"İmposter sindromu" nədir və kimlərdə görünür?

İmposter sindromu (özünü fırıldaqçı, saxtakar hissetmə sindromu) insanın əldə etdiyi real uğurları, nailiyyətləri daxilən mənimsəyə bilməməsi, özünü yetərsiz görməsi ilə müşayiət olunan psixoloji vəziyyətdir. Bu sindromdan əziyyət çəkən şəxslər qazandıqları müvəffəqiyyətləri öz zəkalarının, zəhmətlərinin, bacarıqlarının nəticəsi kimi deyil, təsadüf, şans, yaxud başqalarını aldatmaq bacarığı kimi qiymətləndirirlər. Daima ətrafdakıların onların "əslində bacarıqsız" olduğunu kəşf edəcəyindən, ifşa olunacaqlarından qorxaraq dərin təşviş, emosional gərginlik keçirirlər.

Citypost.az xəbər verir ki, bu psixoloji vəziyyət daha çox yüksək göstəricilərə malik, mükəmməliyyətçi insanlarda, uğurlu karyera quran mütəxəssislərdə, rəhbər şəxslərdə, akademizmdə çalışanlarda müşahidə olunur. Həmçinin yeni vəzifəyə təyin olunan, təhsil pilləsini dəyişən, özünü yeni sahədə sınayan fərdlər arasında İmposter sindromuna tez-tez rast gəlinir. Bərpa olunmaz dərəcədə yüksək standartlar müəyyən edən bu insanlar hər bir xırda səhvi böyük uğursuzluq kimi qavrayır, özlərini daima başqaları ilə müqayisə edərək yetərsizlik hissindən qurtula bilmirlər.

Sindromun yaranmasında uşaqlıq dövründəki ailə mühiti, valideyn tərbiyəsi həlledici rol oynayır. Həddindən artıq tənqidi, yaxud yalnız yüksək nəticələrə görə sevgi nümayiş etdirən ailələrdə böyüyən uşaqlar yetkin yaşda da öz dəyərlərini yalnız xarici uğurlarla ölçməyə vərdiş edirlər. Eyni zamanda, özünü sübut etmə təzyiqinin yüksək olduğu müasir rəqabətli iş mühiti, sosial şəbəkələrdə yaradılan ideal həyat illüziyası da bu hissi dərinləşdirir.

İmposter sindromu müalicə olunmalı patoloji ruhi xəstəlik sayılmasa da, fərdin həyat keyfiyyətini kəskin aşağı salır, tükənmə sindromuna (burnout), depressiyaya zəmin yaradır. Şəxsiyyətin öz daxili gücünü qəbul etməsi, obyektiv rəyləri dinləməsi, səhvlərin inkişaf prosesinin təbii tərkib hissəsi olduğunu dərk etməsi bu durumdan çıxışın ilk addımlarıdır. Düşüncə qəliblərini dəyişmək, peşəkar psixoloji dəstək almaq, qazanılan uğurların daxili siyahısını tutmaq insanın özünə olan inamını bərpa edir.

Səkinə Yusifova/Citypost.az

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ