Tədqiqat: Təbiətlə bağlı sənədli filmlər ağrıları yüngülləşdirə bilər
Maraqlı 17 Mart 2025, 18:30
7287
Yeni bir araşdırmaya əsasən, təbiət sənədli filmlərinə və təbii mənzərələrə baxmağın ağrıkəsici təsir göstərə biləcəyi müəyyən edilib.
Citypost.az xəbər verir ki, İngiltərənin "Exeter" Universiteti və Avstriyanın "Vyana" Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma, təbiət videolarına baxmağın ağrıları fiziki olaraq yüngülləşdirə biləcəyini göstərib.
Tədqiqatda 49 iştirakçının beyninin skanları göstərib ki, təbiət videolarına baxan insanlar şəhər və ya ofis səhnələrini izləyənlərə nisbətən daha az ağrı hiss edirlər. Təbiətin ağrıya təsiri iştirakçılara yüngül elektrik şoku verilməklə sınaqdan keçirilib. Nəticələr göstərdi ki, təbiət səhnələrini izləyənlərdə ağrının azalması standart ağrıkəsicilərdən təxminən yarısı qədər təsirli olub.
"Təbiət beynin ağrının mənşəyinə və şiddətinə reaksiyasını azaldır"
"Vyana" Universitetinin fəlsəfə doktoru tələbəsi və tədqiqatın aparıcı müəllifi Maks Steininger, əvvəlki araşdırmalarda insanların təbiətlə təmasda olduqda daha az ağrı hiss etdiklərinin bilindiyini bildirib: “Ancaq bunun səbəbləri indiyə qədər aydın deyildi. Tədqiqatımız göstərir ki, bu, beynin ağrıları emal etmə üsulunu dəyişdirir. Bu sadəcə “platsebo” effekti deyil. "Təbiət beynin ağrının mənşəyinə və şiddətinə reaksiyasını azaldır",-deyə Steininger bildirib.
Steininger, ağrıdan əziyyət çəkən insanların təyin etdiyi dərmanları qəbul etməyə davam etmələri lazım olduğunu və təbiətlə qarşılıqlı əlaqə kimi alternativ ağrı idarə üsullarının gələcəkdə müalicəyə töhfə verə biləcəyinə ümid etdiklərini ifadə etdi.
Araşdırmanın həmmüəllifi "Exeter" Universitetindən Dr. Alex Smalley qeyd edib: "Bu araşdırma göstərir ki, virtual mühitdə təbiətə məruz qalma həm də müalicəvi təsirlər təqdim edir. Eyni zamanda, biz təbii mühitin qorunmasının vacibliyini vurğulayırıq və cəmiyyəti təbiətdə daha çox vaxt keçirməyə təşviq etməyə ümid edirik".
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İtlər daha ağıllıdır, yoxsa pişiklər? Alimlər nə deyir?
Bu mübahisə illərdir davam edir və cavab düşündüyündən daha maraqlıdır. Elmi araşdırmalar göstərir ki, itlər beyin qabığında təxminən 530 milyon neyrona sahibdir. pişiklər isə bu baxımdan təxminən 250 milyon neyrona malikdir. Beynin bu hissəsi planlama, qərarvermə və mürəkkəb davranışlarla bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki , Bu səbəbdən itlər adətən əmrləri daha yaxşı anlayır, insan emosiyalarını oxumaqda və sosial ünsiyyətdə daha uğurlu olurlar. Onlar insanla əməkdaşlıq etməyə daha uyğun inkişaf ediblər.Amma bu o demək deyil ki, pişiklər “daha az ağıllıdır”. Sadəcə onların zəkası fərqli istiqamətdə inkişaf edib. Pişiklər daha müstəqildir, problemləri təkbaşına həll etməkdə, mühitə uyğunlaşmaqda və məkan orientasiyasında çox bacarıqlıdırlar.Alimlərin fikrincə,...
05 May 2026, 11:00
Pul xoşbəxtlik gətirirmi? - Maraqlı FAKT
Cavab düşündüyündən daha balanslıdır. Pul, xüsusilə əsas ehtiyacları – yemək, ev, sağlamlıq və təhlükəsizlik kimi vacib məsələləri təmin edənə qədər insanın həyat keyfiyyətini və xoşbəxtliyini artırır. Citypost.az xəbər verir ki, bu mərhələdə maddi sabitlik stressi azaldır və insanı daha rahat hiss etdirir.Amma maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, müəyyən həddən sonra gəlirin artması xoşbəxtliyi eyni sürətlə artırmır. Bu hal azalan fayda qanunu kimi izah olunur. Yəni, ilkin qazanc artımı böyük fərq yaratsa da, sonrakı artımların təsiri daha zəif olur.Pul rahatlıq, seçim azadlığı və təhlükəsizlik verir. Amma daxili məmnuniyyət, münasibətlər, məqsəd hissi və psixoloji rifah kimi amillər də ən az pul qədər vacibdir.Yəni qısa...
05 May 2026, 10:52
Səs niyə suda daha sürətli yayılır?
Səs əslində bir maddədən keçən titrəmə dalğasıdır və bu proses səs dalğası adlanır. Bu dalğalar mühitdəki zərrəciklərin bir-birinə ötürdüyü titrəmələr vasitəsilə yayılır.Citypost.az xəbər verir ki, havada zərrəciklər bir-birindən daha uzaq yerləşdiyi üçün titrəmələrin ötürülməsi nisbətən zəif və yavaş olur. Suda isə zərrəciklər daha sıx yerləşir və bir-biri ilə daha sıx təmasdadır. Bu səbəbdən titrəmələr daha sürətli ötürülür və səs daha tez yayılır.Məsələn, havada səsin sürəti təxminən saniyədə 343 metrdirsə, suda bu göstərici təxminən 1500 metr/saniyəyə çatır. Yəni səs suda demək olar ki, 4 dəfə daha sürətli hərəkət edir.Bu xüsusiyyət dəniz canlılarının ünsiyyətində mühüm rol oynayır. Məsələn, balinalar və delfinlər suda...
05 May 2026, 10:15
Unudulan qəhrəman: Usta Bəndər
Azərbaycan tarixində az tanınsa da, cəsarəti ilə yadda qalan simalardan biri Usta Bəndər olmuşdur.Citypost.az-ın məlumatına görə, XIII əsrdə artan haqsız vergilər və ədalətsizliklərə qarşı çıxaraq Gəncə şəhərində xalq üsyanına rəhbərlik etmişdir.Həmin dövrdə bölgə Xarəzmşahlar dövləti-nin tərkibində idi və əhali ağır sosial-iqtisadi şəraitdə yaşayırdı. Usta Bəndərin başçılığı ilə üsyançılar şəhər hakiminin sarayına hücum edərək onu darmadağın etdilər və qısa müddətə olsa da, hakimiyyətə sarsıdıcı zərbə vurdular.Lakin bu üsyan uzun sürmədi. Dövlətin hökmdarı Cəlaləddin Xarəzmşah Gəncəyə ordu göndərərək üsyançılardan təslim olmağı tələb etdi. Usta Bəndər isə bu tələbi qəbul etmədi və son nəfəsinə qədər mübarizə apardı.Sayca az olan üsyançılar güclü ordu qarşısında müqavimət...
05 May 2026, 09:50
Vətən xaini damğası vurulan qəhrəman
Əli Babayev II Dünya müharibəsi zamanı Sovet ordusunun sıralarında cəsarətlə döyüşən azərbaycanlı hərbçilərdən biri idi. O, döyüşlərin birində alman faşist qüvvələri tərəfindən əsir götürülərək İtaliya ərazisindəki əsir düşərgələrindən birinə göndərilir.Citypost.az-ın məlumatına görə, bir müddət əsirlikdə qaldıqdan sonra Babayev digər əsirlərlə birlikdə qaçmağa nail olur. Azadlığa çıxdıqdan sonra isə o, İtaliyada fəaliyyət göstərən partizan dəstələrinə qoşularaq faşizmə qarşı mübarizəni davam etdirir. Sovet əsirlərindən formalaşdırılmış “Çapayev” batalyonunda döyüşərək bir çox uğurlu əməliyyatlarda iştirak edir.Müharibə başa çatdıqdan sonra göstərdiyi igidliyə görə mükafatlandırılsa da, onun taleyi faciəvi şəkildə dəyişir. SSRİ-yə qayıtdıqdan sonra o dövrün sərt siyasəti nəticəsində əsir düşmüş hərbçilərə qarşı tətbiq olunan yanaşmaya...
05 May 2026, 08:48
Qədim insanın ən güclü “silahı” nə idi?
Qədim ovçuların ən böyük üstünlüyü nə daş nizə, nə də ox idi. Onları heyvanlardan fərqləndirən əsas xüsusiyyət yorulmadan uzun müddət hərəkət edə bilmələri və güclü iz sürmə bacarıqları idi.Citypost.az-ın məlumatına görə, heyvanlar çox sürətli qaça bilsələr də, qısa müddətdə yorulub dayanmağa məcbur olurdular. İnsan isə tərləmə qabiliyyəti sayəsində bədən temperaturunu tənzimləyir, saatlarla, hətta günlərlə hərəkət edə bilirdi. Bu xüsusiyyət qədim ovçulara davamlı ov adlanan unikal bir taktika tətbiq etməyə imkan verirdi.Ovçular heyvanın izini torpaqdakı ayaq izlərindən, qırılmış budaqlardan, hətta quşların uçuş istiqamətindən belə müəyyən edirdilər.Heyvan qaçıb xilas olduğunu düşündükdə dayanırdı, lakin ovçular yenidən yaxınlaşdıqda o, qaçmağa məcbur qalırdı. Bu proses...
04 May 2026, 10:50
