Ən gənc planetlərdən birini kəşf edildi: TIDYE-1b
Dünya 29 Noyabr 2024, 16:21
7729
Astronomlar kainatın dərinliklərində yaşı cəmi 3 milyon il olan planet aşkar ediblər.
Citypost.az xəbər verir ki, IRAS 04125+2902 b kimi də tanınan TIDYE-1b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Yerin yaşı 4,5 milyarddır; Yəni TIDYE-1b-dən 1500 dəfə böyükdür.
Bu gənc planetin kəşfi planetin formalaşmasının ilkin mərhələləri haqqında mühüm ipuçları verir. Bundan əlavə, bu xüsusi kəşf alimləri planetlərin necə doğulduğuna dair modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.
"Planetlərin əmələ gəlməsi prosesini anlamaq imkanı"
Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) aspirantı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Madyson Barber kəşfi aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirdi: “Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağa kömək edir. "TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi bizə planetlərin əmələ gəlməsinə qədər zamanda səyahət etməyə imkan verir". Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək TIDYE-1b-ni tranzit yolu ilə kəşf ediblər. Bu üsul planetin varlığını ulduzunun qarşısından keçərkən işığı bir qədər azaltmaqla müəyyən etməyə imkan verir.
Toz və qaz buludlarından kənarda kəşfiyyat
Həmçinin oxuyun
Əvvəllər 10-40 milyon yaş aralığında ondan çox gənc planet tapılmışdı, lakin TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan xeyli geridədir. Belə bir gənc planetin kəşfi nadirdir, çünki planetlər çox vaxt onları örtən qaz və toz buludlarında gizlənir. UNC-Chapel Hill-dən dosent. Dr. Andrew Mann bu vəziyyəti belə izah edir:
“Planetlər ümumiyyətlə düz bir toz və qaz diski içərisində əmələ gəlir. Buna görə də Günəş sistemimizdəki planetlər “blinçik” şəklində düzülüb. Bununla belə, TIDYE-1b-nin vəziyyəti fərqlidir; Bu planetin ulduzu və diski ilə düz olmayan orbiti var. "Bu, planetlərin necə əmələ gəlməsi ilə bağlı hazırkı anlayışımızı çətinləşdirir." Bu qeyri-adi əyilmə sayəsində TIDYE-1b planetin normal olaraq görünməməsi zamanı müşahidə edilə bilərdi.
Gələcək Super Yer
TIDYE-1b öz ulduzuna çox yaxın orbitdə fırlanır və ulduzu ətrafında bir orbitini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə “super-yer” və ya “sub-Neptun” tipli planetə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yerdən təqribən 11 dəfə böyük olan TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az müddətdə əmələ gələ biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Əvvəllər gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə olaraq onların qaz və tozla örtüldüyünü göstərir. Bu kəşf astronomlara ilk kainatda planetlərin əmələ gəlməsi proseslərinə daha dərin pəncərə verir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Köçəryan: Ermənistan İranla münasibətlərində ciddi problemlərlə üzləşə bilər
TRIPP layihəsi genişləndirilməli və Yerasx (Arazdəyən) istiqamətinə qədər uzadılmalıdır.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Ermənistanın sabiq prezidenti, “Hayastan” blokunun baş nazirliyə namizədi Robert Köçəryan deyib.Onun sözlərinə görə, TRIPP layihəsi mövcud formatda Ermənistan və İran arasında münasibətlərdə gərginlik yarada bilər.Köçəryan qeyd edib ki, risklər nəzərə alınmazsa, Ermənistan İranla münasibətlərində ciddi problemlərlə üzləşə bilər. O, layihənin genişləndirilməsini və İranın etibar etdiyi digər ölkələrin də prosesə cəlb olunmasını təklif edib.O, bildirib ki, İranın əvvəllər regionda bəzi ölkələrə qarşı asimmetrik cavab addımları atdığı halları olub və bu, mümkün risklərin qiymətləndirilməsini zəruri edir. İranla ticarət Ermənistan iqtisadiyyatında kiçik paya malik olsa da, sərhədin açıq qalması ölkə...
27 May 2026, 17:53
İran dövlət televiziyası ABŞ-la mümkün anlaşmanın ilkin detallarını açıqlayıb
İran dövlət televiziyası İran və ABŞ arasında mümkün anlaşma memorandumunun qeyri-rəsmi çərçivə sənədinin mətnini yayıb.APA-nın Tehran bürosunun məlumatına görə, sənədə əsasən, bir ay ərzində Hörmüz boğazında normal gəmiçiliyin bərpa olunması nəzərdə tutulur.Sənədə görə, ABŞ İranın dəniz blokadasının aradan qaldırılmasına dair öhdəlik götürüb. Bunun müqabilində İran bir ay ərzində ticarət gəmilərinin keçid sayını müharibədən əvvəlki səviyyəyədə bərpa etməyi öhdəsinə götürüb.Bu razılaşmanın hərbi gəmilərə şamil edilmədiyi bildirilib.Məlumata əsasən, gəmilərin idarə olunması və hərəkət marşrutu İran və Omanla əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçiriləcək. ABŞ isə öz hərbi qüvvələrinin İranın ətrafından çıxarılacağına dair zəmanət verib.Sənəddə həmçinin qeyd olunub ki, 60 günlük müddət ərzində yekun razılaşma...
27 May 2026, 17:29
Almaniyada insanların əksəriyyəti vahid təhsil standartlarının tətbiqini dəstəkləyir
Almaniyada əhalinin böyük hissəsi ölkə üzrə vahid təhsil standartlarının tətbiqini və təhsildə bərabər imkanların genişləndirilməsini dəstəkləyir.AZƏRTAC “Tagesschau” xəbər xidmətinə istinadla bildirir ki, Almaniya Uşaq Fondunun təqdim etdiyi hesabatda respondentlərin böyük hissəsinin məktəblərdə və uşaq bağçalarında daha çox heyətin çalışmasını, həmçinin təhsil xərclərinin azaldılmasını vacib hesab etdikləri qeyd olunub.“Forsa” İnstitutunun keçirdiyi sorğuya əsasən, böyüklərin 93 faizi məktəb və uşaq bağçalarında əlavə personal təminatını, 91 faizi isə Almaniya üzrə vahid təhsil standartlarını dəstəkləyib. Respondentlərin 90 faizi uşaq bağçasından məktəbədək təhsilin və dərs materiallarının pulsuz olmasının vacibliyini bildirib.Uşaq və yeniyetmələr arasında da oxşar mövqe müşahidə olunub. Sorğuda iştirak edənlərin 88 faizi pulsuz təhsil...
27 May 2026, 16:52
ABŞ mediasının tanınmış siması vəfat etdi
Amerikalı milyarder Donald Nyuhaus vəfat edib.Modern.az ABŞ mediasının yaydığı məlumata istinadən xəbər verir ki, “Advance Publications” media holdinqinin ortaq sahibi olan milyarder 96 yaşında dünyasını dəyişib.“The New York Times” nəşrinin məlumatına əsasən, Donald Nyuhausun ölümünü oğlu Stiven Nyuhaus təsdiqləyib. Bildirilib ki, iş adamı mayın 26-da ABŞ-ın Nyu-Cersi ştatındakı evində limfoma xəstəliyindən vəfat edib.Donald Nyuhaus 1929-cu ildə Nyu York şəhərində anadan olub. O və böyük qardaşı Samuel Nyuhaus Jr. ailələrinə məxsus “Advance Publications” media imperiyasını ataları Samuel Nyuhausdan miras alıblar.Media holdinqi dünyanın ən nüfuzlu nəşrlərindən hesab olunan Condé Nast şirkətinə sahibdir. Şirkətin portfelinə The New Yorker, Vanity Fair, Vogue, “Wired” və...
27 May 2026, 16:18
"Çiçəklənən Ermənistan" partiyasının ofisində axtarışlar aparılıb
Ermənistanda hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları Vanadzor şəhərində "Çiçəklənən Ermənistan" partiyasının ofisinə daxil olublar."Report" xəbər verir ki, bu barədə "Sputnik Armenia" ölkənin Antikorrupsiya Komitəsinə istinadən xəbər verir."Antikorrupsiya Komitəsinin seçkiqabağı rüşvət vermə və alma ilə bağlı işlər üzrə başlatdığı cinayət təqibi çərçivəsində 10 nəfər həbs edilib", - komitədən bildirilib.Qurumdan qeyd edilib ki, onlardan 4-ü ev dustaqlığına keçirilib.
27 May 2026, 16:08
İsrail Livanda "Hizbullah"ın 150-dən çox məntəqəsinə zərbələr endirib
İsrail Müdafiə Ordusu son sutkada Livan ərazisində "Hizbullah" hərəkatının 150-dən çox infrastruktur obyektlərinə və yaraqlılarına zərbələr endirib.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə ordunun mətbuat xidməti "X" sosial şəbəkəsində bildirib.Məlumata görə, zərbələr Tir və Nəbətiyyə şəhərlərindəki, eləcə də Bekaa vadisindəki hədəflərə endirilib.İsrail ordusu hücumların videogörüntülərini də yayımlayıb. (REPORT)
27 May 2026, 16:00
