İnflyasiya dövründə pulu harada saxlamaq düzgündür? – Ənənəvi əmanət, yoxsa qızıl?
İqtisadiyyat 06 Avqust 2026, 21:54
4958
Qlobal və yerli bazarlarda qiymətlərin sürətlə bahalaşdığı, alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşdüyü inflyasiya şəraitində yığılmış kapitalın dəyərini qorumaq hər bir vətəndaş üçün ən vacib maliyyə suallarından birinə çevrilir. Pulun nağd şəkildə "yastıq altında" və ya adi bank hesabında saxlanılması onun hər gün inflyasiya tərəfindən "əridilməsi" deməkdir. Belə kritik dövrlərdə investorlar və sıravi əmanətçilər əsasən iki addım arasında tərəddüd edirlər: gəlir gətirən bank əmanətləri, yoxsa əsrlər boyu "təhlükəsiz liman" sayılan qızıl?
Citypost.az xəbər verir ki, finans mütəxəssislərinin təhlillərinə görə, bank əmanətləri (depozitlər) inflyasiya şəraitində daha çox qısamüddətli likvidlik və sabit gəlir axtaranlar üçün uyğundur. Əgər bankın təklif etdiyi illik faiz dərəcəsi ölkədəki rəsmi inflyasiya göstəricisindən yüksəkdirsə, bu addım pulun dəyərini qorumaqla yanaşı kiçik də olsa real mənfəət gətirir. Bank faizlərinin üstünlüyü onun mütəmadi və zəmanətli gəlir axını təmin etməsidir. Lakin inflyasiya həddi bank faizlərini üstələdikdə, əmanətçi faktiki olaraq gəlir əldə etmir, əksinə pulunun alıcılıq qabiliyyətini itirir.
Digər tərəfdən, fiziki qızıl və ya qızıl hesabları inflyasiyadan uzunmüddətli müdafiə qalxanı kimi çıxış edir. Tarixi təcrübə göstərir ki, kağız valyutalar dəyərsizləşdikdə, geostrateji gərginliklər və iqtisadi böhranlar dərinləşdikdə qızılın qiyməti davamlı olaraq yüksəlir. Qızıl bank əmanəti kimi aylıq faiz gəliri gətirməsə də, orta və uzunmüddətli dövrdə (3-5 il) alıcılıq qabiliyyətini tam şəkildə bərpa edir. Burada diqqət yetirilməli olan incə məqam odur ki, qızıl alarkən alış və satış qiymətləri arasındakı fərq (spred) və zərgərlik məhsullarının işlənmə haqqı itkilərə səbəb ola bilər; bu səbəbdən mütəxəssislər zərgərlik əşyaları deyil, külçə və ya investisiya sikkələri almağı tövsiyə edirlər.
Bəs maliyyə risklərini minimuma endirmək üçün hansı strategiya daha düzgündür? İqtisadçılar bütün kapitalı tək bir aktivə yatırmağın yanlış olduğunu vurğulayırlar. İnflyasiya dövründə ən optimal model "portfel diversifikasiyası"dır, yəni vəsaitlərin bölünməsidir. Təcili ehtiyaclar və qısamüddətli planlar üçün pulun bir hissəsini faiz gətirən bank əmanətlərində saxlayaraq likvidliyi təmin etmək, qalan böyük hissəsini isə inflyasiya dalğalarından qorumaq məqsədilə qızıla və ya digər real aktivlərə yönəltmək ən savadlı maliyyə davranışıdır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Azərbaycan neftinin bir bareli 118,53 dollara yüksəlib
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 2,27 dollar və ya 1,95% artaraq 118.53 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 116,26 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
20 Oktyabr 2026, 10:38
Azərbaycan neft bitumu ixracını 3,5 dəfə artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan 14 min 948,33 ton neft bitumu ixrac edib.Citypost.az Dövlət Gömrük Komitəsinə (DGK) istinadən verdiyi xəbərə görə, bu həcmdə neft bitumunun dəyəri 4 milyon 629,25 min ABŞ dolları təşkil edib.Bu, 2025-ci ilin 9 ayı ilə müqayisədə müvafiq olaraq 3,5 dəfə və 4,1 dəfə çoxdur.Ötən 9 ay ərzində neft bitumunun ölkənin ümumi ixracında payı 0,02 % olub.Xatırladaq ki, SOCAR-ın Heydər Əliyev adına NEZ-i regionumuzun yeganə neft emalı müəssisəsi olaraq, Azərbaycanın "Ai-92", dizel və təyyarə yanacağı kimi yanacaq məhsulları ilə təmin etməklə yanaşı, SOCAR-ın Azərbaycandakı neft-kimya müəssisələrini də xammal ilə təchiz edir. Zavodda istehsal edilən məhsulun bir qismi...
19 Oktyabr 2026, 13:17
Azərbaycan nefti 128 dollar civarında ticarət olunur
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti ucuzlaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 3,75 dollar və ya 2,85% azalaraq 127,87 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 131,62 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
14 Oktyabr 2026, 09:47
Azərbaycan neftinin qiyməti 131 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 0,81 dollar və ya 0,62 artaraq 131,62 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 130,81 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
13 Oktyabr 2026, 09:39
Azərbaycan qeyri-neft-qaz ixracını 20 %-dən çox artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanın qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 20,5 % artaraq 3,2 milyard ABŞ dolları təşkil edib.Citypost.az bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinə istinadən xəbər verir.Təkcə sentyabrda isə ölkənin qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri 1 il əvvələ nisbətən 50,2 % çox - 372,8 milyon ABŞ dolları olub.Ümumilikdə bu dövr ərzində yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri 17,2 % artaraq 78,8 milyon ABŞ dolları, qeyri-yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri isə (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) 47,8 % artaraq 267,5 milyon ABŞ dolları olub.Məlumata görə, hesabat dövründə şəkər və şəkərdən...
12 Oktyabr 2026, 12:49
Azərbaycan neftinin qiyməti 125 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 4,51 dollar və ya 3,74% artaraq 125,19 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 120,68 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
08 Oktyabr 2026, 09:35
