Ən gənc planetlərdən birini kəşf edildi: TIDYE-1b
Dünya 29 Noyabr 2024, 16:21
9278
Astronomlar kainatın dərinliklərində yaşı cəmi 3 milyon il olan planet aşkar ediblər.
Citypost.az xəbər verir ki, IRAS 04125+2902 b kimi də tanınan TIDYE-1b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Yerin yaşı 4,5 milyarddır; Yəni TIDYE-1b-dən 1500 dəfə böyükdür.
Bu gənc planetin kəşfi planetin formalaşmasının ilkin mərhələləri haqqında mühüm ipuçları verir. Bundan əlavə, bu xüsusi kəşf alimləri planetlərin necə doğulduğuna dair modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.
"Planetlərin əmələ gəlməsi prosesini anlamaq imkanı"
Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) aspirantı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Madyson Barber kəşfi aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirdi: “Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağa kömək edir. "TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi bizə planetlərin əmələ gəlməsinə qədər zamanda səyahət etməyə imkan verir". Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək TIDYE-1b-ni tranzit yolu ilə kəşf ediblər. Bu üsul planetin varlığını ulduzunun qarşısından keçərkən işığı bir qədər azaltmaqla müəyyən etməyə imkan verir.
Toz və qaz buludlarından kənarda kəşfiyyat
Həmçinin oxuyun
Əvvəllər 10-40 milyon yaş aralığında ondan çox gənc planet tapılmışdı, lakin TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan xeyli geridədir. Belə bir gənc planetin kəşfi nadirdir, çünki planetlər çox vaxt onları örtən qaz və toz buludlarında gizlənir. UNC-Chapel Hill-dən dosent. Dr. Andrew Mann bu vəziyyəti belə izah edir:
“Planetlər ümumiyyətlə düz bir toz və qaz diski içərisində əmələ gəlir. Buna görə də Günəş sistemimizdəki planetlər “blinçik” şəklində düzülüb. Bununla belə, TIDYE-1b-nin vəziyyəti fərqlidir; Bu planetin ulduzu və diski ilə düz olmayan orbiti var. "Bu, planetlərin necə əmələ gəlməsi ilə bağlı hazırkı anlayışımızı çətinləşdirir." Bu qeyri-adi əyilmə sayəsində TIDYE-1b planetin normal olaraq görünməməsi zamanı müşahidə edilə bilərdi.
Gələcək Super Yer
TIDYE-1b öz ulduzuna çox yaxın orbitdə fırlanır və ulduzu ətrafında bir orbitini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə “super-yer” və ya “sub-Neptun” tipli planetə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yerdən təqribən 11 dəfə böyük olan TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az müddətdə əmələ gələ biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Əvvəllər gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə olaraq onların qaz və tozla örtüldüyünü göstərir. Bu kəşf astronomlara ilk kainatda planetlərin əmələ gəlməsi proseslərinə daha dərin pəncərə verir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Moldova iki beynəlxalq dənizçilik konvensiyasına qoşulacaq
Moldova dəniz təhlükəsizliyi və ətraf mühitin qorunması sahəsində iki beynəlxalq konvensiyaya qoşulmağa hazırlaşır.AZƏRTAC Moldovanın Moldpres informasiya agentliyinə istinadla xəbər verir ki, ölkə parlamentinin Xarici siyasət komitəsi 2007-ci il Nayrobi və 2009-cu il Honkonq konvensiyalarına qoşulma haqqında qanun layihələrinin plenar iclasda təsdiqlənməsini tövsiyə edib.Nayrobi Konvensiyası gəmi qəzalarının müəyyən edilməsi və aradan qaldırılması ilə bağlı beynəlxalq qaydaları müəyyən edir. Honkonq Konvensiyası isə gəmilərin təhlükəsiz şəkildə sökülməsi və təkrar emalını tənzimləyir.Qeyd olunur ki, bu addım Moldovanın beynəlxalq dənizçilik standartlarına uyğunlaşmasına və regional əməkdaşlığın güclənməsinə töhfə verəcək. Konvensiyalar parlament tərəfindən ratifikasiya edildikdən sonra qüvvəyə minəcək....
17 İyun 2026, 18:00
Bakıda 51 kq narkotik dövriyyədən çıxarılıb
Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi və satışının qarşısının alınması istiqamətində əməliyyat tədbirləri davam etdirilir.DİN-in Mətbuat Xidmətindən Citypost.az-a verilən məlumata görə, paytaxt ərazisində keçirilən növbəti əməliyyat zamanı 26 yaşlı Nicat Həsənov saxlanılıb. Həmin şəxsdən 51 kiloqram tərkibinə zərərli maddələr əlavə edilmiş marixuana və 2000 ədəd psixotrop tərkibli metadon həbi aşkar edilərək götürülüb.Araşdırmalarla müəyyən olunub ki, N.Həsənov xarici narkotacirlərin tapşırıqları əsasında ölkə ərazisində narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsini təşkil edib.Faktla bağlı cinayət işi başlanılıb. N.Həsənov barəsində məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilib.Araşdırmalar davam etdirilir....
17 İyun 2026, 16:55
Baş nazir siqareti tərgitdi
İtaliyanın Baş naziri Corcia Meloni G7 ölkələri liderlərinə siqareti tərgitdiyini bildirib.Citypost.az Modern.az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə "The telegraph" nəşri məlumat yayıb. Belə ki, o, bu barədə Fransanın şərqində, Evian-les-Bains şəhərində keçirilən G7 görüşündən əvvəl liderlərlə söhbəti zamanı danışıb. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen və Almaniya kansleri Fridrix Merts də daxil olmaqla liderlərin söhbət ediblər.“Bu səhər nə etdiniz, oyanmaq üçün?” – deyə fon der Lyayen soruşub. Merts isə “Bəs siqaret?” sualını verib.“Yox, artıq tərgitmişəm”, – deyə Meloni cavab verib.Buna cavab olaraq Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi “Bravo” deyərək İtaliya liderini təbrik edib. Fon der Lyayen isə qısa şəkildə “Yaxşıdır”...
17 İyun 2026, 15:28
Britaniya səfiri Gürcüstan XİN-ə dəvət olunub
Böyük Britaniya səfiri Haret Uord Gürcüstan Xarici İşlər Nazirliyinə (XİN) dəvət olunub.APA-nın yerli bürosu xəbər verir ki, bu barədə XİN-in yaydığı məlumatda bildirilib.Xarici işlər nazirinin birinci müavini Giorgi Zurabaşvili və səfir arasında keçirilmiş görüşdə Gürcüstanın beynəlxalq sanksiya rejimlərinə riayət etməsi məsələsi müzakirə olunub.Qeyd olunub ki, Gürcüstanın beynəlxalq sanksiyaları pozması ilə bağlı bir faktın olmaması və Gürcüstan hakimiyyətinin beynəlxalq tərəfdaşlarla hərtərəfli əməkdaşlıq etməsi nəzərə alınmaqla məsələ ilə bağlı davamlı spekulyasiyalar hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır.XİN Britaniya səfirliyinin yaydığı bəyanatda sanksiya tətbiq edilən “SILVAR” gəmisi ilə bağlı Gürcüstana xüsusi diqqət yetirilməsindən narahatlıq ifadə edib. Vurğulanıb ki, bu, yanlış təsəvvürləri gücləndirir və Gürcüstanın...
17 İyun 2026, 14:38
Türkiyədə mədən çöküb
Türkiyənin Bolu vilayətində mədən çöküb."Report"" TRT Haber"ə istinadən xəbər verir ki, hadisə zamanı 2 işçi ərazidən çıxa bilib.Hazırda torpaq altında qaldığı ehtimal olunan bir işçinin xilas edilməsi üçün tədbirlər həyata keçirilir.
17 İyun 2026, 13:47
ABŞ sanksiyaları qaldırıldıqdan sonra İran neft ixracını bərpa etdi
Vaşinqton və Tehran, digər məsələlərlə yanaşı, ABŞ-ın İran limanlarına qarşı blokadasının qaldırılmasını nəzərdə tutan çərçivə sazişini elan etdikdən sonra, İran tankerləri iki aydan sonra ilk dəfə xam neft ixrac etməyə başlayıb.Citypost CNN-yə istinadən xəbər verir ki, dəniz nəqliyyatını izləyən analitik şirkət olan TankerTrackers-in məlumatına görə, İran tankerləri artıq iki partiya neft ixrac edib.Şirkətin peyk görüntüləri ilə təsdiqlənmiş məlumatlarına görə, İran Milli Tanker Şirkətinin 3,8 milyon barel xam neft daşıyan ən azı iki supertankeri ABŞ dəniz blokadası xəttini keçib.ABŞ prezidenti Donald Tramp bazar ertəsi günü Hörmüz boğazının razılaşdırılmış memorandumun şərtlərinə uyğun olaraq yenidən açıldığını elan etsə də, sonradan vaxtı dəyişdirərək, cümə...
17 İyun 2026, 11:03
