumu nəticəsində on üç uşaq atası və onun 15 yaşlı qızı həlak olub.Citypost.az "Unikal"a istinadən xəbər verir ki, bu barədə bölgə qubernatoru Saldo bildirib. Dron onların olduğu avtomobilə dəyib."Kolotun ailəsi Xerson bölgəsində yaxşı tanınır: onlar kiçik bir çörək sexi açıb yaxınlıqdakı kəndlərin sakinlərinə çörək çatdırıblar. İyun ayında Vladimir Putin şəxsən Tatyanaya "Qəhrəman ana" ordenini təqdim edib", - deyə regional qubernator Saldo bildirib.Oleksandrın həyat yoldaşı Tatyana hazırda on dördüncü uşağını gözləyir....
07 Oktyabr 2026, 21:00
Böyük Britaniya kral ailəsinin həkimi evində ölü tapılıb
Britaniya kral ailəsinin həkim-terapevti Hanna Terri Böyük Britaniyanın şərqindəki Norfolk qraflığında yerləşən Sandrinqem malikanəsinin kənarındakı evində ölü tapılıb."Report" "The Sun"a istinadən xəbər verir ki, 45 yaşlı Terrinin meyiti oktyabrın 4-də aşkar edilib.Nəşrin məlumatına görə, qadının ölümü başına küt əşya ilə endirilən zərbə nəticəsində baş verib. Onun qətlində əri - hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılan Mark Keyn ittiham olunur.Hanna Terri Britaniya kral ailəsinin yüksək rütbəli üzvlərini onların Sandrinqem malikanəsində qaldıqları müddətdə müalicə edirdi."The Sun" nəşrinin mənbələrinin sözlərinə görə, Böyük Britaniya Kralı III Çarlz və kraliça Kamillaya həkimin ölümü barədə məlumat verilib....
07 Oktyabr 2026, 20:10
Rusiya XİN-dən xəbərdarlıq: “Xarici vətəndaşlar Kiyevi tərk etməlidir”
“Təxribatların olmaması üçün xarici ölkə vətəndaşları Kiyevi və Ukraynadakı hərbi təyinatlı əraziləri tərk etməlidirlər”.Citypost.az “Qafqazinfo”a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova “Sputnik” radiosuna müsahibəsində bildirib.O, Kiyevdə qalmağın təhlükəli olduğunu qeyd edib, həmçinin Rusiya XİN-in bununla bağlı bəyanatına aydınlıq gətirib: “Onlar risk dərəcəsini dərk etməlidirlər, üstəlik bunun haradan qaynaqlandığını anlamalıdırlar... Çünki onlar nədənsə yenidən bütün etimologiyanı unudublar və yenidən növbəti “siyasi turizm” mövsümünə başlayıblar. XİN-in bununla bağlı bəyanatı sonra heç bir təxribatçı bəyanatın verilməməsi, növbəti təxribatçı yalanın söylənməməsi üçündür”....
07 Oktyabr 2026, 18:27
Ermənistanda 6 deputat köməkçisi cəzalandırıldı
Ötən gün Ermənistan parlamentində baş verən əlbəyaxa davadan sonra müxalifətdəki “Güclü Ermənistan” fraksiyasından olan deputatın köməkçilərinin binaya girişinə qadağa qoyulub.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan Milli Assambleyasının mətbuat xidməti məlumat yayıb.Bildirilib ki, parlament spikeri Ruben Rubinyanın qərarı ilə deputat köməkçilərinin qarşıdurmaya mümkün müdaxiləsi ilə bağlı xidməti araşdırma aparılacaq.Qeyd edək ki, parlamentdə dava oktyabrın 6-da keçirilən iclas zamanı baş verib. İnsident “Güclü Ermənistan” fraksiyasının deputatı Edgar Kazaryanın çıxışı zamanı spiker Ruben Rubinyanın onun çıxışını yarımçıq kəsməsindən sonra başlayıb. Kazaryan Rubinyanı dövlət vəsaitlərini israf etməkdə ittiham edib. Rubinyan deputatın gündəlikdən kənara çıxdığını bildirərək ona çıxışını davam etdirməyə imkan verməyib.Bundan sonra hakim...
07 Oktyabr 2026, 18:20
Avropada Trampın çılpaq heykəli qoyuldu
Avropa Parlamentinin Strasburqdakı binasında ABŞ Prezidenti Donald Trampı çılpaq və qızılı rəngdə təsvir edən satirik heykəl nümayiş etdirilib.Citypost.az xəbər verir ki, danimarkalı rəssam Yens Qalşiötün müəllifi olduğu əsər “Orange Plague” (“Narıncı bəla”) adlanır. Heykəl həmçinin “King of Injustice” (“Ədalətsizliyin kralı”) adı ilə təqdim olunur.Təxminən 2,5 metr hündürlüyündə olan kompozisiyada Donald Tramp çılpaq şəkildə bir kişinin çiyinlərində oturub və əlində uzun qolf çubuğu ilə təsvir edilib. Əsər misdən hazırlanıb və 23 karatlıq qızıl təbəqə ilə örtülüb. Müəllifin sözlərinə görə, əsər Trampın siyasətinə, xüsusilə iqlim dəyişikliyi ilə mübarizəyə münasibətinə və beynəlxalq münasibətlərdə gücdən istifadə formasına satirik yanaşmadır.Heykəlin Avropa Parlamentində nümayişi danimarkalı deputat...
07 Oktyabr 2026, 17:20
Ərdoğan Putinlə Ukrayna məsələsini müzakirə etdi
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Rusiya dövlət başçısı Vladimir Putinlə telefon danışığı aparıb.APA-nın Türkiyə bürosu yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, telefon danışığı zamanı Ərdoğan Putini ad günü münasibətilə təbrik edib.Tərəflər eyni zamanda, Türkiyə-Rusiya münasibətləri və regional məsələləri müzakirə ediblər.Ərdoğan Qara dənizdə naviqasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində aparılan işlərin əhəmiyyətini vurğulayıb, Türkiyənin Rusiya ilə Ukrayna arasında təmasların başlanması üçün töhfə verməyə hazır olduğunu bildirib....
07 Oktyabr 2026, 16:27
