Niyə bəzi ölkələrdə inflyasiya mənfi olur?
İqtisadiyyat 19 Avqust 2026, 15:12
3892
Deflyasiya ölkə iqtisadiyyatında mal, xidmətlərin ümumi qiymət səviyyəsinin davamlı şəkildə düşməsi, pulun alıcılıq qabiliyyətinin artması prosesidir. İlk baxışdan qiymətlərin ucuzlaşması istehlakçılar üçün sevindirici görünə bilsə də, deflyasiya mənfi inflyasiya göstəricisi kimi iqtisadi artıma böyük təhlükə yaradan ciddi böhran əlamətidir. Bu təzahür adətən bazarda tələbatın kəskin azalması, pul təklifinin daralması, istehsal olunan məhsullara alıcı tapılmaması nəticəsində meydana gəlir.
Citypost.az xəbər verir ki, bəzi ölkələrdə inflyasiyanın mənfiyə düşməsinin başlıca səbəbi istehlakçıların, biznes subyektlərinin gələcəyə olan inamsızlığı, xərcləmələri təxirə salmasıdır. Qiymətlərin daha da düşəcəyini gözləyən əhali alış-verişi təxirə salır, pulunu toplamağa üstünlük verir. Tələbatın çökməsi şirkətləri məhsul qiymətlərini endirməyə, xərcləri azaltmaq üçün işçiləri ixtisar etməyə, əməkhaqqını aşağı salmağa məcbur edir. Bu hal işsizliyin artmasına, gəlirlərin azalmasına, nəticədə alıcılıq qabiliyyətinin daha da zəifləməsinə gətirib çıxararaq təhlükəli qısaqapanma dövrəsi yaradır.
Texnoloji tərəqqi, istehsalda effektivliyin artması, ucuz xammal resurslarına çıxış da bəzən qiymətlərin düşməsinə şərait yaradır. Lakin bu növ təklif yönümlü ucuzlaşma müvəqqəti xarakter daşıyırsa, struktur deflyasiyası ölkənin mərkəzi bankının pul-kredit siyasətindəki səhvlərdən, həddindən artıq yüksək faiz dərəcələrindən qaynaqlana bilər. Yaponiyanın uzun illər mübarizə apardığı "itirilmiş onilliklər" təcrübəsi deflyasiyanın iqtisadi fəallığı necə dondurduğunu açık göstərən bariz nümunədir.
Deflyasiya prosesi borclular, xüsusən dövlət, biznes sektoru üçün ağır yükə çevrilir. Qiymətlər, gəlirlər düşdüyü halda nominal borc məbləği dəyişməz qalır, bu da borcların qaytarılmasını çətinləşdirir, kütləvi müflisləşmə riskini artırır. Bu səbəbdən mərkəzi banklar faiz dərəcələrini sıfıra endirərək, bazara əlavə likvidlik vuraraq mənfi inflyasiyanın qarşısını almağa, müsbət, sabit inflyasiya tempi formalaşdırmağa çalışırlar.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Azərbaycan neftinin bir bareli 118,53 dollara yüksəlib
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 2,27 dollar və ya 1,95% artaraq 118.53 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 116,26 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
20 Oktyabr 2026, 10:38
Azərbaycan neft bitumu ixracını 3,5 dəfə artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan 14 min 948,33 ton neft bitumu ixrac edib.Citypost.az Dövlət Gömrük Komitəsinə (DGK) istinadən verdiyi xəbərə görə, bu həcmdə neft bitumunun dəyəri 4 milyon 629,25 min ABŞ dolları təşkil edib.Bu, 2025-ci ilin 9 ayı ilə müqayisədə müvafiq olaraq 3,5 dəfə və 4,1 dəfə çoxdur.Ötən 9 ay ərzində neft bitumunun ölkənin ümumi ixracında payı 0,02 % olub.Xatırladaq ki, SOCAR-ın Heydər Əliyev adına NEZ-i regionumuzun yeganə neft emalı müəssisəsi olaraq, Azərbaycanın "Ai-92", dizel və təyyarə yanacağı kimi yanacaq məhsulları ilə təmin etməklə yanaşı, SOCAR-ın Azərbaycandakı neft-kimya müəssisələrini də xammal ilə təchiz edir. Zavodda istehsal edilən məhsulun bir qismi...
19 Oktyabr 2026, 13:17
Azərbaycan nefti 128 dollar civarında ticarət olunur
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti ucuzlaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 3,75 dollar və ya 2,85% azalaraq 127,87 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 131,62 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
14 Oktyabr 2026, 09:47
Azərbaycan neftinin qiyməti 131 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 0,81 dollar və ya 0,62 artaraq 131,62 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 130,81 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
13 Oktyabr 2026, 09:39
Azərbaycan qeyri-neft-qaz ixracını 20 %-dən çox artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanın qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 20,5 % artaraq 3,2 milyard ABŞ dolları təşkil edib.Citypost.az bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinə istinadən xəbər verir.Təkcə sentyabrda isə ölkənin qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri 1 il əvvələ nisbətən 50,2 % çox - 372,8 milyon ABŞ dolları olub.Ümumilikdə bu dövr ərzində yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri 17,2 % artaraq 78,8 milyon ABŞ dolları, qeyri-yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri isə (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) 47,8 % artaraq 267,5 milyon ABŞ dolları olub.Məlumata görə, hesabat dövründə şəkər və şəkərdən...
12 Oktyabr 2026, 12:49
Azərbaycan neftinin qiyməti 125 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 4,51 dollar və ya 3,74% artaraq 125,19 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 120,68 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
08 Oktyabr 2026, 09:35
