Bolqarıstanda 1600 illik bir kişinin skeleti tapılıb
Dünya 04 Sentyabr 2026, 09:51
3254
Arxeoloqlar müasir Bolqarıstan ərazisində yerləşən qədim Deultum şəhərində apardıqları qazıntılar zamanı təxminən 1600 il əvvələ aid insan skeleti aşkar ediblər.
Citypost.az “Live Science”ə istinadən xəbər verir ki, qalıqlar şəhərin qərb qapısının şimal qülləsində, böyük keramika qabının – doliumun içərisində tapılıb. İlkin ehtimallara görə, gənc kişi təxminən eramızın 400-cü illərində şəhərə hücum zamanı düşmənlərdən və sonradan başlayan yanğından gizlənmək üçün qabın içərisinə sığınıb.
Qazıntılara rəhbərlik edən Bolqarıstan Elmlər Akademiyasının arxeoloqu Lyudmil Vaqalinskinin sözlərinə görə, kişinin ölümünün dəqiq səbəbi hələ müəyyən edilməyib. Bununla belə, ərazidə aşkar olunan izlər onun şəhəri bürüyən yanğın zamanı həlak ola biləcəyini göstərir.
Deultum Roma imperiyası dövründə müasir Bolqarıstan ərazisində yaradılmış mühüm yaşayış məntəqələrindən biri olub. IV-V əsrlərdə şəhərin müxtəlif hücumlara məruz qaldığı, o cümlədən Şərqi Alman tayfaları və hunların bölgəyə yürüşlər etdiyi bildirilir.
Gənc kişiyə aid olduğu ehtimal edilən skelet böyük bir doliumun daxilində tapılıb. Skeletin yanında iki dəmir bıçaq və bir kəmər də aşkar edilib. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, bıçaqlardan biri kişinin özünü müdafiə etmək üçün istifadə etdiyi silah ola bilər. Onun digər bıçağı isə kəmərində daşıdığı ehtimal edilir.
Doliumlar qədim dünyada istifadə olunan ən iri keramika qablarından sayılırdı. Bu qablar əsasən zeytun yağı, şərab və digər məhsulların saxlanılması üçün istifadə olunurdu. Bəzi doliumların tutumu 1000 litrdən artıq ola bilirdi. Deultumda aşkar edilən qabın diametrinin isə təxminən bir metr olduğu bildirilir.
Qazıntı sahəsində yanğının güclü izləri də aşkarlanıb. Doliumun ətrafında kül və kömür qalıqları, kərpic və kirəmit parçaları, kömürləşmiş divar hissələri, ərimiş şüşə parçaları və ev heyvanlarının sümükləri tapılıb. Yaxınlıqda çoxsaylı tunc sikkələrin aşkar edilməsi də diqqət çəkib. Arxeoloqlar bu sikkələrin şəhərə hücum və yanğın zamanı yaranan panika şəraitində itirilmiş ola biləcəyini düşünürlər.
Tədqiqatçıların ehtimalına görə, şəhər sakinləri hücum təhlükəsi qarşısında mal-qaralarını qala daxilində saxlamağa çalışıblar. Gənc kişinin isə baş verən qarışıqlıq zamanı boş doliumun içərisinə girərək gizləndiyi düşünülür.
Mütəxəssislər onun skeletinin altında kül izlərinin olmasını da hadisənin gedişatı ilə əlaqələndirirlər. Ehtimal olunur ki, əvvəlcə yanğın baş verib və kişi qabın içərisində qalıb. Lakin onun niyə qabdan çıxmağa cəhd etmədiyi hələlik məlum deyil.
Həmçinin oxuyun
Skeletin vəziyyətinin yatmış insana bənzəməsi də arxeoloqların diqqətini çəkib. Vaqalinskinin sözlərinə görə, kişinin gəmidən və ya qabdan çıxmağa çalışdığına dair açıq iz yoxdur.
Hadisədən sonra isə şəhərin dağıdılmış hissəsində daha bir maraqlı proses baş verib. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, Deultum sakinləri dağıntıları bərpa edərkən gəncin qalıqlarının həmin ərazidə olduğunu bilməyiblər. Qüllənin üzərində yeni və daha hündür mərtəbə inşa edilib və bununla da qalıqlar əsrlər boyu torpağın altında qalıb.
Hazırda insan qalıqları fiziki antropoloq tərəfindən ətraflı araşdırılmaq üçün Bolqarıstanın paytaxtı Sofiyaya göndərilib. Müayinələrin nəticəsində kişinin yaşı, sağlamlıq vəziyyəti, mümkün xəsarətləri və ölüm səbəbi ilə bağlı daha dəqiq məlumat əldə edilməsi gözlənilir.
Arxeoloqlar gələn yay Deultumun qərb qapıları ətrafında qazıntıları davam etdirməyi planlaşdırırlar. Məqsəd qapı kompleksinin tarixini və müxtəlif tikinti mərhələlərini daha dəqiq müəyyənləşdirməkdir.
Deultum ərazisində aparılan əvvəlki qazıntılar zamanı da maraqlı tapıntılar əldə edilib. Bu ilin əvvəlində alimlər şəhərin qərb qapıları yaxınlığında II-III əsrlərə aid qədim tualet qalıqları aşkar ediblər.
Yeni tapıntı isə Deultumda təxminən 1600 il əvvəl baş vermiş faciənin izlərini günümüzə çatdırması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bir insanın hücum və yanğın zamanı nəhəng keramika qabında gizlənməsi, daha sonra isə əsrlər boyu həmin yerdə qalması arxeoloji qazıntının ən dramatik kəşflərindən biri hesab olunur.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ukraynada hərbi vəziyyət daha 90 gün uzadılıb
Ukrayna Ali Radası ölkədə hərbi vəziyyətin müddətinin daha 90 gün uzadılmasına dair qanun layihəsini qəbul edib.Bu barədə "Ukrinform" məlumat yayıb.Məlumata görə, lehinə 293 deputatın səs verdiyi qərara əsasən, Ukraynada hərbi vəziyyətin müddəti 31 oktyabr 2026-cı ildən 29 yanvar 2027-ci ilədək uzadılıb.Bu, Ukraynada tammiqyaslı müharibənin başlanmasından sonra hərbi vəziyyətin müddətinin 21-ci dəfə uzadılmasıdır.Ukraynada hərbi vəziyyət və ümumi səfərbərlik 24 fevral 2022-ci ildən qüvvədədir.Bundan əvvəl hərbi vəziyyətin müddəti 2 avqust–31 oktyabr 2026-cı il tarixləri üçün 90 gün uzadılmışdı. ...
26 Oktyabr 2026, 16:45
Əlcəzair 53 ildən sonra ilk dəfə xaricə hərbi qüvvə göndərir
Əlcəzair parlamenti Nigerə hərbi qüvvələrin göndərilməsini təsdiqləyib. Bu, ölkənin 1973-cü ildən bəri xaricdə ilk hərbi yerləşdirməsi olacaq.Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Reuters” və “Associated Press” məlumat yayıb.Əlcəzair hərbçilərinin Nigerin şimal-şərqində, Liviya ilə sərhəddə yerləşən Madama yaşayış məntəqəsinə göndərilməsi nəzərdə tutulur. Ərazidə əvvəllər Fransanın hərbi bazası fəaliyyət göstərib. Hələlik bölgəyə neçə hərbçinin göndəriləcəyi və əməliyyatın nə vaxt başlayacağı açıqlanmayıb.Nigerin şimalında və qonşu ölkələrin sərhədyanı ərazilərində hökumət qüvvələri ilə silahlı qruplaşmalar, o cümlədən islamçı silahlılar arasında uzun illərdir toqquşmalar davam edir. Əlcəzair senatoru Belkasem Bulqiti bildirib ki, hərbi qüvvələrin göndərilməsində məqsəd ölkənin iqtisadi və strateji maraqlarını, xüsusilə Nigerdəki neft obyektlərini qorumaqdır.“Reuters”in...
26 Oktyabr 2026, 15:40
Oktay Saraldan postunu tərk etməsi barədə - Açıqlama
Oktay Saral Türkiyə Prezidentinin baş müşaviri vəzifəsindən ayrılması barədə açıqlama verib.Citypost.az xəbər verir ki, o bu barədə “X” hesabında paylaşım edib. Onun sözlərinə görə, bu gün 2016-cı ildən bəri icra etdiyi postu tərk etməsi ilə bağlı istefa ərizəsini təqdim edib. Xatırladaq ki, dünən Türkiyə mediasında Oktay Saralın vəzifəsindən uzaqlaşdırılması barədə xəbərlər yayılıb. Daha sonradan türkiyəli jurnalist Talat Atilla O.Saralın vəzifədən ayrıldığını təsdiqlədiyini bildirib....
26 Oktyabr 2026, 14:18
Nigeriyada Ebola ilə bağlı nəzarət tədbirləri gücləndirilir
Afrikada Ebola virusunun yayılması ilə bağlı narahatlıqlar artır. Bir sıra ölkələrdə yoluxma hallarının qeydə alınması səhiyyə qurumlarını qabaqlayıcı tədbirləri gücləndirməyə vadar edir.Citypost.az saytı AFP-yə istinadən xəbər verir ki, Nigeriyada Ebola virusuna yoluxmuş şəxslə təmasda olan daha 9 nəfər müəyyən edilib. Bununla da nəzarətdə saxlanılan əlaqəli şəxslərin sayı 53-ə çatıb. Ölkədə hələlik yalnız bir təsdiqlənmiş yoluxma halı var.Səhiyyə orqanları beynəlxalq hava limanlarında yoxlamaları gücləndirib. Yoluxmuş qadının Uqandaya səfər etdiyi, hazırda isə müalicə aldığı bildirilir.Əli ...
26 Oktyabr 2026, 09:41
ABŞ-da məlumat mərkəzi sakinlərlə şirkət arasında narazılığa səbəb olub
Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı məlumat mərkəzlərinin sayını artırsa da, bu obyektlərin ətraf mühitə və insanların gündəlik həyatına təsiri müzakirələrə yol açır.Citypost.az saytı AFP-yə istinadən xəbər verir ki, ABŞ-ın Massaçusets ştatının Louell şəhərində yerləşən məlumat mərkəzi səs-küy, toz, tüstü və su buxarı səbəbindən sakinlərin narazılığına səbəb olub.Bəzi sakinlər sağlamlıqlarından və əmlaklarının dəyərinin azalmasından narahatdırlar. Şirkət isə mərkəzin yüzlərlə iş yerini dəstəklədiyini və ətraf mühitə təsiri azaltmaq üçün tədbirlər gördüyünü bildirir. Şəhər şurası məlumat mərkəzlərinin tikintisi və genişləndirilməsinə 360 günlük moratorium tətbiq edib....
26 Oktyabr 2026, 09:37
Marin Le Penin tərəfdarları Fransanın gələcəyindən narahatdırlar
Fransada qarşıdan gələn prezident seçkiləri ərəfəsində siyasi gərginlik və təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar artır. İfrat sağçı qüvvələrin yüksəlişi və immiqrasiya ətrafında müzakirələr ölkənin siyasi gündəminin əsas mövzularındandır.Citypost.az saytı AFP-yə istinadən xəbər verir ki, Marin Le Penin minlərlə tərəfdarı Orlean şəhərində keçirilən mitinqdə iştirak edərək ona dəstək ifadə edib. Təxminən 8500 nəfərin qatıldığı tədbirdə tərəfdarlar artan cinayət və zorakılıqdan narahatlıqlarını bildiriblər.Le Pen çıxışında qanunun aliliyini bərpa edəcəyinə və immiqrasiya siyasətini sərtləşdirəcəyinə söz verib. Sorğular onun gələn il keçiriləcək prezident seçkilərində əsas namizədlərdən biri olduğunu göstərir.Turan ...
26 Oktyabr 2026, 09:25
