Resessiya nədir və ölkə iqtisadiyyatına necə təsir edir?
İqtisadiyyat 24 Avqust 2026, 22:39
4475
Resessiya ölkə iqtisadiyyatının ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) ardıcıl olaraq ən azı iki rüb (altı ay) ərzində azalması, iqtisadi fəallığın kəskin zəifləməsi mərhələsidir. Bu proses istehsalın aşağı düşməsi, ticarət həcminin kiçilməsi, istehlak xərclərinin azalması ilə xarakterizə olunur. İqtisadi tənəzzül adlandırılan bu hal mütəmadi təkrarlanan iqtisadi dövrələrin təbii hissəsi sayılsa da, dövlətlər, biznes sektoru, vətəndaşlar üçün ciddi sınaqlar yaradır.
Citypost.az xəbər verir ki, iqtisadiyyat resessiya mərhələsinə qədəm qoyduqda bunun ilk ağır təsirləri əmək bazarında özünü göstərir. Şirkətlər gəlirlərinin azalması səbəbindən xərcləri ixtisar etməyə, işçi qüvvəsini azaltmağa, yeni vakansiyaları dondurmağa məcbur olurlar. İşsizlik səviyyəsinin yüksəlməsi əhalinin alıcılıq qabiliyyətini aşağı salır, bu da bazarda mallara, xidmətlərə olan tələbatı daha da daraldır. İstehlakçıların ehtiyatlı davranaraq xərcləmələri məhdudlaşdırması iqtisadi kiçilməni dərinləşdirir.
Resessiya dövründə bank-maliyyə sektoru da böyük təzyiqlərlə üzləşir. Kredit götürmək çətinləşir, faiz dərəcələrində dəyişikliklər baş verir, borcların geri qaytarılmaması riski artır. İnvestorlar qeyri-müəyyənlik mühitində riskli layihələrə kapital qoymaqdan çəkinirlər, bu da yeni müəssisələrin açılmasını, mövcud bizneslərin genişlənməsini ləngidir. Dövlət büdcəsinin vergi daxilolmaları azaldığı üçün sosial layihələrin, infrastruktur proqramlarının maliyyələşdirilməsi mürəkkəbləşir.
Mərkəzi banklar, hökumətlər resessiyadan çıxmaq üçün monetar, fiskal siyasət alətlərini işə salırlar. Uçot dərəcələrinin endirilməsi, vergi güzəştlərinin tətbiqi, sahibkarlığa güzəştli kreditlərin verilməsi marketdə pul dövriyyəsini canlandırmağa yönəldilir. Düzgün idarə olunan anti-böhran strategiyaları iqtisadiyyatın yenidən artım fazasına keçməsini təmin edir, resessiyanın fəsadlarını minimuma endirir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Azərbaycan neftinin bir bareli 118,53 dollara yüksəlib
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 2,27 dollar və ya 1,95% artaraq 118.53 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 116,26 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
20 Oktyabr 2026, 10:38
Azərbaycan neft bitumu ixracını 3,5 dəfə artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan 14 min 948,33 ton neft bitumu ixrac edib.Citypost.az Dövlət Gömrük Komitəsinə (DGK) istinadən verdiyi xəbərə görə, bu həcmdə neft bitumunun dəyəri 4 milyon 629,25 min ABŞ dolları təşkil edib.Bu, 2025-ci ilin 9 ayı ilə müqayisədə müvafiq olaraq 3,5 dəfə və 4,1 dəfə çoxdur.Ötən 9 ay ərzində neft bitumunun ölkənin ümumi ixracında payı 0,02 % olub.Xatırladaq ki, SOCAR-ın Heydər Əliyev adına NEZ-i regionumuzun yeganə neft emalı müəssisəsi olaraq, Azərbaycanın "Ai-92", dizel və təyyarə yanacağı kimi yanacaq məhsulları ilə təmin etməklə yanaşı, SOCAR-ın Azərbaycandakı neft-kimya müəssisələrini də xammal ilə təchiz edir. Zavodda istehsal edilən məhsulun bir qismi...
19 Oktyabr 2026, 13:17
Azərbaycan nefti 128 dollar civarında ticarət olunur
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti ucuzlaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 3,75 dollar və ya 2,85% azalaraq 127,87 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 131,62 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
14 Oktyabr 2026, 09:47
Azərbaycan neftinin qiyməti 131 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 0,81 dollar və ya 0,62 artaraq 131,62 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 130,81 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
13 Oktyabr 2026, 09:39
Azərbaycan qeyri-neft-qaz ixracını 20 %-dən çox artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanın qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 20,5 % artaraq 3,2 milyard ABŞ dolları təşkil edib.Citypost.az bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinə istinadən xəbər verir.Təkcə sentyabrda isə ölkənin qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri 1 il əvvələ nisbətən 50,2 % çox - 372,8 milyon ABŞ dolları olub.Ümumilikdə bu dövr ərzində yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri 17,2 % artaraq 78,8 milyon ABŞ dolları, qeyri-yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri isə (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) 47,8 % artaraq 267,5 milyon ABŞ dolları olub.Məlumata görə, hesabat dövründə şəkər və şəkərdən...
12 Oktyabr 2026, 12:49
Azərbaycan neftinin qiyməti 125 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 4,51 dollar və ya 3,74% artaraq 125,19 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 120,68 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
08 Oktyabr 2026, 09:35
