Ərdoğanın Paşinyana məsləhəti: kitab oxu - ŞƏRH
Dünya 25 Sentyabr 2024, 16:26
13320
BMT dünya dövləti rolunu oynaya bilər. Təşkilatın Baş Assambleyasının 79-cu sessiyasında dövlət, hökumət başçıları, XİN rəhbərləri və ölkələrin başqa yüksək vəzifəli rəsmilərinin bir-biri ilə görüşləri, çıxışları bunu təsdiqləyir.
Müxtəlif dövlətlərin başçıları BMT-də islahatlarının aparılmasını təklif edib. Hətta, bu istiqamətdə tənqidi məqalələr və kitablar belə yazılıb.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan “Daha ədalətli bir dünya mümkündür” (“Daha Adil Bir Dünya Mümkün”) kitabında bu məsələdən də bəhs edib.
Sentyabrın 24-də Türkiyə lideri Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının sessiyası çərçivəsində “Türk evində” Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanı qəbul edib.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan ona kitabını hədiyyə verib.
Bunu Prezidentin hökumət başçısına özünəməxsus ismarışı da saymaq olar. Çünki belə görüşlərdə istənilən element təsadüfi sayılmaz.
Türkiyə ilə Ermənistan arasında normallaşma prosesinin başlanmasına 15 il əvvəl cəhd edilmişdi. Onda Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını işğal altında saxlayırdı. Rəsmi İrəvan təcavüzkar üstünlüyündən istifadə edərək Türkiyəyə qarşı qondarma soyqırımı, ərazi iddialarından əl çəkmirdi. Bu azmış kimi Azərbaycan və Türkiyə məsələlərinin ayrılmasını təklif edirdi. Başqa sözlə o vaxt Ermənistanın əsas qanunu və müstəqillik haqqında konstitusiya aktı prosesin başlamasına ən böyük mane olmuşdu. Nəticədə məsələyə dair protokollar ləğv edildi.
Bundan sonra rəsmi Ankara Azərbaycan torpaqları işğaldan azad edilməyənədək bu ölkəyə sərhəd qapılarını açmayacağını bildirdi. İki ölkə arasında sərhəd-buraxılış məntəqələri indiyədək bağlıdır.
Buna səbəb yenə Ermənistanın müstəqillik haqqında konstitusiya aktı, əsas qanunu, tarix kitabları, gerbi, himni, bir sözlə, erməni etnik qrupu arasında on illərdir təbliğ olunan anti-Türkiyə və anti-Azərbaycan düşmənliyidir.
Nikol Paşinyan və komandasının üzvləri konstitusiya dəyişiklərinə hazır olduqlarını, qeyd etdiyimiz məsələlərdən, o cümlədən orta məktəblərdə tədris olunan tarix kitablarının dəyişdirilməsinin vacibliyini vurğulasalar da, indiyədək, bu istiqamətdə elə böyük işlər görülməyib. Yəni, İrəvan bu məsələdə bəyanatdan uzağa getməyib. Bununla belə müxtəlif görüşlərdə Paşinyan və hökumət üzvləri Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanmasına hazır olduqlarından ağız dolusu danışırlar. Ermənistan rəhbərliyi həmin açıqlamaları ilə rəsmi Bakını beynəlxalq ictimaiyyətin qınaq obyektinə çevirməyə səy göstərir.
Ancaq 15 il əvvəl imzalanmış protokolların reallaşmamasının səbəbləri bu gün də aradan qalxmayıb.
Rəsmi İrəvan yeni konstitusiya üçün daha üç il gözlənilməsi bəyanatı ilə çıxış edir. Bu isə Azərbaycan və Türkiyə ilə normallaşma prosesinin başlanılmasının bilərəkdən yubadılması qənaətinə gəlməyə əsas verir. Ermənistanın Əsas qanununda dəyişiklik etməməsi Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanmasına da böyük maneə olaraq qalmaqdadır.
Görüşdə Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Nikol Paşinyan ölkələr arasında nizamlanma prosesini ilkin şərt olmadan davam etdirməyə və münasibətlərə yeni təkan verməyə hazır olduqlarını vurğulayıblar.
Həmçinin oxuyun
Həmsöhbətlər Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması prosesi çərçivəsində artıq atılmış addımlar və mövcud razılaşmalar barədə ətraflı danışıblar. Tərəflərin regional məsələləri də müzakirə etdikləri bildirilib.
Paşinyan Ərdoğana Ermənistanla Azərbaycan münasibətlərinin normallaşması prosesindəki mövcud vəziyyət, münasibətlərin nizamlanmasına dair saziş imzalamağa hazır olması, habelə hökumətin “Sülh kəsişməsi” təşəbbüsü barədə məlumat verib.
Türkiyə lideri Ermənistan hökumətinin başçısına bildirib ki, ölkələr ilkin şərt irəli sürmədən münasibətlərin normallaşdırılmasında mühüm irəliləyiş əldə ediblər və dialoq davam edəcək.
Ərdoğan Ankaranın Bakı və İrəvan arasında davamlı sülhün bərqərar olmasını, “yeni tarixi dövrdə dostluq əlaqələrinin qurulmasını” fəal dəstəklədiyini vurğulayıb.
Nyu-York görüşünün Ermənistanla Azərbaycan və Türkiyə rəsmilərinin, işçi qruplarının yeni dialoqu üçün zəmin ola biləcəyi də mümkündür.
Ancaq bu görüşlər münasibətlərin tənzimlənməsi prosesi istiqamətində əməli addıma çevrilmirsə, o halda belə danışıqlar Ermənistan tərəfdən gözdən pərdə asmaqdan başqa bir nəsnə deyil.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev sentyabrın 23-də VII çağırış Milli Məclisinin ilk iclasındakı çıxışında Ermənistanla sülhə dair məsələdən də bəhs edib. O bildirib ki, sülh danışıqları Azərbaycanın təşəbbüsüdür. Prezidentin sözlərinə görə, Ermənistan bu məsələni süni şəkildə uzadır: “Onlar əgər bu coğrafiyada yaşamaq istəyirlərsə və təhlükəsizlik şəraitində yaşamaq istəyirlərsə, öz qonşularına qarşı siyasətlərində ciddi düzəlişlər etməlidirlər. Bu birincisi. İkincisi, nə onlar, nə onların arxasında duranlar 30 illik işğalı heç vaxt unutmamalıdırlar. Amma bunu unutmaq istəyirlər və unutdurmaq istəyirlər”.
Bu, Ermənistana sülh danışıqları ilə bağlı daha bir çağırışdır. Başqa sözlə, Prezident Ermənistan rəhbərliyinə bir daha sülhdən danışmaqdansa, bu yöndə addım atılmasını çatdırıb: “İkinci Dünya müharibəsindən sonra faşist Almaniyasına heç kim sülh müqaviləsi təklif etməyib. Faşist Almaniyası bir neçə yerə bölünmüşdü, kapitulyasiyaya uğrayan faşist dövlət cəzalandırıldı. Burada isə kapitulyasiyaya uğrayan faşist dövlət nəinki cəzalandırılmadı, hətta onlara bütün preferensiyalar verilir”.
Təəssüf ki, Ermənistan hələ də xaricdəki havadarlarının təlimatları əsasında sülh və normallaşma prosesini tormozlayır.
Paşniyanın “Türk evi”ndə Ərdoğanla görüşə razılıq verməsini də diplomatik jest kimi qiymətləndirmək olar. Belə ehtimal etmək olar ki, Ermənistan hökumətinin başçısı buranı danışıqlar üçün BMT-nin mənzil-qərargahından daha etibarlı sayıb. Bundan başqa ilkin şərtsiz Türkiyə ilə normallaşmaya hazırdırlar. O bu addımı ilə “hara deyirsiz gəlim, təki qapıları açın” ismarışını verib.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə “Daha ədalətli bir dünya mümkündür” kitabı ilə Paşinyanı daha düzgün münasibət qurmağa çağırıb. Kitab təqdimatı ilə ona bir daha oxumağı məsləhət görüb.
Hər halda rəsmi İrəvanın növbəti davranışlarından, çıxışlarından hazırlıq səviyyəsi müşahidə olunacaq.
Çilidə liman işçiləri milli tətilə hazırlaşır
Çilidə liman işçiləri pensiya və əmək müavinətləri ilə bağlı hökumətin öhdəliklərini yerinə yetirməməsinə etiraz olaraq ümummilli tətil elan etməyə hazırlaşır. Tətilin ölkənin bütün dəniz terminallarının fəaliyyətinə təsir göstərəcəyi gözlənilir.Citypost.az Prensa Latina xəbər portalına istinadən xəbər verir ki, Çili Liman İşçiləri Konfederasiyası hökumətə tələblərinə cavab vermək üçün çərşənbə axşamına qədər vaxt verib. Razılıq əldə olunmayacağı təqdirdə, cümə axşamından etibarən bütün ölkə üzrə limanlarda ilk növbədən başlayaraq əməliyyatlar dayandırılacaq.Konfederasiya xüsusilə yüksək yaşayış xərcləri səbəbindən maddi çətinliklə üzləşən təqaüdçü liman işçiləri üçün xüsusi pensiyaların ayrılmasını tələb edir. Həmçinin dövlətin vəd etdiyi maliyyə yardımlarını gözləyən keçmiş işçilərin dul həyat yoldaşlarının probleminin həllini istəyir.Narazılığın digər...
16 Noyabr 2026, 09:46
Yaponiya Baş naziri Filippin və Çinə səfərə yola düşüb
Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi Asiya ölkələri ilə diplomatik və iqtisadi əməkdaşlığın gücləndirilməsi məqsədilə dörd günlük səfərə başlayıb. Səfər çərçivəsində regional təhlükəsizlik, enerji əməkdaşlığı və Çinlə münasibətlərin müzakirəsi gözlənilir.Citypost.az Yonhap-a istinadən xəbər verir ki, Takaiçi noyabrın 16-da Tokiodan Filippinə yola düşüb. O, Manilada ASEAN sammitində, daha sonra isə Çinin Şençjen şəhərində keçiriləcək Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Forumunun (APEC) görüşlərində iştirak edəcək.Diplomatik mənbələrin məlumatına görə, Yaponiya ilə Çin arasında Tayvan məsələsinə görə davam edən gərginlik səbəbindən Takaiçinin səfər zamanı Çin prezidenti Si Cinpinlə rəsmi ikitərəfli görüşü nəzərdə tutulmur.Manilada Yaponiya ilə ASEAN ölkələri arasında enerji və dekarbonizasiya sahəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə ediləcək....
16 Noyabr 2026, 09:44
Deputat anası ilə FOTOSUNU PAYLAŞDI
Milli Məclisin deputatı Ceyhun Məmmədov paylaşımı ilə diqqət çəkib.Citypost.az xəbər verir ki,deputat anasının doğum gününü sosial şəbəkələr vasitəsi ilə təbrik edib."Bu gün bu gözəl insanın 75 yaşı tamam olur. Anamı, eləcə də bu gün ad günü olan bütün valideynləri səmimi-qəlbdən təbrik edirəm. Allah bütün valideynləri qorusun!",-deyə millət vəkili qeyd edib.Məlumat üçün bildirək ki,deputatın anası Sona xanım müəllimədir.Qeyd edək ki,Ceyhun Məmmədov 120 saylı Cəbrayıl - Qubadlı seçki dairəsindən deputat seçilib.İlahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru olan millət vəkili evlidir,1 övladı var.51 yaşlı deputat Cəbrayıl rayonu, Şükürbəyli kəndindəndir.Beynəlxalq İslama Dəvət Kollecini və Xəzər Universitetini bitirib.Ərəb dilində sərbəst danışa bilir....
16 Noyabr 2026, 07:15
İtaliya həbsxanalarında sıxlıq 139 faizə çatıb - Hökumətə ÇAĞIRIŞ olundu
İtaliyada həbsxanalardakı həddindən artıq sıxlıq ciddi böhrana çevrilib. Konstitusiya Məhkəməsi problemin aradan qaldırılması üçün hökuməti təcili qanunvericilik tədbirləri görməyə çağırıb.Citypost.az İtalyanın ANSA xəbər agentliyinə istinadən xəbər verir ki, Antigone Assosiasiyasının hesabatına əsasən, 30 aprel 2026-cı il tarixinə İtaliya həbsxanalarında 64 min 436 məhbus saxlanılıb. Halbuki faktiki mövcud yerlərin sayı 46 min 318-dir. Doluluq səviyyəsi 139,1 faizə çatıb.Məlumata görə, 73 həbsxanada doluluq 150 faizi, səkkizində isə 200 faizi ötüb. Həddindən artıq sıxlıq məhbuslar arasında zorakılıq və intihar hallarının artmasına da səbəb olur. 2025-ci ildə həbsxanalarda 82 məhbus intihar edib.Konstitusiya Məhkəməsi vəziyyətin yaxşılaşdırılması üçün alternativ cəza imkanlarının genişləndirilməsini və təcili qanunvericilik müdaxiləsini...
16 Noyabr 2026, 00:45
Vuçiç: Serbiyanın təhlükəsizlik sektoru dağıdılır
Serbiyada müdafiə və təhlükəsizlik sektorunun gələcəyi ilə bağlı siyasi mübahisələr gündəmə gəlib. Ölkənin Sabiq prezidenti, Serbiya parlamentində deputat fraksiyasının rəhbəri və "Vahid Serbiya" seçki siyahısının lideri Aleksandar Vuçiç təhlükəsizlik sisteminin zəiflədildiyini iddia edib.Citypost.az Serbiyanın tanjug xəbər agentliyinə istinadən xəbər verir ki, Aleksandar Vuçiç xarici kəşfiyyat orqanlarının göstərişi ilə Serbiyanın müdafiə və təhlükəsizlik sektorunun dağıdılmasına başlanıldığını bildirib.Vuçiçin sözlərinə görə, ölkənin təhlükəsizlik strukturlarının əsas səlahiyyətləri müxtəlif qeyri-hökumət təşkilatlarının təsiri altına düşür. O, həmçinin tələbə hərəkatının məcburi hərbi xidmət planının ləğvini təklif etdiyini iddia edib.Qeyd edək ki, tələbə siyahısının proqramında məcburi hərbi xidmətin ləğvi ilə bağlı müddəa yoxdur. Sənəddə altı aylıq könüllü hərbi...
16 Noyabr 2026, 00:28
Efiopiya prezidenti bu ölkələrə səfir təyin etdi
Efiopiyada diplomatik korpusda yeni təyinatlar həyata keçirilib. Efiopiya Federativ Demokratik Respublikasının Prezidenti Taye Atske Selassie 32 nəfəri səlahiyyətli səfir vəzifəsinə təyin edib.Citypost.az ENA xəbər agentliyinə istinadən xəbər verir ki, təyinatlar noyabrın 14-də Prezident Taye Atske Selassie tərəfindən həyata keçirilib.Efiopiya Xəbər Agentliyinin (ENA) məlumatına görə, yeni təyin olunan səfirlər arasında Tagesse Çafo, Agegnehu Teshager, Zadiq Əbrha, Sirac Rəşid Cündi, Meles Alem Tekie, Anteneh Alemu Senbete, Zerihun Abebe Yigzaw, Melaku Alebel və digər şəxslər var.Ümumilikdə 32 nəfərin daxil olduğu təyinat siyahısında qadın diplomatlar da yer alıb. Onların arasında Ubah Məhəmməd Hüseyn və Worknesh Biru da var.Təyinatlarla bağlı məlumat prezidentin qərarından sonra Efiopiya...
16 Noyabr 2026, 00:12