"Sirlər gözdən uzaqda yox, aşkarda gizlədilir..." – Həmid Herisçidən sirli Xəzər təhlili

Sirlər, sehirlər, məxfi mövzular, şifrələr-şriftlər adətən gözdən uzaqda yox...aşkarda gizlədilir.

Yəni, göz önündə.

Sirləri, məxfi mövzuları, gizli elmi təcrübələri adətən kinofilmlərdə, kitablarda gizləyərlər. Elə bircə “kitab, kitab içində, film, film içində” duası bildinmi, bəsindi. Bütün sirləri adi filmlərin, kitabların içindən üzə çıxarmağı bacaracaqsan. 

Mücərrəd danışmıram. Nağdı götürürəm bakılı, rusdilli sovet yazarı Aleksandr Nasibovun “Divanələr” romanını ( 1968-ci ildə bu romanın süjetiylə “Doktor Abstın təcrübəsi” filmi çəkilib).   

1939-89-cu illərdə Xəzər adalarında keçirilən məxfi torpedo silahları istehsalı, sınaqları ( bax: https://m.youtube.com/watch?v=TK31zIF5hVY...) bu romanda fərqli coğrafiyaya-faşist Almaniyası ərazisinə, Baltik dənizindəki adalara köçürülüb. Yəni, zaman-məkan anlayışları dəyişsə də, şükür, mövzu, gizli silah təcrübələri əsərdə, filmdə tam əks olunub.

1939-89- cu illərdə, Xəzərdə, Bakı sahillərində torpedo silahlarının təcrübəsi, istehsalı projesi çox şahəliydi. Aleksandr Nasibovun romanına inansaq, təcrübələr, təkcə odlu silah növləriylə məhdudlaşmırdı. Psixoloji zombiləşdirmə epizodunu da əhatələyirdi. Romanda “Transorbital lobotomiya” adlanan bu tibbi təcrübələr yaddaşı sıfırlayır, qurbanlarında dərin amneziya yaradırdı.

Tibbi, hərbi təcrübələr, qanundu, bir yox, adətən iki ünvanda realaşdırılır deyə, Xəzərdəki bu torpedo bazalarının oxşarını axtarmağa girişdim.

Tezliklə ikinci tam oxşar, dublikat ünvanı Almaniyada, Baltik sahillərindəki nasistlərdənqalma “Hexengrund” dəniz bazasında aşkarladım ( bax: https://m.youtube.com/watch?v=h_20sBWXwRY ). Xəzərdəki, Baltikadakı hər iki müəssisə eyni memarlığı, tikinti planını bölüşür. Görünür burdakı psixoloji təcrübələr də eyni “transorbital lobotomiya” mövzusunda keçirilib. Torpedo silahlarını, zombi-sürücülər idarə edib. Belə kamikadze-sürücülərə "kaytens" də deyirdilər.

Bu tibbi, hərbi təcrübələr o vaxtlar, 40-89-cu illərdə SSRİ-də, Almaniyada sinxron keçirilib. Nəticələr, sənədləşdirilib, kinolentlərə köçürülərək arxivlərə göndərilib.. Məncə, 1949-cu ildə məşhur kinosəlnaməçisi Roman Karmenin Xəzr səfəri də, bu mövzu ilə bağlıydı. Çəkdiyi “İnsan məskən salır” qısametrajlı filmi, iki nüsxəli, iki hissəliydi. Birinci-neftçıxarmaya həsr edilmiş hissə, kinoekranlarına, geniş tamaşaçı kütləsinin müzakirəsinə çıxarılıb. 

İkinci-torpedo silahlarını, tibbi təcrübələri əhatələyən kinosəhnələr isə arxivlərdə gizlədilib.

İndi, Xəzərdə hərbi qarşıdurmaların miqyası böyüdükcə, bu bazaların mirası, tarixi, təcrübələri mənim diqqətimi cəlb etdi. 

ƏLAVƏ QEYD: Oxşar psixoloji təcrübələr həmin 40-50-ci illərdə ABŞ-da,Okean adalarının birində də keçirilib. Orda da “transorbital lobotomiya” əsasında zombiləşdirmə təcrübələri tirajlanıb. Mövzuya sonradan rejissor Martin Skorseze özünün “Shutter Island” –“Lənətləndirilmişlər adası” müraciət edib. Filmin ssenarisi ABŞ yazarı Dennis Liheylin eyniadlı romanı əsasında qələmə alınıb.

Gördüyünüz kimi, Xəzərdəki elmi-hərbi təcrübələrin miqyası, əhatəsi çox genişdi.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ