Ən gənc planetlərdən birini kəşf edildi: TIDYE-1b
Dünya 29 Noyabr 2024, 16:21
9200
Astronomlar kainatın dərinliklərində yaşı cəmi 3 milyon il olan planet aşkar ediblər.
Citypost.az xəbər verir ki, IRAS 04125+2902 b kimi də tanınan TIDYE-1b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Yerin yaşı 4,5 milyarddır; Yəni TIDYE-1b-dən 1500 dəfə böyükdür.
Bu gənc planetin kəşfi planetin formalaşmasının ilkin mərhələləri haqqında mühüm ipuçları verir. Bundan əlavə, bu xüsusi kəşf alimləri planetlərin necə doğulduğuna dair modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.
"Planetlərin əmələ gəlməsi prosesini anlamaq imkanı"
Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) aspirantı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Madyson Barber kəşfi aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirdi: “Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağa kömək edir. "TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi bizə planetlərin əmələ gəlməsinə qədər zamanda səyahət etməyə imkan verir". Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək TIDYE-1b-ni tranzit yolu ilə kəşf ediblər. Bu üsul planetin varlığını ulduzunun qarşısından keçərkən işığı bir qədər azaltmaqla müəyyən etməyə imkan verir.
Toz və qaz buludlarından kənarda kəşfiyyat
Həmçinin oxuyun
Əvvəllər 10-40 milyon yaş aralığında ondan çox gənc planet tapılmışdı, lakin TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan xeyli geridədir. Belə bir gənc planetin kəşfi nadirdir, çünki planetlər çox vaxt onları örtən qaz və toz buludlarında gizlənir. UNC-Chapel Hill-dən dosent. Dr. Andrew Mann bu vəziyyəti belə izah edir:
“Planetlər ümumiyyətlə düz bir toz və qaz diski içərisində əmələ gəlir. Buna görə də Günəş sistemimizdəki planetlər “blinçik” şəklində düzülüb. Bununla belə, TIDYE-1b-nin vəziyyəti fərqlidir; Bu planetin ulduzu və diski ilə düz olmayan orbiti var. "Bu, planetlərin necə əmələ gəlməsi ilə bağlı hazırkı anlayışımızı çətinləşdirir." Bu qeyri-adi əyilmə sayəsində TIDYE-1b planetin normal olaraq görünməməsi zamanı müşahidə edilə bilərdi.
Gələcək Super Yer
TIDYE-1b öz ulduzuna çox yaxın orbitdə fırlanır və ulduzu ətrafında bir orbitini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə “super-yer” və ya “sub-Neptun” tipli planetə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yerdən təqribən 11 dəfə böyük olan TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az müddətdə əmələ gələ biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Əvvəllər gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə olaraq onların qaz və tozla örtüldüyünü göstərir. Bu kəşf astronomlara ilk kainatda planetlərin əmələ gəlməsi proseslərinə daha dərin pəncərə verir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Rubinyan müxalifətə çağırış etdi: Seçkilərin nəticələrini tanımırsınızsa, mandatı almayın
Ölkədə parlament seçkilərinin nəticələrini tanımayan müxalifət qüvvələri deputat mandatı almamalıdırlar."Report" "Novosti-Armeniya"ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan parlamentinin vitse-spikeri Ruben Rubinyan brifinqdə bildirib.Onun sözlərinə görə, müxalifət özünü buraxmalıdır: "Biz əvvəldən hesab edirdik ki, bu qüvvələrin qeydiyyatı ləğv edilməli idi, çünki onlar seçki rüşvəti paylamaqla məşğul idilər".R.Rubinyan qeyd edib ki, "Vətəndaş müqaviləsi" partiyası iyunun 7-də keçirilən parlament seçkilərinin nəticələrinin ləğvi ilə bağlı Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət etməyi planlaşdırmır: "Seçkilərin nəticələrinə gəlincə, biz seçkilərin ləğv olunmasını istəmirik. Çünki parlament çoxluğu legitimdir, səslərimiz legitimdir və biz hökuməti formalaşdıracağıq"....
16 İyun 2026, 17:48
Argentina və Əlcəzair azarkeşləri arasında Nyu-Yorkda dava baş verib
Argentina və Əlcəzair milliləri arasında keçiriləcək futbol üzrə dünya çempionatının oyunundan əvvəl hər iki komandanın azarkeşləri arasında dava düşüb."Report" xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, hadisə Nyu-York şəhəridəki Tayms meydanında baş verib.Polis münaqişədə iştirak edən fanatları ayırmaq məcburiyyətində qalıb və onlardan bir neçəsi saxlanılıb.Xatırladaq ki, Argentina - Əlcəzair oyunu iyunun 17-də, Bakı vaxtı ilə saat 05:00-da start götürəcək. ABŞ, Kanada və Meksikada təşkil olunan DÇ-2026 iyulun 19-da başa çatacaq....
16 İyun 2026, 17:40
Gürcüstan Dəmir Yollarının keçmiş rəhbəri axtarışa verilib
Gürcüstan Dəmir Yollarının keçmiş rəhbərliyinin korrupsiya sxemi işi üzrə aparılmış əməliyyat-axtarış və istintaq tədbirləri nəticəsində 8 nəfər cinayət məsuliyyətinə cəlb olunub.APA-nın yerli bürosu xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətində keçirilmiş brifinqdə bildirilib.İş üzrə iki nəfərə qiyabi ittiham irəli sürülüb və barələrində axtarış elan edilib. Həmin şəxslərdən biri Gürcüstan Dəmir Yollarının sabiq baş direktoru Davit Peradzedir.İstintaqla müəyyən edilib ki, Davit Peradze 2019-cu ilin payızında şirkətin iri əmlaklarını saxtakarlıqla ələ keçirmək məqsədi ilə mütəşəkkil cinayətkar qrup yaradıb. Qrup əvvəlcədən planlaşdırılmış sxemə əsasən şirkətin dəmir metal qırıntılarını dəqiq orijinal həcmini müəyyən etmək mümkün olmayan şəkildə toplamalı, daşımalı, kəsməli və çeşidləməli...
16 İyun 2026, 17:05
Zelenski Putinlə Moskvada görüşməkdən imtina etdi
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Moskvada görüşməkdən imtina edib.Citypost.az Teleqraf-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə o, jurnalistlərə deyib.“Putinlə görüşmək üçün Moskvaya getməyəcəm. Türkiyədə, İsveçrədə və ya Yaxın Şərq ölkələrindən birində görüşə bilərik”, - Zelenski vurğulayıb.Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov bundan öncə bəyan etmişdi ki, Volodimir Zelenski istənilən vaxt Moskvaya gələ və Vladimir Putinlə görüşə bilər.
16 İyun 2026, 16:52
Tramp: Rusiya Ukrayna ilə saziş əldə etməlidir
ABŞ Prezidenti Donald Tramp hər iki tərəfin böyük itkilərini vurğulayaraq bildirib ki, Rusiya Ukrayna ilə münaqişənin nizamlanmasına dair saziş bağlamalıdır."Report" xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə o Fransada G7 sammiti çərçivəsində Qətər əmiri Təmim bin Həməd Al Tani ilə görüşü zamanı bildirib.Tramp vurğulayıb ki, daha əvvəl Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə çox yaxşı görüş keçirib və gün ərzində onunla yenidən danışmağı planlaşdırır."Rusiya saziş bağlamalıdır. Onlar çoxlu sayda insan itirib, Ukrayna da həmçinin. Ötən ay onlar ümumilikdə 35 min əsgər itiriblər - bu, aylıq göstəricidir. Orta hesabla onlar təxminən 25 min insan itirirlər, əsasən də əsgərləri, gənc, gözəl insanları...
16 İyun 2026, 15:05
Moskvada Rusiya və Türkiyə XİN rəhbərləri arasında görüş başlayıb
Moskvada Rusiya və Türkiyə xarici işlər nazirləri arasında görüş başlayıb.APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovla onun türkiyəli həmkarı Hakan Fidan arasında danışıqlar Rusiya XİN-in Qəbullar Evində keçirilir.Nazirlər əvvəl təkbətək görüşüblər. Daha sonra görüş nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə davam edəcək.Lavrov və Fidanın danışıqların yekunu ilə bağlı birgə mətbuat konfransı keçirəcəyi planlaşdırılır.
16 İyun 2026, 13:35
