Tarixin ilk hava bombardmanı necə baş verdi?
Cəmiyyət 25 Oktyabr 2026, 14:30
1352
Tarix 1911-ci ili göstərəndə Osmanlı imperiyası ilə İtaliya arasında başlayan Trablis müharibəsi (Trablusgarp Savaşı) təkcə Şimali Afrikanın taleyini həll etmədi, həm də dünya hərb tarixinin gedişatını kökündən dəyişdi.
XX əsrin əvvəllərinə qədər düşmən ordularının mövqelərini öyrənmək üçün əsasən hava balonlarından istifadə olunurdusa, Trablis müharibəsi təyyarənin daha ölümcül və hərbi məqsədlərlə istifadə edildiyi ilk arena oldu.
İtaliya ordusu bu müharibəyə xüsusi hazırlıq görərək Trablisə 9 təyyarə və 11 pilot göndərmişdi.
İlk olaraq italyan pilot Karlo Piazza Tripoli üzərində kəşfiyyat uçuşu həyata keçirərək tarixdə ilk hava kəşfiyyatına imza atdı.
Lakin aviasiyanın imkanları bununla bitmədi.
11 noyabr 1911-ci ildə hərb tarixinin ilk hava bombardmanı baş verdi.
İtalyan leytenantı Culio Qavotti (Giulio Gavotti) Alman istehsalı olan "Rumpler Taube" markalı təyyarəsi ilə Türk mövqeləri üzərində uçarkən tarixin axınını dəyişən addımı atdı.
O dövrdə təyyarələrdə xüsusi silah sistemləri və ya bomba atma mekanizmləri yox idi. Qavotti hər biri təxminən 2 kiloqram ağırlığında olan bombalardan üçünü dəri çantasına, birini isə cibinə qoymuşdu.
Trablis səmasında təxminən 200 metr yüksəklikdə uçarkən o, bu bombaların sancağını çəkərək əli ilə boşluğa — Türk mövqelərinə tərəf atdı.
Bu bombalar qarşı tərəfə böyük bir zərər vurmasa da, bu hərəkət müharibənin qaydaları ilə uyğun gəlmədiyi üçün Osmanlı rəhbərliyi tərəfindən kəskin etirazla qarşılandı.
Lakin yaratdığı psixoloji təsir böyük idi. Beləliklə, havadan hücum müasir hava müharibələrinin əsasını qoydu.
Buna cavabsız qalmayan Osmanlı əsgərləri də öz növbəsində tarixdə ilkə imza atdılar. Onlar tüfənglə atəş açaraq təyyarəni yerə salan ilk hərbçilər kimi tarixdə iz qoydular.
Müharibə təkcə hava hücumları ilə deyil, həm də strateji addımlarla zəngin idi. Mustafa Kamal (Atatürk) və gənc Ənvər Paşa Trablisdə fəal döyüşüblər. Ənvər paşa yerli ərəb qəbilələrini təşkilatlandıraraq İtaliya qoşunlarına qarşı effektiv partizan müharibəsi aparıb.
İtaliya bu müharibədə aviasiya ilə yanaşı, ilk dəfə radio-rabitə sistemindən də geniş şəkildə istifadə edən dövlətlərdən biri oldu.
Trablis müharibəsi ilk "sınaq məşqi" olsa da, aviasiyanın genişmiqyaslı və daha təchizatlı tətbiqi Birinci Dünya Müharibəsi illərinə təsadüf etdi.
Lakin 1911-ci ildə Trablis səmasında baş verənlər bəşəriyyətə tək bir həqiqəti sübut etdi: müharibələrin taleyi artıq yalnız quruda və dənizdə deyil, həm də göylərdə həll olunacaq.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Bakıda iki avtobus marşrutunun hərəkət sxemləri dəyişdirilib
Mehdiabad qəsəbəsində aparılan təmir işləri ilə əlaqədar 147 və 179 nömrəli müntəzəm marşrutların hərəkət sxemləri müvəqqəti dəyişdirilib.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) məlumat yayıb.Bildirilib ki, Mehdiabad qəsəbəsinin 28 May və Cəlil Məmmədquluzadə küçələrinin kəsişməsində aparılan təmir işləri ilə əlaqədar nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə məhdudiyyət tətbiq edilib.Təmir işləri başa çatanadək 147 nömrəli marşrutun avtobusları metronun “Azadlıq” stansiyası istiqamətində Mehdiabad qəsəbəsinin mərkəzinə daxil olmadan Digah qəsəbəsinin Zəlimxan Yaqub və Mehdiabad qəsəbəsinin 28 May küçələri ilə hərəkət edəcək.179 nömrəli marşrutun hərəkəti isə Mehdiabad qəsəbəsinin Fazil İsmayılov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Nəriman Nərimanov və 28 May küçələri ilə təşkil edilib....
26 Oktyabr 2026, 16:30
Təcili tibbi yardım briqadaları planşetlərlə təchiz edilir
Azərbaycanda təcili tibbi yardım xidmətinin daha operativ təşkili məqsədilə avtomobillərin naviqasiya sistemləri ilə təmin edilməsi və briqadaların planşetlərlə təchiz olunması istiqamətində işlərə başlanılıb. Yeni sistem çağırış ünvanlarının avtomatik müəyyənləşdirilməsinə, tibbi briqadaların fəaliyyətinin rəqəmsal idarə olunmasına və xəstələrə daha sürətli yardım göstərilməsinə imkan yaradacaq. Mövzu ilə bağlı TƏBİB-dən Modern.az-ın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, təcili tibbi yardım xidmətində rəqəmsallaşdırmanın tətbiqi istiqamətində işlər mərhələli şəkildə davam etdirilir.TƏBİB-in məlumatına görə, planşetlərin 30 sentyabr 2026-cı il tarixindən etibarən stansiyalara verilməyə başlanılıb. Hazırda sistem test rejimində tətbiq olunur və bu çərçivədə 1300-dən çox real çağırış icra edilib.İndiyədək ümumilikdə 56 planşet təcili tibbi yardım stansiyalarına təqdim olunub....
26 Oktyabr 2026, 16:18
Diplomu olmayan alim
YAKOV BORİSOVİÇ ZELDOVİÇ.Sovet və rus nəzəri fiziki və fiziki kimyaçısı, Minsk şəhərində anadan olan, SSRİ-də ciddi şəkildə gizlədilən akademik, SSRİ-də atom bombasını (1949) və hidrogen bombasını (1953) yaradanlardan biri, üç dəfə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949, 1954, 1956), dörd dəfə Stalin mükafatı laureatı (1943, 1949, 1951, 1953), Lenin mükafatı laureatı (1956) YAKOV ZELDOVİÇ. Fakt odur ki, Zeldoviçin heç vaxt ali təhsil diplomu olmamışdır. Lakin 1958-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki seçilmişdir. Almaniya, ABŞ, London Elmlər Akademiyalarının həqiqi üzvü olmuşdur. 20 yaşında fizika-riyaziyyat elmləri namizədi, 25 yaşında fizika-riyaziyyat elmləri doktoru adına layiq görülmüşdür. Elmi rəhbəri Lev Landau olmuşdur....
26 Oktyabr 2026, 16:15
İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının baş katibi "ASAN xidmət" mərkəzi ilə tanış olub
İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) baş katibi İsmayıl Ould Şeyx Əhməd Azərbaycan Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin ("ASAN xidmət") fəaliyyəti ilə tanış olub.Citypost.az xəbər verir ki, Agentliyin sədri Ülvi Mehdiyev qonağı Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü əsasında yaradılmış "ASAN xidmət" mərkəzləri və innovasiyalar sahəsində həyata keçirilən layihələr barədə ətraflı məlumatlandırıb.Qonağa "ASAN xidmət" modelinin intellektual məhsul kimi ixracı istiqamətində 50-dən çox ölkə ilə əməkdaşlıq edildiyi diqqətə çatdırılıb.İ.O.Şeyx Əhməd dövlət xidmətlərinin vətəndaşlara daha əlçatan, çevik və innovativ formada təqdim olunmasında "ASAN xidmət" modelinin əhəmiyyətini vurğulayaraq, bu qabaqcıl təcrübənin İƏT-ə üzv ölkələrdə də tətbiqinin dövlət xidmətlərinin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə və vətəndaş...
26 Oktyabr 2026, 16:08
Ağacın kəsilməsində nöqsana yol verən əməkdaş işdən çıxarılıb
Bakının Nəsimi rayonunda, 28 May küçəsində, “The Ritz-Carlton Baku” otelinə qədər olan ərazidə yeni parkın salınması nəzərdə tutulur. Təxminən 10 hektar ərazini əhatə edəcək park layihəsi çərçivəsində artıq hazırlıq işlərinə başlanılıb.Bu barədə Citypost.az-a Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətindən məlumat verilib.Bildirilib ki, əraziyə ilkin baxış zamanı aşma təhlükəsi olan ağaclar müəyyən edilib.“Söhbət əsasən ötən əsrin 80-ci illərində Bakıda kütləvi şəkildə əkilmiş qovaq ağaclarından gedir. Bu ağacların kök sisteminin zəif olması onların aşma riskini artırır və ətraf mühit, eləcə də insanların təhlükəsizliyi baxımından müəyyən risklər yaradır.Mövcud vəziyyət nəzərə alınaraq, ərazidə hazırlıq işləri çərçivəsində qəzalı ağacların götürülməsi, gələcəkdə isə burada geniş yaşıllıq sahəsinə malik...
26 Oktyabr 2026, 15:34
Sabiq deputat Zahid Xəlili sərt tənqid etdi
"Ay camaat!Qaçın, qara toyuq sizi dişləyəcək…Bu və buna bənzər mənasız şeirlərin müəllifi Zahid Xəlil Bakı Kitab Sərgisində 50 yazarın içindən səsvermədə 2- ci yeri tutub. Adam 40 ildən çoxdur ki, uşaq zövqünü, uşaq estetikasını, uşaq düşüncəsini məhv etməklə məşğuldur.Başqalarını demirəm Qulu Ağsəsin bircə şeiri bunun bütün yaradıcılığına dəyər".CityPost.az xəbər verir ki,bu sözləri fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Etibar Əliyev bildirib.QARA TOYUQSəhərdən cəh-cəh vurursan,Kefin sazdı, qara toyuq.Səsin necə işıqlıdıBəmbəyazdı, qara toyuq.Kolluqda da oxuyursan,Dərdin yoxdur, sərin yoxdur.Qəlbinin içi çöldədi,Deyən sənin sirrin yoxdu.Hökmün tutub yeri-göyü,Hardan aldın bu həvəsi.Sanki xəzinə tapmısanBir toya bəs edər səsin.Yox, yanıldım, qara toyuq.Xəzinə batırır səsi.Dövləti çox olanların,Yoxa çıxır zümzüməsi.Neylirsən dünya...
26 Oktyabr 2026, 15:32
