Ən gənc planetlərdən birini kəşf edildi: TIDYE-1b
Dünya 29 Noyabr 2024, 16:21
10240
Astronomlar kainatın dərinliklərində yaşı cəmi 3 milyon il olan planet aşkar ediblər.
Citypost.az xəbər verir ki, IRAS 04125+2902 b kimi də tanınan TIDYE-1b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Yerin yaşı 4,5 milyarddır; Yəni TIDYE-1b-dən 1500 dəfə böyükdür.
Bu gənc planetin kəşfi planetin formalaşmasının ilkin mərhələləri haqqında mühüm ipuçları verir. Bundan əlavə, bu xüsusi kəşf alimləri planetlərin necə doğulduğuna dair modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.
"Planetlərin əmələ gəlməsi prosesini anlamaq imkanı"
Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) aspirantı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Madyson Barber kəşfi aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirdi: “Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağa kömək edir. "TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi bizə planetlərin əmələ gəlməsinə qədər zamanda səyahət etməyə imkan verir". Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək TIDYE-1b-ni tranzit yolu ilə kəşf ediblər. Bu üsul planetin varlığını ulduzunun qarşısından keçərkən işığı bir qədər azaltmaqla müəyyən etməyə imkan verir.
Toz və qaz buludlarından kənarda kəşfiyyat
Həmçinin oxuyun
Əvvəllər 10-40 milyon yaş aralığında ondan çox gənc planet tapılmışdı, lakin TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan xeyli geridədir. Belə bir gənc planetin kəşfi nadirdir, çünki planetlər çox vaxt onları örtən qaz və toz buludlarında gizlənir. UNC-Chapel Hill-dən dosent. Dr. Andrew Mann bu vəziyyəti belə izah edir:
“Planetlər ümumiyyətlə düz bir toz və qaz diski içərisində əmələ gəlir. Buna görə də Günəş sistemimizdəki planetlər “blinçik” şəklində düzülüb. Bununla belə, TIDYE-1b-nin vəziyyəti fərqlidir; Bu planetin ulduzu və diski ilə düz olmayan orbiti var. "Bu, planetlərin necə əmələ gəlməsi ilə bağlı hazırkı anlayışımızı çətinləşdirir." Bu qeyri-adi əyilmə sayəsində TIDYE-1b planetin normal olaraq görünməməsi zamanı müşahidə edilə bilərdi.
Gələcək Super Yer
TIDYE-1b öz ulduzuna çox yaxın orbitdə fırlanır və ulduzu ətrafında bir orbitini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə “super-yer” və ya “sub-Neptun” tipli planetə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yerdən təqribən 11 dəfə böyük olan TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az müddətdə əmələ gələ biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Əvvəllər gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə olaraq onların qaz və tozla örtüldüyünü göstərir. Bu kəşf astronomlara ilk kainatda planetlərin əmələ gəlməsi proseslərinə daha dərin pəncərə verir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Türkiyə sahillərində miqrant qayıgı batıb, ölən və itkin düşənlər var
Türkiyənin Muğla vilayətinin Mərmərə dənizi sahillərində qanunsuz miqrantları daşıyan qayıq batıb, nəticədə 1 nəfər ölüb, daha 2 nəfər itkin düşüb.Bu barədə "Report" "Haber Global"a istinadən xəbər verir.Məlumata görə, hadisə saat 20:50 radələrində baş verib. Sahil mühafizəsinin əməkdaşları əraziyə göndərilib, 15 qanunsuz miqrant xilas edilib.İtkin düşmüş iki miqrantı tapmaq üçün ərazidə axtarış-xilasetmə əməliyyatlarını davam etdirilir. Qanunsuz miqrantların hansı ölkənin vətəndaşları olduqları açıqlanmır.Qayığın hansı səbəbdən batdığı məlum deyil....
01 İyul 2026, 08:27
Venesuelada zəlzələdən sonra 6 mindən çox insan xilas edilib
İyunun 24-də Venesuelada baş vermiş dağıdıcı zəlzələdən sonra 6 mindən çox insan xilas olunub, on minlərlə ailəyə yardım göstərilib.Citypost.az xəbər verir ki, Bu barədə Venesuela Milli Assambleyasının sədri Xorxe Rodriges Venezolana de Television telekanalının efirində məlumat verib."6 461 nəfər xilas edilib, 80 870 ailəyə yardım göstərilib", - deyə o bildirib.Rodriges qeyd edib ki, 28 380 zərərçəkən xəstəxanalarda və səhra düşərgələrində tibbi yardım alır. Onun sözlərinə görə, təbii fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılmasına 26 mindən çox hərbçi, 15 467 könüllü və xarici ölkələrdən gəlmiş 3 660 xilasedici cəlb olunub.Son rəsmi məlumata əsasən, 7,2 və 7,5 maqnitudalı iki zəlzələ nəticəsində ölkədə 1 943...
01 İyul 2026, 08:00
İspaniya Baş nazirinin xanımı qızının məzun günündə iştirak üçün ölkədən çıxış icazəsi tələb edir
İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançesin həyat yoldaşı Beqonya Qomes NATO sammitinin keçiriləcəyi Ankaraya səfər etməsinə icazə verilməsi xahişi ilə hakim Xuan Karlos Peynadoya müraciət edib."Report" xəbər verir ki, bu barədə EFE agentliyi məlumat yayıb.Qomes həmçinin məhkəmədən qızının buraxılış gecəsinin keçiriləcəyi Londona getməsinə icazə verməsini xahiş edir.Onun vəkili Antonio Kamaçonun bu vəsatəti qaldırmasına səbəb hakimin bu yaxınlarda Qomesin pasportunu müsadirə edərək İspaniyanı tərk etməyi qadağan etməsidir.Qeyd edək ki, aprelin 13-də hakim Qomesə qarşı nüfuzdan sui-istifadə və rüşvətxorluq ittihamları irəli sürüb. Qomesə qarşı istintaq bu yaxınlarda növbəti dəfə istefa verməkdən və növbədənkənar seçkilər elan etməkdən imtina edən Baş nazir Pedro Sançesə qarşı...
30 İyun 2026, 17:30
Hindistanda neft kəmərində güclü yanğın: xəsarət alanlar var
Hindistanın Haldia şəhərində yerləşən Haldia Petrochemicals şirkətinə məxsus neft kəmərində güclü yanğın baş verib.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə The Times of India məlumat yayıb.Məlumata görə, hadisə çərşənbə axşamı səhər saatlarında baş verib. Yanğın zamanı ərazidə çalışan bir neçə işçi ağır yanıq xəsarətləri alıb və xəstəxanaya yerləşdirilib.Mənbələr yaralılardan bəzilərinin vəziyyətinin ağır olduğunu bildiriblər. Hadisə səbəbindən bölgədə qatarların hərəkətində də gecikmələr qeydə alınıb.Hazırda yanğının başvermə səbəblərinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində araşdırma aparılır.Yusif...
30 İyun 2026, 11:36
Alman fitnes bloqçusu geyiminə görə təyyarəyə buraxılmayıb
Almaniyalı fitnes bloqçusu Edda Eliza Pilz Lufthansa əməkdaşlarının geyiminə görə onun təyyarəyə minməsinə əvvəlcə icazə vermədiyini iddia edib.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, 25 yaşlı bloqçu hadisə ilə bağlı paylaşdığı videoda hava limanında əməkdaşlardan birinin ona “çılpaqsan” dediyini bildirib.Pilzin sözlərinə görə, o, ağ idman köynəyi, velosiped şortu və qısa sviter geyinib, lakin aviaşirkət əməkdaşları ondan üst geyimini tam düymələməyi və daha qapalı görünüş yaratmağı tələb ediblər.Bloqçu geyim qaydalarının mövcudluğuna etiraz etmədiyini, lakin həmin qaydaların ona aydın şəkildə göstərilməsini istədiyini vurğulayıb.Lufthansa isə məsələ ilə bağlı açıqlamasında əməkdaşın istifadə etdiyi ifadələrin korporativ standartlara uyğun olmadığını bildirib. Şirkət eyni zamanda qeyd edib...
30 İyun 2026, 11:35
Çinli milyarder Guo Vengui 30 il həbs cəzası alıb
ABŞ-da yaşayan çinli iş adamı Guo Wengui fırıldaqçılıq və çirkli pulların yuyulması ittihamları üzrə 30 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Agence France-Presse məlumat yayıb.Məlumata görə, Nyu-York federal məhkəməsi Guo Venguini minlərlə şəxsi aldadaraq 1 milyard dollardan çox vəsaiti mənimsəməkdə təqsirli bilib. O, 2024-cü ilin iyulunda keçirilən məhkəmə prosesində fırıldaqçılıq, qiymətli kağızlarla bağlı cinayətlər, elektron fırıldaqçılıq və çirkli pulların yuyulması maddələri üzrə günahkar elan olunub.ABŞ hakimiyyət orqanlarının məlumatına əsasən, Ho Van Kvok və Mayls Quo adları ilə də tanınan iş adamı 2018-ci ildən etibarən sosial media nüfuzundan istifadə edərək minlərlə insanı yüksək gəlir...
30 İyun 2026, 11:32
