İnflyasiya nədir və alıcılıq qabiliyyətinə necə təsir edir?
İqtisadiyyat 13 Avqust 2026, 18:00
4949
İnflyasiya ölkə iqtisadiyyatında mal, xidmət qiymətlərinin ümumi, davamlı yüksəlməsi prosesidir. Bu anlayış məhsulun bahalaşmasını deyil, istehlak səbətinə daxil olan əksər ərzaq, qeyri-ərzaq mallarının, xidmətlərin qiymət səviyyəsinin kütləvi artımını ifadə edir. Pul kütləsinin tələblə müqayisədə həddindən artıq çoxalması, istehsal xərclərinin artması, idxal olunan məhsulların bahalaşması kimi amillər inflyasiya prosesini sürətləndirən əsas səbəblər sırasındadır.
Citypost.az xəbər verir ki, inflyasiyanın ən birinci, birbaşa nəticəsi pulun dəyərdən düşməsi, vətəndaşların alıcılıq qabiliyyətinin kəskin zəifləməsidir. Alıcılıq qabiliyyəti eyni miqdarda pul ilə nə qədər mal və ya xidmət almaq imkanını göstərir. Qiymətlər qalxdıqda, gəlirlər eyni tempdə artmadıqda əhalinin mal almaq gücü azalır. Məsələn, müəyyən məbləğlə əvvəllər tam aylıq ərzaq səbəti almaq mümkün idisə, inflyasiya şəraitində həmin pul daha az məhsul almağa bəs edir.
Davamlı qiymət artımı xüsusilə sabit gəlirli təbəqənin, pensiyaçıların, aşağı maaşla çalışan şəxslərin sosial rifahına mənfi təsir göstərir. İnsanlar məcburi olaraq təcili ehtiyac duymadıqları xərcləri ixtisar edir, qənaət rejiminə keçirlər. Bu hal həm də fərdi yığımların, banklardakı əmanətlərin alıcılıq dəyərini zamanla eridir. Real gəlirlər nominal gəlirlərdən geridə qaldıqda cəmiyyətdə həyat səviyyəsinin düşməsi müşahidə olunur.
İnflyasiyanın alıcılıq qabiliyyətinə dağıdıcı təsirini azaltmaq üçün mərkəzi banklar pul-kredit siyasətini sərtləşdirir, uçot dərəcəsini qaldıraraq dövriyyədəki pul kütləsini tənzimləyirlər. Dövlət isə öz növbəsində əhalinin sosial müdafiəsini gücləndirmək üçün minium əməkhaqqını, pensiyaları, sosial müavinətləri indeksiya edərək qiymət artımına uyğunlaşdırmağa çalışır. Qiymət sabitliyinin qorunması, yerli istehsalın artırılması alıcılıq qabiliyyətini yüksək saxlamağın ən vacib şərtidir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Azərbaycan neftinin bir bareli 118,53 dollara yüksəlib
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 2,27 dollar və ya 1,95% artaraq 118.53 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 116,26 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
20 Oktyabr 2026, 10:38
Azərbaycan neft bitumu ixracını 3,5 dəfə artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan 14 min 948,33 ton neft bitumu ixrac edib.Citypost.az Dövlət Gömrük Komitəsinə (DGK) istinadən verdiyi xəbərə görə, bu həcmdə neft bitumunun dəyəri 4 milyon 629,25 min ABŞ dolları təşkil edib.Bu, 2025-ci ilin 9 ayı ilə müqayisədə müvafiq olaraq 3,5 dəfə və 4,1 dəfə çoxdur.Ötən 9 ay ərzində neft bitumunun ölkənin ümumi ixracında payı 0,02 % olub.Xatırladaq ki, SOCAR-ın Heydər Əliyev adına NEZ-i regionumuzun yeganə neft emalı müəssisəsi olaraq, Azərbaycanın "Ai-92", dizel və təyyarə yanacağı kimi yanacaq məhsulları ilə təmin etməklə yanaşı, SOCAR-ın Azərbaycandakı neft-kimya müəssisələrini də xammal ilə təchiz edir. Zavodda istehsal edilən məhsulun bir qismi...
19 Oktyabr 2026, 13:17
Azərbaycan nefti 128 dollar civarında ticarət olunur
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti ucuzlaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 3,75 dollar və ya 2,85% azalaraq 127,87 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 131,62 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
14 Oktyabr 2026, 09:47
Azərbaycan neftinin qiyməti 131 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 0,81 dollar və ya 0,62 artaraq 131,62 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 130,81 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
13 Oktyabr 2026, 09:39
Azərbaycan qeyri-neft-qaz ixracını 20 %-dən çox artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanın qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 20,5 % artaraq 3,2 milyard ABŞ dolları təşkil edib.Citypost.az bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinə istinadən xəbər verir.Təkcə sentyabrda isə ölkənin qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri 1 il əvvələ nisbətən 50,2 % çox - 372,8 milyon ABŞ dolları olub.Ümumilikdə bu dövr ərzində yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri 17,2 % artaraq 78,8 milyon ABŞ dolları, qeyri-yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri isə (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) 47,8 % artaraq 267,5 milyon ABŞ dolları olub.Məlumata görə, hesabat dövründə şəkər və şəkərdən...
12 Oktyabr 2026, 12:49
Azərbaycan neftinin qiyməti 125 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 4,51 dollar və ya 3,74% artaraq 125,19 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 120,68 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
08 Oktyabr 2026, 09:35
