Çin 6-cı nəsil təyyarələrin yaradılmasında ABŞ və Rusiyanı geridə qoyub
Dünya 26 Dekabr 2024, 17:14
23496
Çin dünya aviasiya güclərinin kiçik klubunda güclü yerə ciddi iddia edir. Bunu, xüsusən də, 6-cı nəsil döyüşçünün hazırlanmasında Səmavi İmperiyanın uğurları sübut edir. Bu maşının uçuşunun ilk videosu internetdə yayılıb. Hələlik nə Rusiya, nə də ABŞ belə uğurları ilə öyünə bilməz.
Ən azı istehsal olunan təyyarələrin sayına görə ABŞ-ın şəksiz lider olduğu 6-cı nəsil təyyarələrlə 5-ci nəsil qırıcılar arasında əsas fərq nədir?
Citypost.az xəbər verir ki, Çinin 6-cı nəsil qırıcısının ilk uçuşu internetdə yayılan videoya çəkilib.
Yeni təyyarəni uçuşda müşayiət edən Çinin 5-ci nəsil J-20 təyyarəsi idi, xarici görünüşü Amerika F-35 və Rusiyanın Su-57-lərinə çox bənzəyirdi. "Operational Line" resursunun köşə yazarı qeyd edir ki, "Çinlilər onun altıncı nəsil olmasına dair ona nə qoydular, heç bir məlumat yoxdur".
Videodan görünür ki, yeni təyyarə “uçan qanad” dizaynına uyğun hazırlanıb. Məsələn, Amerikanın B-2 Spirit stels bombardmançıları bu formaya malikdir. Rusiyanın çoxməqsədli pilotsuz təyyarəsi Su-70 "Okhotnik" də oxşar dizayna malikdir. “Hərbi xronika” resursu buna görə də qeyd edir ki, Çin aviasiya “möcüzəsi” daha çox Rusiyanın “Oxotnik”i kimi qul dronuna bənzəyir.
Həmçinin oxuyun
Ancaq müəyyən bir təyyarənin hansı nəslə aid olduğunu təyin edərkən təyyarənin dizayn forması heç də əsas meyar deyil.
FSUE GosNIIAS-ın elmi direktoru, Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki Evgeni Fedosov, məsələn, hərbi reaktiv təyyarələrin nəsillərinin dəyişdirilməsi zamanı çox spesifik əlamətləri vurğuladı. SSRİ-də o, Koreya müharibəsində (1950-1953) əla performans göstərmiş MiQ-15 qırıcısını birinci nəsil hesab edirdi. Bu təyyarələr onlarla Amerika bombardmançısının vurulmasına görə məsuliyyət daşıyır.
Fedosov hesab edir ki, ikinci nəsil aviasiya səsdən yüksək sürətlərin inkişafı ilə bağlıdır. SSRİ-də bu, səs sürətindən 2 dəfə yüksək sürətə çatan MiQ-19, sonra isə MiQ-21 idi. Bu, təyyarənin bütün görünüşünü dəyişdirdi: delta formalı qanadlar, süpürmə, səsdən sürətli aerodinamika meydana çıxdı, yəni inqilabi dəyişikliklər baş verdi. Bundan əlavə, silahlarda dəyişiklik oldu və idarə olunan hava-hava raketləri meydana çıxdı.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İmran Xan həbsxanadan xəstəxanaya köçürülür
Pakistan Ali Məhkəməsi ölkənin sabiq Baş naziri İmran Xanın səhhəti ilə bağlı qərar qəbul edib. Məhkəmə 73 yaşlı siyasətçinin həbsxanadan xəstəxanaya köçürülməsinə göstəriş verib.Citypost.az xəbər verir ki, məhkəmənin qərarına əsasən, İmran Xan İslamabaddakı “Shifa International Hospital”a aparılacaq və burada tibbi müayinədən keçiriləcək. O, sentyabrın 16-dək xəstəxanada qalacaq.Qərar sabiq Baş nazirin səhhətinin pisləşməsi ilə bağlı narahatlıqların artmasından sonra verilib. İmran Xanın ailəsi və vəkilləri uzun müddətdir onun həbsxanada lazımi tibbi yardım almadığını bildirirdilər. Xüsusilə onun görmə qabiliyyətinin zəifləməsi ilə bağlı narahatlıq ifadə olunub.Məhkəmə İmran Xanın müayinəsi üçün xüsusi tibbi komissiyanın yaradılmasına da qərar verib. Komissiyanın tərkibinə kardioloq, terapevt, oftalmoloq və sabiq...
18 Avqust 2026, 17:48
Təkbaşına səyahət edənlər üçün təhlükəsizlik tədbirləri
Təkbaşına səyahət etmək yeni mədəniyyətləri kəşf etmək, şəxsi müstəqilliyi artırmaq baxımından unikal təcrübədir. Lakin təkbaşına yola çıxan şəxslər üçün təhlükəsizlik məsələləri hər zaman ön planda durmalıdır. Tanımadığınız bir ölkədə, yaxud şəhərdə gözlənilməz risklərlə qarşılaşmamaq üçün səfərdən öncə, səyahət zamanı müəyyən qaydalara riayət olunmalıdır.Citypost.az xəbər verir ki, səyahətə başlamazdan əvvəl gediləcək məkan haqqında ətraflı məlumat toplamaq vacibdir. Qalacağınız hotellərin, ziyarət edəcəyiniz bölgələrin təhlükəsizlik dərəcəsini, yerli adət-ənənələri, fövqəladə hallar nömrələrini öncədən öyrənmək zəruridir. Səfər marşrutunu, nəqliyyat biletlərini, hotel bronlarını ailə üzvlərinizə, yaxud yaxın dostlarınıza göndərmək lazımdır. Gün ərzində harada olduğunuz barədə yaxınlarınıza müntəzəm xəbər vermək, telefonunuzun konum paylaşma funksiyasını aktiv saxlamaq təhlükəsizliyi...
18 Avqust 2026, 13:15
Blokçeyn (Blockchain) texnologiyasının işləmə prinsipi və gələcəyi
Blokçeyn texnologiyası mərkəzləşdirilməmiş, təhlükəsiz rəqəmsal məlumat bazası strukturudur. Ənənəvi məlumat bazalarından fərqli olaraq, bu sistem tək bir serverə və ya mərkəzi quruma söykənmir. Məlumatlar şəbəkəyə qoşulmuş minlərlə kompüter (düyün) arasında bərabər paylanır. Sistemdə həyata keçirilən hər bir əməliyyat xronoloji sırayla "blok" adı verilən rəqəmsal strukturlara yazılır. Müəyyən tutuma çatan blok zəncirvari şəkildə əvvəlki bloka bağlanır.Citypost.az xəbər verir ki, bu texnologiyanın işləmə prinsipi kriptoqrafik təhlükəsizliyə, konsensus (razılıq) alqoritmlərinə dayanır. Şəbəkəyə yeni məlumat bloku əlavə edilməzdən öncə sistemdəki düyünlərin əksəriyyəti tərəfindən təsdiqlənməlidir. Əməliyyat qeydə alındıqdan sonra onu silmək, dəyişdirmək, saxtalaşdırmaq praktiki olaraq qeyri-mümkündür. Çünki bir blokdakı məlumatı dəyişmək üçün zəncirdəki bütün növbəti...
17 Avqust 2026, 17:43
Dünyanın müxtəlif ölkələrində çay içmə ənənələri və ritualları
Çay dünyada sudan sonra ən çox istehlak edilən içki olmaqla yanaşı, müxtəlif xalqların mədəniyyətində derin izlər buraxmış mühüm sosial rituallardan biridir. Hər bir ölkə bu bitkiyə öz milli dəyərlərini, tarixi vərdişlərini əlavə edərək unikal çay içmə fəlsəfəsi formalaşdırmışdır. Mədəniyyətlərarası fərqlər çayın hazırlanma qaydasından tutmuş onun təqdimat formasına, istifadə olunan qablara qədər hər bir detalda özünü aydın şəkildə biruzə verir.Citypost.az xəbər verir ki, çayın vətəni sayılan Çində bu içkini içmək xüsusi ruhani məna daşıyır. "Qonqfu Ça" adı verilən ənənəvi çay mərasimində kiçik gil çaydandan, zərif fincanlardan istifadə olunur. Çay yarpaqlarının bir neçə dəfə dəmlənməsi, hər dəmdə fərqli dad çalarlarının kəşf edilməsi...
17 Avqust 2026, 16:26
Qədim İpək Yolunun ticarət və mədəniyyətlərin inkişafında rolu
Qədim İpək Yolu bəşəriyyət tarixinin ən əhəmiyyətli ticarət, mədəniyyət marşrutlarından biri kimi Şərq ilə Qərb sivilizasiyalarını bir-birinə bağlayan nəhəng şəbəkə rolu oynamışdır. Çindən başlayaraq Mərkəzi Asiya, Yaxın Şərq, Qafqaz üzərindən Avropaya qədər uzanan bu tarixi yol təkcə malların daşınması ilə məhdudlaşmamış, qitələr arasında kəsintisiz dialoq mühiti formalaşdırmışdır. Karvan yolları əsrlər boyu xalqların yaxınlaşmasına, iqtisadi əlaqələrin möhkəmlənməsinə, şəhərsalma mədəniyyətinin yüksəlişinə güclü təkan vermişdir.Citypost.az xəbər verir ki, ticarət baxımından İpək Yolu qədim dünyada iqtisadi inteqrasiyanın əsasını qoymuşdur. Şərqdən Qərbə ipək, çini qablar, ədviyyat, kağız, barıt aparıldığı halda, əks istiqamətdə qiymətli metallar, şüşə məmulatları, xalçalar, cins atlar daşınmışdır. Bu ticarət dövriyyəsi marşrut boyu...
17 Avqust 2026, 11:28
İran Trampın təyyarəsini Türkiyədə vurmaq istəyib: ŞOK İDDİA
İran ABŞ Prezident Donald Trampın Türkiyədən qalxan təyyarəsini MANPADS daşınan zenit-raket kompleksi ilə vurmaq istəyib.Citypost.az axar.az-a istinadən bildirir ki, bu barədə "Nyu York Tayms" mənbələrə istinadla məlumat yayıb.Məlumata görə, sammitin keçirildiyi ərazinin yaxınlığında ZRK ilə silahlanan bir şəxs də görülüb.Vəziyyətlə tanış olan iki amerikalı məmur qəzetə bildiriblər ki, ABŞ kəşfiyyatı bir neçə mənbədən məlumat alıb: iranlıların ABŞ prezidentini daşıyan təyyarəni yer-hava raketi ilə vurmağa cəhd edə biləcəyi ilə bağlı konkret bir təhlükə var.Amma bəzi amerikalı rəsmilər iddia edilən sui-qəsd cəhdini qeyri-praktik, ağlasığmaz və hətta qeyri-mümkün adlandırıblar.Hətta Türkiyə rəsmiləri də amerikalı həmkarlarına Trampa hücum cəhdi ilə bağlı heç bir dəlil tapmadıqlarını...
13 Avqust 2026, 14:06
