Paşinyanın mükafatı və etirafı 

Bəzən bir siyasi çıxışda deyilən bir neçə söz uzun illər davam edən mübahisələrdən daha çox diqqət çəkir. Nikol Paşinyanın 2026-cı il Zayed Human Fraternity Award mərasimindəki çıxışı da belə məqamlardan biridir. Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesinə görə verilən mükafatın təqdim olunduğu mərasimdə Paşinyanla yanaşı İlham Əliyevin də eyni mükafata layiq görülməsi diqqət çəkdi. Daha diqqətçəkən məqam isə Ermənistan baş nazirinin çıxışında Azərbaycan Prezidentinin rolunu ayrıca qeyd etməsi oldu.

Zayed Human Fraternity Award 2026-cı ildə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişi prosesinə verilib. Mükafatın təqdimatı fevralın 4-də Abu-Dabidə keçirilib. Mükafat komitəsi bu seçimi iki ölkə arasında sülh, dialoq, münasibətlərin normallaşdırılması və münaqişənin həlli istiqamətində aparılan proseslə əlaqələndirib. Beləliklə, mükafat yalnız bir ölkənin deyil, Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinin nəticəsi kimi təqdim olunub.

Paşinyanın çıxışında isə daha maraqlı siyasi məqam ortaya çıxıb. Ermənistan hökumət başçısı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin də bu mükafata layiq olduğunu vurğulayıb və Cənubi Qafqazda sülhün bərqərar olmasına verdiyi töhfəyə görə ona təşəkkür edib. Bu, Paşinyanın Əliyevin sülh prosesindəki rolunu öz çıxışında açıq şəkildə qeyd etməsi baxımından diqqət çəkən ifadədir.

Paşinyan çıxışında Azərbaycan və Ermənistan sözlərinin uzun müddət “sülh” sözü ilə birlikdə təsəvvür edilmədiyini bildirib. Onun fikrincə, 2025-ci ildə baş verən dəyişikliklər yeni mərhələnin başlanğıcını göstərir. Ermənistan baş naziri həmçinin mükafat mərasimini yalnız əldə edilmiş razılaşmanın qeyd olunması kimi deyil, iki ölkənin münaqişə səhifəsinin bağlandığını təsdiqləyən hadisə kimi təqdim edib.

Burada diqqət çəkən məqam odur ki, Paşinyanın sözləri təkcə protokol xarakterli təşəkkür kimi qiymətləndirilə bilməz. Çünki mükafatın məhz Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesinə görə verilməsi iki ölkə liderlərinin bu prosesdəki rolunun beynəlxalq səviyyədə birlikdə qeyd edilməsi deməkdir. Paşinyanın çıxışında Əliyevin adını ayrıca çəkərək onun töhfəsinə görə təşəkkür etməsi də bu kontekstdə xüsusi məna qazanır.

Əlbəttə, bu çıxış Ermənistanın Qərbi Azərbaycan məsələsinə münasibətini avtomatik olaraq dəyişdirmir. Paşinyanın digər çıxışlarında və Ermənistanın rəsmi mövqeyində Qərbi azərbaycanlıların qayıdışı məsələsinə fərqli yanaşma müşahidə olunur. Ona görə də bir məsələdəki qarşılıqlı təşəkkürü digər mübahisəli məsələlər üzrə mövqelərin dəyişməsi kimi təqdim etmək düzgün olmaz.

Amma sülh prosesinin özündə müəyyən məqamı görməmək də mümkün deyil. Ermənistanın baş naziri Azərbaycanın dövlət başçısının sülhə töhfəsini öz nitqində açıq şəkildə qeyd edib. Üstəlik, bunu sülh mükafatının təqdim olunduğu beynəlxalq mərasimdə edib. Bu fakt artıq ayrıca siyasi və diplomatik hadisə kimi qiymətləndirilə bilər.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Maraqlıdır ki, mükafatın təqdim edilməsindən sonra da sülh mövzusu iki ölkə arasında əsas gündəmlərdən biri olaraq qalır. Azərbaycan tərəfi sülh prosesinin əldə olunmuş nəticələrinin möhkəmləndirilməsini və münasibətlərin normallaşdırılmasını önə çəkir. Ermənistan tərəfi də sülhün davamlı və geri dönməz olmasının vacibliyindən danışır. Fərqli yanaşmalar qalmaqla yanaşı, artıq tərəflərin siyasi ritorikasında sülh anlayışı əvvəlki dövrlə müqayisədə daha çox yer tutur.

Paşinyanın Əliyevə təşəkkürü də məhz bu yeni siyasi mənzərənin diqqətçəkən epizodlarından biridir. Bir vaxtlar bir-birinə qarşı sərt siyasi bəyanatlarla çıxış edən iki ölkənin liderlərinin eyni səhnədə sülh mükafatı alması özü-özlüyündə Cənubi Qafqazdakı dəyişimin simvolik görüntüsüdür.

İndi əsas məsələ həmin görüntünün real siyasi nəticələrə necə çevriləcəyidir. Sülh yalnız mükafat mərasimində deyil, gündəlik münasibətlərdə, qarşılıqlı etimadda, sərhədlərdə, kommunikasiyalarda və insanların hüquqları ilə bağlı məsələlərdə özünü göstərməlidir. Qərbi azərbaycanlıların qayıdış məsələsi də bu baxımdan gələcək sülh gündəliyinin mühüm mövzularından biri olaraq qalır.

Paşinyanın həmin günkü çıxışında Əliyevə təşəkkür etməsi isə ən azı bir faktı ortaya qoyur: Ermənistanın baş naziri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesindəki rolunu öz çıxışında açıq şəkildə qeyd edib. Sülh mükafatının verildiyi mərasimdə səslənən bu etiraf artıq arxivdə qalan adi bir protokol ifadəsi deyil, iki ölkə arasında yeni münasibətlər mərhələsinin yadda qalan siyasi cümlələrindən biridir.

Şəmsi Qoca