Ərdoğanın Paşinyana məsləhəti: kitab oxu - ŞƏRH
Dünya 25 Sentyabr 2024, 16:26
13385
BMT dünya dövləti rolunu oynaya bilər. Təşkilatın Baş Assambleyasının 79-cu sessiyasında dövlət, hökumət başçıları, XİN rəhbərləri və ölkələrin başqa yüksək vəzifəli rəsmilərinin bir-biri ilə görüşləri, çıxışları bunu təsdiqləyir.
Müxtəlif dövlətlərin başçıları BMT-də islahatlarının aparılmasını təklif edib. Hətta, bu istiqamətdə tənqidi məqalələr və kitablar belə yazılıb.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan “Daha ədalətli bir dünya mümkündür” (“Daha Adil Bir Dünya Mümkün”) kitabında bu məsələdən də bəhs edib.
Sentyabrın 24-də Türkiyə lideri Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının sessiyası çərçivəsində “Türk evində” Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanı qəbul edib.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan ona kitabını hədiyyə verib.
Bunu Prezidentin hökumət başçısına özünəməxsus ismarışı da saymaq olar. Çünki belə görüşlərdə istənilən element təsadüfi sayılmaz.
Türkiyə ilə Ermənistan arasında normallaşma prosesinin başlanmasına 15 il əvvəl cəhd edilmişdi. Onda Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını işğal altında saxlayırdı. Rəsmi İrəvan təcavüzkar üstünlüyündən istifadə edərək Türkiyəyə qarşı qondarma soyqırımı, ərazi iddialarından əl çəkmirdi. Bu azmış kimi Azərbaycan və Türkiyə məsələlərinin ayrılmasını təklif edirdi. Başqa sözlə o vaxt Ermənistanın əsas qanunu və müstəqillik haqqında konstitusiya aktı prosesin başlamasına ən böyük mane olmuşdu. Nəticədə məsələyə dair protokollar ləğv edildi.
Bundan sonra rəsmi Ankara Azərbaycan torpaqları işğaldan azad edilməyənədək bu ölkəyə sərhəd qapılarını açmayacağını bildirdi. İki ölkə arasında sərhəd-buraxılış məntəqələri indiyədək bağlıdır.
Buna səbəb yenə Ermənistanın müstəqillik haqqında konstitusiya aktı, əsas qanunu, tarix kitabları, gerbi, himni, bir sözlə, erməni etnik qrupu arasında on illərdir təbliğ olunan anti-Türkiyə və anti-Azərbaycan düşmənliyidir.
Nikol Paşinyan və komandasının üzvləri konstitusiya dəyişiklərinə hazır olduqlarını, qeyd etdiyimiz məsələlərdən, o cümlədən orta məktəblərdə tədris olunan tarix kitablarının dəyişdirilməsinin vacibliyini vurğulasalar da, indiyədək, bu istiqamətdə elə böyük işlər görülməyib. Yəni, İrəvan bu məsələdə bəyanatdan uzağa getməyib. Bununla belə müxtəlif görüşlərdə Paşinyan və hökumət üzvləri Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanmasına hazır olduqlarından ağız dolusu danışırlar. Ermənistan rəhbərliyi həmin açıqlamaları ilə rəsmi Bakını beynəlxalq ictimaiyyətin qınaq obyektinə çevirməyə səy göstərir.
Ancaq 15 il əvvəl imzalanmış protokolların reallaşmamasının səbəbləri bu gün də aradan qalxmayıb.
Rəsmi İrəvan yeni konstitusiya üçün daha üç il gözlənilməsi bəyanatı ilə çıxış edir. Bu isə Azərbaycan və Türkiyə ilə normallaşma prosesinin başlanılmasının bilərəkdən yubadılması qənaətinə gəlməyə əsas verir. Ermənistanın Əsas qanununda dəyişiklik etməməsi Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanmasına da böyük maneə olaraq qalmaqdadır.
Görüşdə Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Nikol Paşinyan ölkələr arasında nizamlanma prosesini ilkin şərt olmadan davam etdirməyə və münasibətlərə yeni təkan verməyə hazır olduqlarını vurğulayıblar.
Həmçinin oxuyun
Həmsöhbətlər Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması prosesi çərçivəsində artıq atılmış addımlar və mövcud razılaşmalar barədə ətraflı danışıblar. Tərəflərin regional məsələləri də müzakirə etdikləri bildirilib.
Paşinyan Ərdoğana Ermənistanla Azərbaycan münasibətlərinin normallaşması prosesindəki mövcud vəziyyət, münasibətlərin nizamlanmasına dair saziş imzalamağa hazır olması, habelə hökumətin “Sülh kəsişməsi” təşəbbüsü barədə məlumat verib.
Türkiyə lideri Ermənistan hökumətinin başçısına bildirib ki, ölkələr ilkin şərt irəli sürmədən münasibətlərin normallaşdırılmasında mühüm irəliləyiş əldə ediblər və dialoq davam edəcək.
Ərdoğan Ankaranın Bakı və İrəvan arasında davamlı sülhün bərqərar olmasını, “yeni tarixi dövrdə dostluq əlaqələrinin qurulmasını” fəal dəstəklədiyini vurğulayıb.
Nyu-York görüşünün Ermənistanla Azərbaycan və Türkiyə rəsmilərinin, işçi qruplarının yeni dialoqu üçün zəmin ola biləcəyi də mümkündür.
Ancaq bu görüşlər münasibətlərin tənzimlənməsi prosesi istiqamətində əməli addıma çevrilmirsə, o halda belə danışıqlar Ermənistan tərəfdən gözdən pərdə asmaqdan başqa bir nəsnə deyil.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev sentyabrın 23-də VII çağırış Milli Məclisinin ilk iclasındakı çıxışında Ermənistanla sülhə dair məsələdən də bəhs edib. O bildirib ki, sülh danışıqları Azərbaycanın təşəbbüsüdür. Prezidentin sözlərinə görə, Ermənistan bu məsələni süni şəkildə uzadır: “Onlar əgər bu coğrafiyada yaşamaq istəyirlərsə və təhlükəsizlik şəraitində yaşamaq istəyirlərsə, öz qonşularına qarşı siyasətlərində ciddi düzəlişlər etməlidirlər. Bu birincisi. İkincisi, nə onlar, nə onların arxasında duranlar 30 illik işğalı heç vaxt unutmamalıdırlar. Amma bunu unutmaq istəyirlər və unutdurmaq istəyirlər”.
Bu, Ermənistana sülh danışıqları ilə bağlı daha bir çağırışdır. Başqa sözlə, Prezident Ermənistan rəhbərliyinə bir daha sülhdən danışmaqdansa, bu yöndə addım atılmasını çatdırıb: “İkinci Dünya müharibəsindən sonra faşist Almaniyasına heç kim sülh müqaviləsi təklif etməyib. Faşist Almaniyası bir neçə yerə bölünmüşdü, kapitulyasiyaya uğrayan faşist dövlət cəzalandırıldı. Burada isə kapitulyasiyaya uğrayan faşist dövlət nəinki cəzalandırılmadı, hətta onlara bütün preferensiyalar verilir”.
Təəssüf ki, Ermənistan hələ də xaricdəki havadarlarının təlimatları əsasında sülh və normallaşma prosesini tormozlayır.
Paşniyanın “Türk evi”ndə Ərdoğanla görüşə razılıq verməsini də diplomatik jest kimi qiymətləndirmək olar. Belə ehtimal etmək olar ki, Ermənistan hökumətinin başçısı buranı danışıqlar üçün BMT-nin mənzil-qərargahından daha etibarlı sayıb. Bundan başqa ilkin şərtsiz Türkiyə ilə normallaşmaya hazırdırlar. O bu addımı ilə “hara deyirsiz gəlim, təki qapıları açın” ismarışını verib.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə “Daha ədalətli bir dünya mümkündür” kitabı ilə Paşinyanı daha düzgün münasibət qurmağa çağırıb. Kitab təqdimatı ilə ona bir daha oxumağı məsləhət görüb.
Hər halda rəsmi İrəvanın növbəti davranışlarından, çıxışlarından hazırlıq səviyyəsi müşahidə olunacaq.
Mirzoyan NATO nümayəndəsi ilə Azərbaycanla sülh prosesini müzakirə edib
Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan NATO Baş katibinin Qafqaz və Mərkəzi Asiya üzrə xüsusi nümayəndəsi Kevin Hamiltonla görüşüb.Citypost.az APA-a istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı Mirzoyan “X” hesabında məlumat verib.Tərəflər NATO-Ermənistan tərəfdaşlığından əlavə, Azərbaycanla sülh prosesi və digər məsələləri müzakirə ediblər.
17 Noyabr 2026, 14:45
Polşada yaşlı əhalinin sayı 2050-ci ilədək 2,6 milyon nəfər artacaq
Polşada demoqrafik qocalma sürətlənir. Proqnozlara əsasən, 2050-ci ildə ölkə əhalisinin təxminən 29,1 faizini 65 və daha yuxarı yaşda olan şəxslər təşkil edəcək.Citypost.az Polşa Mətbuat Agentliyinə (PAP) istinadən xəbər verir ki, bu barədə Hökumət Əhali Şurasının “Polşada demoqrafik vəziyyət – 2025-ci il hesabatı”nda bildirilib.Hesabata əsasən, 2024-cü ildə Polşada 65 yaşdan yuxarı təxminən 7,5 milyon insan yaşayıb. Bu göstərici 2015-ci illə müqayisədə 1,6 milyon nəfər çoxdur. Həmin dövrdə yaşlı əhalinin ümumi əhali sayındakı payı 15,4 faizdən 20,5 faizə yüksəlib.Şuranın proqnozuna görə, 2050-ci ilə qədər yaşlı insanların sayı daha 2,6 milyon nəfər artacaq. Bununla da Polşada əhalinin qocalması Avropa İttifaqının digər ölkələri ilə...
17 Noyabr 2026, 09:40
İtaliyada məktəblərə bomba təhdidləri ilə bağlı yeni dalğa
İtaliyanın bir neçə şəhərindəki məktəblərə bomba qoyulması ilə bağlı yeni elektron məktublar göndərilib. Təhdidlərə baxmayaraq, hələlik heç bir təhsil müəssisəsinin təxliyə edildiyi bildirilməyib.Citypost.az ANSA-ya istinadən xəbər verir ki, noyabrın 16-da göndərilən elektron məktublar İtaliya məktəblərinə qarşı son günlərdə baş verən kütləvi bomba təhdidlərinin davamı olub.Ötən həftə minlərlə məktəbə saxta bomba xəbərdarlıqları göndərildikdən sonra İtaliya Daxili İşlər Nazirliyi təhsil müəssisələrinin rəhbərlərinə bu cür mesajlara necə reaksiya verməli olduqları barədə xüsusi təlimat ünvanlayıb.Nazirliyin cümə günü göndərdiyi göstərişdə kütləvi elektron poçt vasitəsilə yayılan təhdidlərin avtomatik olaraq etibarlı hesab edilməməli olduğu vurğulanıb. Bildirilib ki, məktəblərin təxliyəsi ilə bağlı qərar yalnız polis və ya prefektura...
17 Noyabr 2026, 09:34
Rumıniyanın baş naziri Maya Sandunun siyasi fəaliyyətini yüksək qiymətləndirdi
Rumıniyanın Baş naziri İlie Bolojan Moldova Prezidenti Maya Sandunun fəaliyyətini təqdir edərək onun ölkəsində Avropayönlü siyasi kursun qorunmasında mühüm rol oynadığını bildirib.Citypost.az AGERPRES agentliyinə istinadən xəbər verir ki, Bolojan cümə günü Prima TV-yə müsahibəsində Maya Sanduya hörmət bəslədiyini və onun çətin siyasi şəraitdə əldə etdiyi nəticələrin təqdirəlayiq olduğunu deyib.Baş nazir xüsusilə Sandunun prezidentlik mandatını yenidən qazanmasını və son parlament seçkilərində Avropayönlü qüvvələrin mövqelərini qorumasını qeyd edib. O bildirib ki, bu nəticələr Moldova üçün asan olmayan siyasi rəqabət şəraitində əldə olunub.Bolojanın sözlərinə görə, Moldovanın Avropa İttifaqına inteqrasiyası həm ölkənin iqtisadi inkişafına, həm də Prut çayının hər iki sahilində yaşayan rumın icmaları...
17 Noyabr 2026, 03:00
Qadın burritodan boğulduğunu iddia edərək milyonluq şirkəti məhkəməyə verdi
ABŞ-ın Nyu-Cersi ştatında qadın fast-food şəbəkəsi Taco Bell-i sifariş etdiyi burritonun içərisində rezin əlcək materialı olması səbəbindən məhkəməyə verib. O, yad cismin boğazında ilişməsi nəticəsində ciddi xəsarətlər aldığını iddia edir.Citypost.az “The Independent” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, məhkəmə iddiasına əsasən, Jurvany Damas 2024-cü il avqustun 23-də Nyu-Cersi ştatının Union şəhərində yerləşən Taco Bell restoranından mal əti və pendirli burrito sifariş edib.Qadın yeməyi evə apardıqdan sonra onu yeməyə başlayarkən boğazında yad cismin ilişdiyini və boğulmağa başladığını bildirib. Burritonun içərisini yoxladıqda isə orada rezin əlcək materialı aşkar edib. Daha sonra baş verənləri restoranın menecerinə göstərmək üçün geri qayıdıb.İddia ərizəsində Taco Bell və...
17 Noyabr 2026, 02:45
Serbiya nazirinin Xorvatiyada bəyan edilməmiş əmlakı araşdırılır
Serbiyanın texniki hökumətində mədənçilik və energetika naziri vəzifəsini icra edən Dubravka Cədoviç Handanoviç Xorvatiyadakı əmlakını bəyan etməməkdə şübhəli bilinir.Citypost.az HINA agentliyinə istinadən xəbər verir ki, Serbiyanın Korrupsiyanın Qarşısının Alınması Agentliyi nazirin əmlakının yoxlanılması ilə bağlı hesabatı Belqrad prokurorluğuna təqdim edib.Araşdırmaçı KRIK portalının məlumatına görə, nazirə qarşı Xorvatiyada əmlak və gəlirlərin bəyan edilməməsi ilə bağlı cinayət şübhəsi var. Məsələ ilə bağlı araşdırmanın detalları hələlik açıqlanmayıb.Turan ...
17 Noyabr 2026, 02:42