Sabunçuda doğulmuş Zorge kim idi?
Cəmiyyət 07 Oktyabr 2026, 17:30
3059
Qeyd dəftərçəsindən.
"Rixard Zorge 4 oktyabr 1895-ci il tarixdə Bakının alman mühəndisi Adolf Zorgenin ailəsində Sabunçu qəsəbəsində doğulmuşdu. O, deyirdi: “Mən Bakıda doğulmuşam özümü Azərbaycanlı hesab edə bilərəm. Amma təəssüf ki, Azərbaycan dilini bilmirəm”.
Gənc Rixard SSRİ-də və Almaniyada İnternasionalda fəaliyyət göstərmiş, kəşfiyyata maraq göstərmişdir.
Zorge ötən əsrin 30-cu illərindən başlayaraq əvvəlcə Çində, sonra isə Yaponiyada rezident kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Zorge Barbarossa əməliyyatından əvvəl SSRİ rəhbərliyini Almaniya tərəfindən gözlənilən hücumla bağlı xəbərdar etmişdi. Lakin Stalin və onun komandası bu bu informasiyaya etinasız yanaşıb.
"Ramzay" – Zorgenin agentura təxəllüsü belə idi- 1941-ci ildə Yaponiyada fəaliyyət göstərərkən SSRİ rəhbərliyinə Yaponiyanın yaxın gələcəkdə sovetlərə hücum etməyəcəyi barədə dəqiq kəşfiyyat məlumatı göndərib. Məhz bu məlumat sayəsində SSRİ şərq (Sibir və Uzaq Şərq) sərhədlərindəki 18 diviziyanı, tank və təyyarələri rahatlıqla Moskva ətrafına cəmləyərək paytaxtı müdafiə edə bilib.
Əgər Moskva yıxılsaydı və SSRİ cəbhəsi tamamilə çöksəydi, Hitlerin növbəti əsas hədəfi olan Bakı neft yataqlarının işğalı ("Edelveys" planı) daha tez və asanlıqla reallaşa bilərdi. Zorge müharibənin gedişatını dəyişən məlumatı ilə SSRİ-nin, dolayısı ilə də Bakının faşist işğalına düşməsinin qarşısını ala bilib.
Zorgenin sovet cəsusu olduğu müəyyənləşəndən sonra Yaponiyada yerləşən Alman səfirliyinin əməkdaşları və səfir başda olmaqla bir çox adam çaşqınlıq içərisində idi. Xəfiyyə hər zaman özünü alovlu nasist kimi göstərmiş və Yaponiyada reyx üçün mühüm olan şəxslərin etimadını qazanmışdı.
Barəsində həbs qərarı çıxarılan Zorge Suqamo həbsxanasına göndərilir. Ağır işgəncələr altında Zorge xəfiyyə olduğunu etiraf etsə də SSRİ üçün işlədiyini inkar etdi.
Rixard Zorge saxlanıldığı həbsxanada 1944-cü ilin 7 noyabr tarixində Tokio vaxtı ilə 10:20 də asılaraq edam edilir. Həbsxana protokolunda edamın icrası barədə belə yazılmışdır: dar ağacından çıxarılandan sonra məhbus Rixard Zorgenin ürəyi səkkiz dəqiqə döyünüb.
Edamın ardından Zorgenin cəsədi saxlanıldığı Suqamo həbsxanasında məhkumlar üçün nəzərdə tutulmuş ümumi məzarlığa dəfn edilir. Sonralar Zorgenin Almaniyada yaşayan anası Anna Klausenin səyi nəticəsində onun cəsəd həbsxanadan çıxarılır. Nəşin yeni yeri kimi Tokionun Füçi səmtində yerləşən məzarlıq seçilir. Rixard Zorgenin külünün saxlanıldığı məzar bu gün belə burada yerləşməkdədir.
1964-cü ilin 5 noyabr tarixində Rixard Zorgenin ölümünün 20 illiyi münasibətilə Moskvada tədbir təşkil olunur və ona SSRİ qarşısında olan müstəsna xidmətlərinə görə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verilir. Zorgenin dul qalmış yapon xanımı Hanako İşhi üçün sovetlər tərəfindən aylıq maaş kəsilir. Hanako 2000-ci ilin iyul ayında Tokiodakı evində vəfat edənə qədər sözügedən maaşı SSRİ-dən və daha sonra Rusiyadan almışdır.
p.s.
Bakıda Zorge adına park və həmin parkda əfsanəvi kəşfiyyatçının orijinal heykəli var. Bəziləri Zorgenin adı ilə bağlı olan bütün təsisatların ləğvini iddia edir. Zənnnimcə, bu düzgün yanaşma deyil. Zorge faşizmə qarşı mübarizə aparıb. Üstəlik də o, deyirdi: “Mən Bakıda doğulmuşam özümü Azərbaycanlı hesab edə bilərəm”.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Baş prokuror İƏT Baş katibi ilə görüşüb
Oktyabrın 26-da Baş prokuror Kamran Əliyev Azərbaycanda rəsmi səfərdə olan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Baş katibi İsmail Uld Şeyx Əhmədin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb.Baş Prokurorluğun Mətbuat xidmətindən Citypost.az-a verilən məlumata görə, nümayəndə heyəti Fəxri xiyabanda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin məzarını, Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib.Görüşdə Baş prokuror Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə həyata keçirilən hüquq islahatları, eləcə də korrupsiyaya qarşı mübarizə tədbirləri barədə ətraflı məlumat verib. Azərbaycanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və digər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində irəli sürülən təşəbbüslərdə fəal iştirakını, Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyanın fəaliyyətini, Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin...
26 Oktyabr 2026, 18:19
Nazirlər Kabineti hər bir təhsilalana düşən illik təhsil xərclərinin miqdarını təsdiqləyib
Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində adambaşına maliyyələşdirmə prinsipinin tətbiqi qaydaları təsdiq edilib.Citypost.az xəbər verir ki, Baş nazir Əli Əsədov bununla bağlı qərar imzalayıb.Adambaşına maliyyələşdirmə prinsipi əsasında maliyyələşdirilməsi həyata keçirilən dövlət ümumi təhsil müəssisələrində ümumi təhsil müəssisələrinin növləri üzrə hər bir təhsilalana düşən illik təhsil xərclərinin miqdarı Ümumi təhsil müəssisələrinin ayrı-ayrı növləri üzrə hər bir təhsilalana düşən illik təhsil xərclərinin miqdarı aşağıdakı kimi müəyyən edilir:1. Tam orta ümumtəhsil məktəbi - 2000 manat2. Lisey - 2200 manat3. Gimnaziya - 2200 manat4. Ümumi təyinatlı internat tipli ümumtəhsil məktəbi - 2500 manat5. İnternat tipli lisey - 3000 manat6. İnternat tipli gimnaziya - 3000 manatQeyd. Bu...
26 Oktyabr 2026, 17:55
Bakıda yanğın təhlükəsizliyi qaydalarını pozan restoranın fəaliyyəti dayandırılıb
Bakıda yanğın təhlükəsizliyi qaydalarını pozan restoranın fəaliyyəti dayandırılıb.Bu barədə Citypost.az Fövqəladə Hallar Nazirliyindən məlumat verilib.Bildirilib ki, Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidməti əməkdaşları Yasamal rayonu, Akademik Şəfaət Mehdiyev küçəsi, ev 23 ünvanında fəaliyyət göstərən "El Pizza" restoranında yoxlama zamanı yanğın təhlükəsizliyi sahəsində bir sıra nöqsanlar aşkar ediblər.Yanğın təhlükəsizliyi norma və qaydalarının tələblərinin kobud pozulması faktları aşkar edilmiş Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Akademik Şəfaət Mehdiyev küçəsi, ev 23 ünvanında fəaliyyət göstərən "El Pizza" restoranının fəaliyyətinin dayandırılması barədə Qərar qəbul olunub və Qərarın bir nüsxəsi obyektin nümayəndəsinə təqdim edilib....
26 Oktyabr 2026, 17:20
Bahar Muradova Salyanda vətəndaş qəbulu keçirəcək
Ailə, Qadın, Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Bahar Muradova Salyanda vətəndaş qəbulu keçirəcək.Bu barədə Citypost.az komitədən məlumat verilib.Qeyd edilib ki, qəbul noyabrın 5-i, saat 11:00-da Salyan rayon Heydər Əliyev Mərkəzində nəzərdə tutulub.Qəbulda Salyan və Neftçala rayon sakinlərinin müraciətlərinə baxılacaq.
26 Oktyabr 2026, 17:15
QHT-lər üçün qrant müsabiqəsi elan edilib
Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin operatorluğu ilə Səhiyyə Nazirliyi, Gənclər və İdman Nazirliyi, Elm və Təhsil Nazirliyi, Qarabağ Dirçəliş Fondu, ƏƏSMN yanında Sosial Xidmətlər Agentliyi ilə birlikdə olan qrant müsabiqələrinə dair infosessiya keçiriləcək.Bu barədə Citypost.az Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyindən məlumat verilib.Bildirilib ki, İnfosessiyada Prezident Administrasiyasının və donor qurumların məsul şəxsləri iştirak edəcək. İnfosessiyada iştirak etmək, müzakirələrə qatılmaq istəyən QHT nümayəndələrindən 2026-cı il oktyabrın 27-si saat 23:30-a qədər bu blankı doldurmaqla qeydiyyatdan keçmək xahiş olunur: https://forms.gle/83zV2en8GPQ3epZy7Qeyd olunan vaxtdan sonra daxil olan müraciətlər nəzərə alınmayacaq. Agentlik tərəfindən müraciətlər sistemləşdiriləcək və tədbirin keçiriləcəyi yer və saat barədə QHT-lərə əlavə məlumat...
26 Oktyabr 2026, 17:00
Bakıda iki avtobus marşrutunun hərəkət sxemləri dəyişdirilib
Mehdiabad qəsəbəsində aparılan təmir işləri ilə əlaqədar 147 və 179 nömrəli müntəzəm marşrutların hərəkət sxemləri müvəqqəti dəyişdirilib.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) məlumat yayıb.Bildirilib ki, Mehdiabad qəsəbəsinin 28 May və Cəlil Məmmədquluzadə küçələrinin kəsişməsində aparılan təmir işləri ilə əlaqədar nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə məhdudiyyət tətbiq edilib.Təmir işləri başa çatanadək 147 nömrəli marşrutun avtobusları metronun “Azadlıq” stansiyası istiqamətində Mehdiabad qəsəbəsinin mərkəzinə daxil olmadan Digah qəsəbəsinin Zəlimxan Yaqub və Mehdiabad qəsəbəsinin 28 May küçələri ilə hərəkət edəcək.179 nömrəli marşrutun hərəkəti isə Mehdiabad qəsəbəsinin Fazil İsmayılov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Nəriman Nərimanov və 28 May küçələri ilə təşkil edilib....
26 Oktyabr 2026, 16:30
