Çin 6-cı nəsil təyyarələrin yaradılmasında ABŞ və Rusiyanı geridə qoyub
Dünya 26 Dekabr 2024, 17:14
23936
Çin dünya aviasiya güclərinin kiçik klubunda güclü yerə ciddi iddia edir. Bunu, xüsusən də, 6-cı nəsil döyüşçünün hazırlanmasında Səmavi İmperiyanın uğurları sübut edir. Bu maşının uçuşunun ilk videosu internetdə yayılıb. Hələlik nə Rusiya, nə də ABŞ belə uğurları ilə öyünə bilməz.
Ən azı istehsal olunan təyyarələrin sayına görə ABŞ-ın şəksiz lider olduğu 6-cı nəsil təyyarələrlə 5-ci nəsil qırıcılar arasında əsas fərq nədir?
Citypost.az xəbər verir ki, Çinin 6-cı nəsil qırıcısının ilk uçuşu internetdə yayılan videoya çəkilib.
Yeni təyyarəni uçuşda müşayiət edən Çinin 5-ci nəsil J-20 təyyarəsi idi, xarici görünüşü Amerika F-35 və Rusiyanın Su-57-lərinə çox bənzəyirdi. "Operational Line" resursunun köşə yazarı qeyd edir ki, "Çinlilər onun altıncı nəsil olmasına dair ona nə qoydular, heç bir məlumat yoxdur".
Videodan görünür ki, yeni təyyarə “uçan qanad” dizaynına uyğun hazırlanıb. Məsələn, Amerikanın B-2 Spirit stels bombardmançıları bu formaya malikdir. Rusiyanın çoxməqsədli pilotsuz təyyarəsi Su-70 "Okhotnik" də oxşar dizayna malikdir. “Hərbi xronika” resursu buna görə də qeyd edir ki, Çin aviasiya “möcüzəsi” daha çox Rusiyanın “Oxotnik”i kimi qul dronuna bənzəyir.
Həmçinin oxuyun
Ancaq müəyyən bir təyyarənin hansı nəslə aid olduğunu təyin edərkən təyyarənin dizayn forması heç də əsas meyar deyil.
FSUE GosNIIAS-ın elmi direktoru, Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki Evgeni Fedosov, məsələn, hərbi reaktiv təyyarələrin nəsillərinin dəyişdirilməsi zamanı çox spesifik əlamətləri vurğuladı. SSRİ-də o, Koreya müharibəsində (1950-1953) əla performans göstərmiş MiQ-15 qırıcısını birinci nəsil hesab edirdi. Bu təyyarələr onlarla Amerika bombardmançısının vurulmasına görə məsuliyyət daşıyır.
Fedosov hesab edir ki, ikinci nəsil aviasiya səsdən yüksək sürətlərin inkişafı ilə bağlıdır. SSRİ-də bu, səs sürətindən 2 dəfə yüksək sürətə çatan MiQ-19, sonra isə MiQ-21 idi. Bu, təyyarənin bütün görünüşünü dəyişdirdi: delta formalı qanadlar, süpürmə, səsdən sürətli aerodinamika meydana çıxdı, yəni inqilabi dəyişikliklər baş verdi. Bundan əlavə, silahlarda dəyişiklik oldu və idarə olunan hava-hava raketləri meydana çıxdı.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Bulud texnologiyası (Cloud) nədir və məlumatlar necə qorunur?
Bulud texnologiyası (Cloud) məlumatların fiziki sertfikatlaşdırılmış yerli sərt disklərdə deyil, internet üzərindən uzaqda yerləşən virtual serverlərdə saxlanılması, emal edilməsi, idarə olunması sistemidir. Bu sistem istifadəçilərə öz fayllarına, proqram təminatlarına istənilən məkandan, müxtəlif cihazlar vasitəsilə anında çıxış imkanı yaradır. Ənənəvi yaddaş qurğularından fərqli olaraq, bulud infrastrukturu yüksək çeviklik təmin edir, böyük həcmli məlumatların itmə riskini sıfıra endirir, texniki avadanlıq xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.Citypost.az xəbər verir ki, bulud sistemlərində saxlanılan məlumatların təhlükəsizliyi çoxqatlı mühafizə mexanizmləri vasitəsilə yüksək səviyyədə təmin olunur. Sistemə daxil olan bütün informasiyalar şifrələmə (encryption) alqoritmləri ilə koda çevrilir; bu səbəbdən kənar şəxslər məlumatları ələ keçirsələr belə, xüsusi şifrə açarı...
24 Avqust 2026, 13:47
İranda böyük qaz yatağı kəşf edilib
İranın cənubundakı Fars əyalətində ölkəyə on milyardlarla dollar gətirə biləcək böyük qaz yatağı aşkarlanıb.Citypost.az "Tasnim"ə istinadən xəbər verir ki, bu barədə İslam Respublikasının neft naziri Möhsün Paknejad məlumat verib."Fars əyalətinin cənubundakı Taxta yatağında aşkarlanan qaz az kükürdlüdür ki, bu da işlənmə və istismar xərclərini azaldır", - o vurğulayıb.Qiymətləndirmələrə görə, yataqda 212 mlrd. kubmetr qaz var və ondan 161 mlrd. kubmetr hasil etmək mümkün olacaq. Paknejadın sözlərinə görə, bu həcm "Cənubi Pars" yatağındakı bir fazanın təqribən 15 illik hasilatına bərabərdir.Bundan əlavə, nazir yataqda əhəmiyyətli həcmdə qaz kondensatının olduğunu da qeyd edib:"Bu yataqda qazdan əlavə, dəyəri on milyardlarla dollar olan çox böyük...
24 Avqust 2026, 08:28
Vizasız gedilə bilən ölkələr: Aşağı büdcəli səyahət marşrutları
Azərbaycan vətəndaşları üçün vizasız səyahət imkanı təklif edən ölkələr aşağı büdcə ilə xarici ölkələri gəzmək, istirahəti sərfəli təşkil etmək istəyənlər üçün böyük şans yaradır. Viza rəsmiləşdirilməsi xərclərindən, uzunmüddətli sənəd toplama prosesindən azad olmaq səyahət planlarını daha çevik, büdcəyə uyğun icra etməyə imkan verir. Müxtəlif coğrafiyalarda yerləşən bu istiqamətlər həm zəngin mədəniyyəti, həm də münasib qiymətləri ilə diqqəti cəlb edir.Citypost.az xəbər verir ki, Mərkəzi Asiya regionu cibə uyğun vizasız marşrutlar sırasında xüsusi yer tutur. Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan kimi ölkələr zəngin tarixi abidələri, özünəməxsus mətbəxləri, aşağı yaşayış xərcləri ilə səyahətçilərə unudulmaz təcrübə bəxş edir. Xüsusilə Səmərqənd, Buxara, Daşkənd kimi qədim şəhərlərdə otel,...
21 Avqust 2026, 17:36
Otel rezervasiyası edərkən aldanmamaq üçün yoxlama siyahısı
Otel rezervasiyası edərkən gözlənilməz xərclərlə, saxta elanlarla qarşılaşmamaq üçün diqqətli olmaq, müəyyən təhlükəsizlik qaydalarına əməl etmək lazımdır. Xüsusilə onlayn platformalar üzərindən edilən bron əməliyyatlarında məlumatların dürüstlyünü yoxlamaq səyahətin rahat keçməsini təmin edir. Şübhəli qiymət təkliflərinə, naməlum saytlara aldanmamaq üçün bir neçə vacib məqamı öncədən dəqiqləşdirmək həyati əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, ilk növbədə bron edilən platformanın güvənli olmasına, otelin rəsmi əlaqə vasitələrinin mövcudluğuna əmin olmaq lazımdır. Tanınmayan platformalardan istifadə edərkən otellə birbaşa zənglə, yaxud rəsmi e-poçt vasitəsilə əlaqə saxlayaraq elanın həqiqiliyini təsdiqləmək tövsiyə olunur. Əvvəlki qonaqların yazdıqları rəyləri, xüsusilə son aylara aid mənfi şərhləri diqqətlə oxumaq otelin real vəziyyəti,...
21 Avqust 2026, 10:37
Süni intellekt bu peşələri sıradan çıxaracaq: Siyahıda kimlər var?
Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı, alqoritmlərin avtomatlaşdırılması dünya əmək bazarında köklü dəyişikliklərə yol açır. Bir çox sahələrdə insan əməyini əvəzləyən rəqəmsal sistemlər rutin, təkrarlanan işlərin daha sürətli, xətasız icrasını təmin edir. Bu texnoloji irəliləyiş yaxın gələcəkdə bəzi peşə sahiblərinə olan tələbatı kəskin azaldaraq həmin ixtisasların tədricən sıradan çıxması təhlükəsini yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, süni intellektin ilk növbədə əvəz edəcəyi sahələr sırasına məlumatların daxil edilməsi, emalı ilə məşğul olan operatorlar, kassa mütəxəssisləri, müştəri xidmətləri operatorları daxildir. Çatbotlar, səsli köməkçilər insan müdaxiləsi olmadan standart sorğuları anında cavablandırır, əməliyyatları saniyələr ərzində həyata keçirirlər. Eyni zamanda sadə mühasibatlıq, maliyyə hesabatlarının hazırlanması, analitik məlumatların toplanması...
20 Avqust 2026, 19:59
Ukraynanın paytaxtı Lvova köçürülə bilər
“Rusiya Ukraynaya iqtisadi-hərbi təzyiqi əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Rus ordusunun əməliyyatlarının intensivliyi nüvə partlayışı ilə müqayisə edilə bilər”.Citypost.az xəbər verir ki, bunu ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (MKİ) keçmiş analitiki Larri Conson deyib.Ekspert Ukraynanın Odessa və Nikolayev vilayətlərinin blokadasının gücləndirilməsinə diqqət çəkib. Consonun sözlərinə görə, bu, Ukraynanın Qara dənizə çıxışını və xaricdən idxal imkanlarını məhdudlaşdırıb:“Söhbət Rusiyanın iqtisadi təzyiqi artırmasından gedir. Hərbi əməliyyatlar - intensivlik baxımından bu, artıq lokal atəş yox, nüvə partlayışıdır. Hazırda onun Ukraynaya göstərdiyi təzyiqin miqyası məhz budur.Yerdə hərbi baxımdan baş verənlərə gəlincə, Kiyevə, mühüm logistika və istehsal obyektlərinə raket hücumları, eləcə də bütün cəbhə xətti boyunca Ukrayna bölmələrinə hücumlar...
19 Avqust 2026, 19:51
