Anbar idarəetməsində FIFO və LIFO metodları arasındakı fərq
İqtisadiyyat 25 Avqust 2026, 20:07
4424
Anbar idarəetməsində və logistikada ehtiyatların düzgün hərəkətini təmin etmək, maliyyə uçotunu dəqiq aparmaq üçün müxtəlif metodlardan istifadə olunur. Bu sahədə ən geniş yayılmış iki əsas yanaşma FIFO (First In, First Out – İlk girən, ilk çıxar) və LIFO (Last In, First Out – Son girən, ilk çıxar) metodlarıdır. Hər iki sistem anbara daxil olan malların hansı ardıcıllıqla satışa, yaxud istehsala yönəldiləcəyini müəyyən edir, şirkətlərin gəlirliliyinə, ehtiyatların saxlanma xərclərinə birbaşa təsir göstərir.
Citypost.az xəbər verir ki, FIFO metodu anbara ilk daxil olan məhsulun ilk növbədə anbardan çıxarılması prinsipinə dayanır. Bu yanaşma xüsusilə son istifadə tarixi olan qida, dərman, kosmetika kimi tez xarab olan malların, eləcə də dəbdən düşmə riski yüksək geyim, elektronika məhsullarının idarə olunmasında əvəzsizdir. FIFO-nun tətbiqi köhnə ehtiyatların anbarda qalıb sıradan çıxmasının qarşısını alır, itkiləri minimuma endirir. İnflyasiya dövründə bu metodla işləyən şirkətlər maliyyə hesabatlarında daha yüksək xalis mənfəət nümayiş etdirirlər, çünki satılan malın maya dəyəri daha əvvəlki, ucuz qiymətlərlə hesablanır.
LIFO metodu isə tam əksinə, anbara ən son daxil olan məhsulun ilk növbədə satışa göndərilməsi qaydası ilə işləyir. Bu sistem saxlanma müddəti məhdud olmayan, keyfiyyətini uzun müddət qoruyan xammal, tikinti materialları, kömür, qum kimi kütləvi malların uçotunda istifadə olunur. İnflyasiya şəraitində LIFO metodu son zamanlar daha baha qiymətə alınan malları satış maliyyəsinə daxil etdiyi üçün satılan malın maya dəyərini yüksək göstərir. Bu hal şirkətin kağız üzərindəki mənfəətini aşağı salır, nəticədə ödəniləcək mənfəət vergisini azaltmağa imkan yaradır.
Hər iki metodun özünəməxsus üstünlükləri, riskləri mövcuddur. Beynəlxalq Maliyyə Hesabatı Standartları (IFRS) maliyyə şəffaflığını təmin etmək üçün LIFO metodunun istifadəsini qadağan etsə də, bəzi ölkələrin yerli vergi qanunvericiliyində bu sistemə hələ də icazə verilir. Şirkətlər öz məhsul növünü, saxlama şəraitini, biznes modelini analiz edərək optimal anbar metodunu seçir, ehtiyatların hərəkətini effektiv şəkildə nizamlayırlar.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Azərbaycan neftinin bir bareli 118,53 dollara yüksəlib
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 2,27 dollar və ya 1,95% artaraq 118.53 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 116,26 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
20 Oktyabr 2026, 10:38
Azərbaycan neft bitumu ixracını 3,5 dəfə artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan 14 min 948,33 ton neft bitumu ixrac edib.Citypost.az Dövlət Gömrük Komitəsinə (DGK) istinadən verdiyi xəbərə görə, bu həcmdə neft bitumunun dəyəri 4 milyon 629,25 min ABŞ dolları təşkil edib.Bu, 2025-ci ilin 9 ayı ilə müqayisədə müvafiq olaraq 3,5 dəfə və 4,1 dəfə çoxdur.Ötən 9 ay ərzində neft bitumunun ölkənin ümumi ixracında payı 0,02 % olub.Xatırladaq ki, SOCAR-ın Heydər Əliyev adına NEZ-i regionumuzun yeganə neft emalı müəssisəsi olaraq, Azərbaycanın "Ai-92", dizel və təyyarə yanacağı kimi yanacaq məhsulları ilə təmin etməklə yanaşı, SOCAR-ın Azərbaycandakı neft-kimya müəssisələrini də xammal ilə təchiz edir. Zavodda istehsal edilən məhsulun bir qismi...
19 Oktyabr 2026, 13:17
Azərbaycan nefti 128 dollar civarında ticarət olunur
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti ucuzlaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 3,75 dollar və ya 2,85% azalaraq 127,87 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 131,62 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
14 Oktyabr 2026, 09:47
Azərbaycan neftinin qiyməti 131 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 0,81 dollar və ya 0,62 artaraq 131,62 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 130,81 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
13 Oktyabr 2026, 09:39
Azərbaycan qeyri-neft-qaz ixracını 20 %-dən çox artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanın qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 20,5 % artaraq 3,2 milyard ABŞ dolları təşkil edib.Citypost.az bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinə istinadən xəbər verir.Təkcə sentyabrda isə ölkənin qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri 1 il əvvələ nisbətən 50,2 % çox - 372,8 milyon ABŞ dolları olub.Ümumilikdə bu dövr ərzində yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri 17,2 % artaraq 78,8 milyon ABŞ dolları, qeyri-yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri isə (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) 47,8 % artaraq 267,5 milyon ABŞ dolları olub.Məlumata görə, hesabat dövründə şəkər və şəkərdən...
12 Oktyabr 2026, 12:49
Azərbaycan neftinin qiyməti 125 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 4,51 dollar və ya 3,74% artaraq 125,19 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 120,68 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
08 Oktyabr 2026, 09:35
