Eyni vaxtda bir neçə işi görmək məhsuldarlığı azaldır? – Diqqət dağınıqlığı

Müasir iş dünyasında və gündəlik həyatda eyni vaxtda bir neçə tapşırığı icra etmək, yəni çoxşaxəli fəaliyyət göstərmək (multitasking) zəruri bir bacarıq və yüksək məhsuldarlıq göstəricisi kimi qəbul olunur. Bir tərəfdən e-poçtları cavablandırarkən, digər tərəfdən telefonla danışmaq və ya layihə üzərində işləmək bir çox insana zaman qazandırdığı təəssüratını verir. Lakin neyroelm sahəsində aparılan son tədqiqatlar və psixoloji araşdırmalar tam fərqli bir reallığı ortaya qoyur. Mütəxəssislərin qənaətinə görə, eyni anda bir neçə işi görməyə çalışmaq məhsuldarlığı artırmır, əksinə diqqət dağınıqlığı yaradaraq işin keyfiyyətini və beynin səmərəliliyini 40 faizə qədər aşağı salır.

Citypost.az xəbər verir ki, insan beyninin quruluşu eyni anda iki fərqli intellektual tapşırığa tam diqqət ayırmaq üçün nəzərdə tutulmayıb. Əslində, şəxs bir neçə işi eyni vaxtda görmür, sadəcə olaraq diqqətini bir tapşırıqdan digərinə çox sürətlə keçirir. Neyrologiyada "keçid xərci" adlandırılan bu proses zamanı beyin hər dəfə yeni tapşırığa uyğunlaşmaq üçün əlavə enerji və vaxt sərf edir. Nəticədə insan özünü davamlı olaraq gərgin hiss edir, diqqətini toplamaqda çətinlik çəkir, xırda və kritik səhvlərin sayı kəskin şəkildə artır, məhsuldarlıq isə gözlənilənin aksinə olaraq kəskin düşür.

Davamlı olaraq bölünən diqqət beynin koqnitiv qabiliyyətlərinə və psixi sağlamlığa da ciddi mənfi təsir göstərir. Tədqiqatlar göstərir ki, eyni vaxtda çoxlu məlumat axınına məruz qalan və fəaliyyətlər arasında davamlı keçid edən şəxslərdə stres hormonu olan kortizolun səviyyəsi yüksəlir. Bu hal uzunmüddətli yaddaşın zəifləməsinə, yaradıcı təfəkkürün məhdudlaşmasına və zehni tükənməyə (burnout) gətirib çıxarır. Beyin bir işə tam fokuslanmaq əvəzinə yükləndiyi üçün dərin analiz aparmaq bacarığını itirir və yalnız səthi qərarlar qəbul etməyə başlayır.

İş mühitində və şəxsi həyatda real məhsuldarlığı bərpa etmək üçün mütəxəssislər "tək tapşırıq" (monotasking) metoduna keçməyi tövsiyə edirlər. Bu yanaşmaya əsasən, gün ərzində işlər vaciblik sırasına görə prioritetləşdirilməli və hər tapşırığa müəyyən edilmiş vaxt bloku ayrılmalıdır. Həmin müddətdə bildirişləri söndürmək, sosial şəbəkələrdən uzaq durmaq və diqqəti tamamilə tək bir işə yönəltmək tapşırığın daha qısa zamanda və daha yüksək keyfiyyətlə yekunlaşmasına şərait yaradır. Gün ərzində beynə konsentrasiya olmaq üçün imkan yaratmaq həm işin effektivliyini artırır, həm də zehni yorğunluğun qarşısını alır.

Səkinə Yusifova/Citypost.az

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ