Səhmlər və istiqrazlar arasındakı əsas fərqlər
İqtisadiyyat 17 Avqust 2026, 12:00
4299
Maliyyə bazarında sərmayə alətləri arasında ən geniş yayılanlar səhmlər, istiqrazlardır. Hər iki alət şirkətlər, dövlətlər tərəfindən kapitallaşmanı artırmaq məqsədilə buraxılsa da, investorlara təqdim etdikləri hüquqlar, gəlirlilik mexanizmi, risk səviyyəsi baxımından köklü fərqlərə malikdir. Doğru investisiya qərarları vermək üçün bu iki qiymətli kağızın mahiyyətini, işləmə prinsiplərini aydın şəkildə fərqləndirmək lazımdır.
Citypost.az xəbər verir ki, səhm sahibinə emitentin — emitent şirkətin mülkiyyətində pay verir, investor şirkətin həmtəsisçilərindən birinə çevrilir. Səhm alan şəxs şirkətin gələcək mənfəətindən divident almaq, idarəetmədə səs vermək hüququ qazanır. İstiqraz isə mülkiyyət payı yaratmır, borc öhdəliyi sənədidir. İstiqraz alan investor şirkətə və ya dövlətə müəyyən müddətə borc pul verir. Müddətin sonunda yatırılan əsas məbləğ geri qaytarılır, keçən dövr ərzində isə öncədən müəyyənləşdirilmiş sabit faiz (kupon) gəliri ödənilir.
Gəlirlilik və risk nisbəti bu alətləri bir-birindən ayıran başqa bir mühüm meyardır. Səhmlər yüksək gəlir imkanı təklif etməklə yanaşı, böyük risk daşıyır. Şirkətin bazar dəyəri düşdükdə və ya müəssisə zərər etdikdə investor pulunu itirə, dividentdən məhrum ola bilər. İstiqrazlar isə daha təhlükəsiz, sabit gəlirli alətlər sayılır. Şirkətin maliyyə vəziyyətindən asılı olmayaraq, müqavilədə göstərilən faizlər vaxtında ödənilməlidir. Müəssisə müflisləşdikdə belə, borcların ödənilməsi zamanı ilk növbədə istiqraz sahiblərinin tələbləri ödənilir, səhmdarlara isə növbə ən sonda çatır.
Tədavül müddəti də bu qiymətli kağızlarda fərqlidir. Səhmlərin müəyyən olunmuş bitmə müddəti yoxdur, şirkət mövcud olduğu müddətdə qüvvədə qalır. İstiqrazlar isə dəqiq vaxt çərçivəsinə (məsələn, 1 il, 5 il, 10 il) malikdir, müddət bitdikdə borc tam bağlanır. İnvestorlar öz maliyyə məqsədlərinə, riski qəbul etmə dərəcələrinə uyğun olaraq portfoliosunda həm riskli səhmlərə, həm də təhlükəsiz istiqrazlara yer verərək balansı təmin edirlər.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Azərbaycan neftinin bir bareli 118,53 dollara yüksəlib
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 2,27 dollar və ya 1,95% artaraq 118.53 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 116,26 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
20 Oktyabr 2026, 10:38
Azərbaycan neft bitumu ixracını 3,5 dəfə artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan 14 min 948,33 ton neft bitumu ixrac edib.Citypost.az Dövlət Gömrük Komitəsinə (DGK) istinadən verdiyi xəbərə görə, bu həcmdə neft bitumunun dəyəri 4 milyon 629,25 min ABŞ dolları təşkil edib.Bu, 2025-ci ilin 9 ayı ilə müqayisədə müvafiq olaraq 3,5 dəfə və 4,1 dəfə çoxdur.Ötən 9 ay ərzində neft bitumunun ölkənin ümumi ixracında payı 0,02 % olub.Xatırladaq ki, SOCAR-ın Heydər Əliyev adına NEZ-i regionumuzun yeganə neft emalı müəssisəsi olaraq, Azərbaycanın "Ai-92", dizel və təyyarə yanacağı kimi yanacaq məhsulları ilə təmin etməklə yanaşı, SOCAR-ın Azərbaycandakı neft-kimya müəssisələrini də xammal ilə təchiz edir. Zavodda istehsal edilən məhsulun bir qismi...
19 Oktyabr 2026, 13:17
Azərbaycan nefti 128 dollar civarında ticarət olunur
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti ucuzlaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 3,75 dollar və ya 2,85% azalaraq 127,87 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 131,62 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
14 Oktyabr 2026, 09:47
Azərbaycan neftinin qiyməti 131 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 0,81 dollar və ya 0,62 artaraq 131,62 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 130,81 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
13 Oktyabr 2026, 09:39
Azərbaycan qeyri-neft-qaz ixracını 20 %-dən çox artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanın qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 20,5 % artaraq 3,2 milyard ABŞ dolları təşkil edib.Citypost.az bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinə istinadən xəbər verir.Təkcə sentyabrda isə ölkənin qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri 1 il əvvələ nisbətən 50,2 % çox - 372,8 milyon ABŞ dolları olub.Ümumilikdə bu dövr ərzində yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri 17,2 % artaraq 78,8 milyon ABŞ dolları, qeyri-yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri isə (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) 47,8 % artaraq 267,5 milyon ABŞ dolları olub.Məlumata görə, hesabat dövründə şəkər və şəkərdən...
12 Oktyabr 2026, 12:49
Azərbaycan neftinin qiyməti 125 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 4,51 dollar və ya 3,74% artaraq 125,19 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 120,68 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
08 Oktyabr 2026, 09:35
