Ən gənc planetlərdən birini kəşf edildi: TIDYE-1b
Dünya 29 Noyabr 2024, 16:21
16138
Astronomlar kainatın dərinliklərində yaşı cəmi 3 milyon il olan planet aşkar ediblər.
Citypost.az xəbər verir ki, IRAS 04125+2902 b kimi də tanınan TIDYE-1b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Yerin yaşı 4,5 milyarddır; Yəni TIDYE-1b-dən 1500 dəfə böyükdür.
Bu gənc planetin kəşfi planetin formalaşmasının ilkin mərhələləri haqqında mühüm ipuçları verir. Bundan əlavə, bu xüsusi kəşf alimləri planetlərin necə doğulduğuna dair modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.
"Planetlərin əmələ gəlməsi prosesini anlamaq imkanı"
Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) aspirantı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Madyson Barber kəşfi aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirdi: “Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağa kömək edir. "TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi bizə planetlərin əmələ gəlməsinə qədər zamanda səyahət etməyə imkan verir". Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək TIDYE-1b-ni tranzit yolu ilə kəşf ediblər. Bu üsul planetin varlığını ulduzunun qarşısından keçərkən işığı bir qədər azaltmaqla müəyyən etməyə imkan verir.
Toz və qaz buludlarından kənarda kəşfiyyat
Həmçinin oxuyun
Əvvəllər 10-40 milyon yaş aralığında ondan çox gənc planet tapılmışdı, lakin TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan xeyli geridədir. Belə bir gənc planetin kəşfi nadirdir, çünki planetlər çox vaxt onları örtən qaz və toz buludlarında gizlənir. UNC-Chapel Hill-dən dosent. Dr. Andrew Mann bu vəziyyəti belə izah edir:
“Planetlər ümumiyyətlə düz bir toz və qaz diski içərisində əmələ gəlir. Buna görə də Günəş sistemimizdəki planetlər “blinçik” şəklində düzülüb. Bununla belə, TIDYE-1b-nin vəziyyəti fərqlidir; Bu planetin ulduzu və diski ilə düz olmayan orbiti var. "Bu, planetlərin necə əmələ gəlməsi ilə bağlı hazırkı anlayışımızı çətinləşdirir." Bu qeyri-adi əyilmə sayəsində TIDYE-1b planetin normal olaraq görünməməsi zamanı müşahidə edilə bilərdi.
Gələcək Super Yer
TIDYE-1b öz ulduzuna çox yaxın orbitdə fırlanır və ulduzu ətrafında bir orbitini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə “super-yer” və ya “sub-Neptun” tipli planetə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yerdən təqribən 11 dəfə böyük olan TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az müddətdə əmələ gələ biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Əvvəllər gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə olaraq onların qaz və tozla örtüldüyünü göstərir. Bu kəşf astronomlara ilk kainatda planetlərin əmələ gəlməsi proseslərinə daha dərin pəncərə verir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
“Discord”un fəaliyyətində problem yarandı
Məşhur oyun və ünsiyyət platforması “Discord”un fəaliyyətində qlobal kütləvi şəbəkə çökməsi baş verib.“Qafqazinfo” “TechRadar” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, dünyanın bir çox ölkəsində istifadəçilər tətbiqə daxil ola bilmədiklərini bildirirlər.Problem hazırda xüsusilə Böyük Britaniya və ABŞ-də daha kəskin hiss olunur. Böyük Britaniyada platformanın masaüstü (kompüter) versiyası tamamilə dayansa da, mobil tətbiqin hələ ki işlədiyi və mesajlaşmanın mümkün olduğu bildirilir. ABŞ-də isə istifadəçilər tətbiqin işləməməsi ilə bağlı “X” sosial şəbəkəsində minlərlə şikayət paylaşırlar.Problemin ilk dəqiqələrində “Discord”un rəsmi status səhifəsində bütün serverlərin qaydasında olduğu göstərilsə də, az sonra məlumat yenilənib. Şirkətdən “sessiya əlçatanlığı” ilə bağlı texniki problemin yarandığı təsdiqlənib və hazırda araşdırma aparıldığı...
15 Sentyabr 2026, 20:50
Skott Bessent: ABŞ İran təhdidini bitirir
Prezident Trampın rəhbərliyi altında ABŞ artıq İran təhdidini idarə etmir, onu bitirir.APA xəbər verir ki, bunu ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent bildirib.O, ABŞ-ın İrana qarşı dünya tarixində ən böyük iqtisadi təcrid əməliyyatı apardığını vurğulayıb.
15 Sentyabr 2026, 20:30
Gürcüstanın yeni mədəniyyət naziri təyin edilib
Maya Bitadze Gürcüstanın yeni mədəniyyət naziri təyin edilib."Report"un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Baş naziri İrakli Kobaxidze hökumət administrasiyasında keçirdiyi brifinqdə məlumat verib.M.Bitadze daha əvvəl Gürcüstan parlamentinin Ətraf Mühitin Mühafizəsi və Təbii Sərvətlər Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışıb. O, 2011–2017-ci illərdə Gürcüstanın ətraf mühitin mühafizəsi naziri, 2017–2020-ci illərdə isə Tbilisi merinin müavini olub.Qeyd edək ki, Tinatin Ruxadze iyulun 28-də Gürcüstanın mədəniyyət naziri vəzifəsindən istefa verib....
15 Sentyabr 2026, 18:00
Gələn il Tokioda pilotsuz taksilərin işə salınması planlaşdırılır
ABŞ-nin "Waymo" şirkəti, "GO" taksi çağırış tətbiqi operatoru və "Nihon Kotsu" taksi şirkəti Tokioda 2027-ci ildə tam avtonom taksi xidmətlərini işə salmağı planlaşdırdıqlarını açıqlayıb.Bu barədə "Report" "Kyodo"ya istinadən xəbər verir.Xidmətin tədricən təxminən 100 pilotsuz taksiyə qədər genişləndirilməsi planlaşdırılır.GO şirkəti texnoloji platformanı və taksi sifarişi tətbiqlərinin hazırlanması təcrübəsini təqdim edəcək. Xidmət çərçivəsində "Waymo"nun avtonom idarəetmə texnologiyası ilə təchiz edilmiş avtomobillərdən istifadə olunacaq. Yaponiyanın ən böyük taksi şirkəti olan Nihon Kotsu operativ idarəetmə və digər tapşırıqlara cavabdeh olacaq....
15 Sentyabr 2026, 17:45
Patruşev xəbərdarlıq edib: Rusiya ilə münaqişəyə girəcəyi təqdirdə, Polşa 2-3 gündə yox olacaq
Varşava Rusiyaya qarşı hərbi əməliyyatlara başlasa, Polşa dövlətçiliyi bir neçə gün ərzində mövcudluğunu itirəcək.Citypost.az Bunu Rusiya Prezidentinin köməkçisi Nikolay Patruşev “Arqumentı i faktı” qəzetinə müsahibəsində bildirib.“Polşa Rusiyaya qarşı hərbi əməliyyatlara girərsə, ölkəmiz əlindəki bütün güc və vasitələrin arsenalından istifadə edəcək və Polşa dövlətçiliyi iki-üç gündə mövcudluğunu dayandıracaq”, - Patruşev deyib.Onun sözlərinə görə, Polşa xarici işlər naziri Rusiya hərbi gücünü açıq şəkildə diletant şəkildə qiymətləndirir.Patruşev qeyd edib ki, Varşavada Rusiya prezidentinin Rusiyadan Avropaya qarşı hərbi əməliyyatlar aparmaq üçün təhdidlərin və əsasların olmaması barədə sözlərini eşitmək istəmirlər.Qeyd edək ki, daha əvvəl Polşa XİN rəhbəri Kiyevdə çıxış edərək, Polşaya hücum edəcəyi təqdirdə, Rusiya...
15 Sentyabr 2026, 12:56
Çində pərakəndə satış artımı avqust ayında daha da zəifləyib
Çində pərakəndə satışlar avqust ayında gözləniləndən daha zəif artıb. Rəsmi statistikaya görə, satışlar illik ifadədə cəmi 0,4 faiz yüksəlib. Bu, may ayından bəri qeydə alınan ən zəif artım tempi olub.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, Milli Statistika Bürosunun məlumatına əsasən, pərakəndə satışlardakı artım iyundakı 1 faiz göstəricidən sonra ardıcıl ikinci ay zəifləyib. Nəticə iqtisadçıların 0,8 faizlik proqnozundan da aşağı olub.Çin pandemiyadan sonra daxili istehlakın zəifləməsi ilə mübarizə aparır. İxracın nisbətən güclü qalmasına baxmayaraq, daxili tələbin və iqtisadi fəallığın zəifliyi ölkənin iqtisadi artımına təzyiq göstərir.Eyni zamanda, avqust ayında sənaye istehsalı illik müqayisədə 5,2 faiz artıb. Bu göstərici iyuldakı 4,5 faizlik...
15 Sentyabr 2026, 09:40
