Meqa quraqlıqlar getdikcə şiddətlənir

Alimlər meqa quraqlıqların artdığını və gücləndiyini aşkar ediblər.

Citypost.az xəbər verir ki, Meqa quraqlıqlar uzun müddət yağış yağmaması səbəbindən ciddi təhlükə yaradır, su ehtiyatlarının tükənməsinə, ərzaq təhlükəsizliyinə və meşə yanğınlarının tezliyinin artmasına səbəb olur.

İsveçrə Federal Meşə, Qar və Landşaft Tədqiqatları İnstitutundan Dirk Kargerin rəhbərlik etdiyi qrup 1980-2018-ci illər arasında dünya üzrə meqaquraqlıqları araşdırıb.

13 mindən çox meqa quraqlıq təsbit edildi

“Science” jurnalında yanvarın 16-da dərc edilən araşdırmada ən azı iki il davam edən 13 mindən çox quraqlıq müəyyən edilib. Tədqiqatlar 1980-ci illərdən bu dövrlərin daha quru və isti olduğunu müəyyən edib. Alimlər aşkar ediblər ki, meqa quraqlıqlar demək olar ki, bütün qitələrdə baş verir. Bu quraqlıqların ən şiddətlisi 2008-2014-cü illər arasında Şimali Amerikada baş verib. 2022-ci ildə aparılan başqa bir araşdırma, 2000-2021-ci illər arasında bölgədə yaşanan meqa quraqlığın son 1200 ilin ən şiddətli olduğunu göstərdi.

Quraqlıqlar daha böyük ərazilərə təsir edir

Yeni tapıntılar quraqlığın daha geniş ərazilərə yayıldığını da ortaya qoyur. Davam edən 500 ən şiddətli quraqlıqdan təsirlənən ərazilərin hər il təxminən 50 min kvadrat kilometr genişləndiyi müəyyən edilmişdir. Karger bu ərazinin İsveçrənin səthindən daha böyük olduğunu bildirir.

Peyk görüntüləri ilə aparılan təhlillər quraqlığın ekosistemlərə təsirini də ortaya qoydu. Məlum olub ki, çəmənliklər və otlaqlar suyun miqdarının dəyişməsinə daha həssas olub, yaşıldan qəhvəyi rəngə çevrilib. Tropik və tayqa meşələri nisbətən az təsirlənsə də, ekspertlər gələcəkdə bu möhkəm ekosistemlərin də zədələnə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

İqlim dəyişikliyi riskləri artırır

Tədqiqat insanların yaratdığı iqlim dəyişikliyinin meqaquraqlıqlara birbaşa təsirini müəyyən etməsə də, alimlər tapıntıların hazırkı gözləntilərə uyğun olduğunu deyirlər. Temperatur artdıqca torpaqda buxarlanma sürəti artır, yağıntıların azalması isə quraqlığın şiddətini və müddətini artırır.

Kolumbiya Universitetindən Benjamin Cook bildirir ki, tədqiqat uzunmüddətli quraqlıqların şiddətli meşə yanğınları və ya qasırğalar kimi iqlim fəlakətləri kimi ciddi nəticələrə səbəb olduğunu vurğulayır. Kuk deyir: “Həm insanlar, həm də ekosistemlər üçün ən vacib məsələ quraqlığın ümumi təsiridir”. Meqa quraqlıqların artması təkcə ekosistemlər üçün deyil, həm də bəşəriyyət üçün narahatlıq doğuran problemdir.

Yeganə