Tədqiqat: Təbiətlə bağlı sənədli filmlər ağrıları yüngülləşdirə bilər
Maraqlı 17 Mart 2025, 18:30
7387
Yeni bir araşdırmaya əsasən, təbiət sənədli filmlərinə və təbii mənzərələrə baxmağın ağrıkəsici təsir göstərə biləcəyi müəyyən edilib.
Citypost.az xəbər verir ki, İngiltərənin "Exeter" Universiteti və Avstriyanın "Vyana" Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma, təbiət videolarına baxmağın ağrıları fiziki olaraq yüngülləşdirə biləcəyini göstərib.
Tədqiqatda 49 iştirakçının beyninin skanları göstərib ki, təbiət videolarına baxan insanlar şəhər və ya ofis səhnələrini izləyənlərə nisbətən daha az ağrı hiss edirlər. Təbiətin ağrıya təsiri iştirakçılara yüngül elektrik şoku verilməklə sınaqdan keçirilib. Nəticələr göstərdi ki, təbiət səhnələrini izləyənlərdə ağrının azalması standart ağrıkəsicilərdən təxminən yarısı qədər təsirli olub.
"Təbiət beynin ağrının mənşəyinə və şiddətinə reaksiyasını azaldır"
"Vyana" Universitetinin fəlsəfə doktoru tələbəsi və tədqiqatın aparıcı müəllifi Maks Steininger, əvvəlki araşdırmalarda insanların təbiətlə təmasda olduqda daha az ağrı hiss etdiklərinin bilindiyini bildirib: “Ancaq bunun səbəbləri indiyə qədər aydın deyildi. Tədqiqatımız göstərir ki, bu, beynin ağrıları emal etmə üsulunu dəyişdirir. Bu sadəcə “platsebo” effekti deyil. "Təbiət beynin ağrının mənşəyinə və şiddətinə reaksiyasını azaldır",-deyə Steininger bildirib.
Steininger, ağrıdan əziyyət çəkən insanların təyin etdiyi dərmanları qəbul etməyə davam etmələri lazım olduğunu və təbiətlə qarşılıqlı əlaqə kimi alternativ ağrı idarə üsullarının gələcəkdə müalicəyə töhfə verə biləcəyinə ümid etdiklərini ifadə etdi.
Araşdırmanın həmmüəllifi "Exeter" Universitetindən Dr. Alex Smalley qeyd edib: "Bu araşdırma göstərir ki, virtual mühitdə təbiətə məruz qalma həm də müalicəvi təsirlər təqdim edir. Eyni zamanda, biz təbii mühitin qorunmasının vacibliyini vurğulayırıq və cəmiyyəti təbiətdə daha çox vaxt keçirməyə təşviq etməyə ümid edirik".
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Yuxuda zaman niyə sürətlə keçir? – Beynin gizli mexanizmləri
Yatarkən zamanın necə sürətlə keçdiyini demək olar ki, hər kəs hiss edib. Sanki başımızı yastığa qoyuruq və bir an sonra artıq səhər açılır. Citypost.az-ın məlumatına görə, bu hiss sadəcə təsəvvür deyil – onun arxasında beynimizin işləmə prinsipləri dayanır.İnsan beynində zamanın qavranılmasına cavabdeh olan xüsusi mexanizmlər var. Oyaq olduğumuz zaman ətraf mühitdən gələn siqnallar – işıq, səs, hərəkət, hadisələrin ardıcıllığı – beynimizə davamlı olaraq “zaman keçir” mesajı verir. Bu siqnallar sayəsində saniyələri, dəqiqələri və saatları daha real hiss edirik. Lakin yuxu zamanı bu xarici stimullar demək olar ki, minimuma enir və beynin zaman hissini formalaşdıran aktivliyi zəifləyir.Yuxunun xüsusilə REM (Rapid Eye Movement)...
06 May 2026, 11:12
Radiasiya nədir? – Görünməyən, amma həyatımızın bir hissəsi olan enerji
Radiasiya enerjinin dalğa və ya hissəciklər şəklində yayılmasıdır. Biz onu nə görə, nə də qoxuya bilirik, lakin buna baxmayaraq radiasiya ətrafımızda daim mövcuddur. Hətta hazırda belə hər birimiz müəyyən miqdarda radiasiyanın təsiri altındayıq.Citypost.az xəbər verir ki, radiasiyanın iki əsas növü var: təbii və süni radiasiya. Təbii radiasiya Yer üzündə həyat yarandığı gündən mövcuddur. Günəşdən gələn şüalar, kosmosdan daxil olan kosmik şüalanma, torpaqdan, sudan və havadan yayılan radiasiya bunun əsas mənbələridir. Hətta gündəlik qidalarımızın bəziləri də çox kiçik miqdarda radiasiya yayır. Məsələn, banan kimi meyvələrin tərkibində olan kalium elementi zəif radiasiya mənbəyi sayılsa da, bu, insan sağlamlığı üçün heç bir təhlükə...
06 May 2026, 11:05
Balon balığı: Təbiətin zəhərli müdafiə mühəndisi
Balon balığı (puffer fish) dəniz ekosisteminin ən maraqlı və eyni zamanda ən təhlükəli canlılarından biridir. İlk baxışda adi bir dəniz balığı kimi görünsə də, onun həm davranışı, həm də bioloji xüsusiyyətləri onu digər növlərdən kəskin şəkildə fərqləndirir. Bu növ xüsusilə özünü müdafiə mexanizmi və orqanizmindəki güclü zəhər ilə tanınır.Citypost.az-ın məlumatına görə, balon balığının ən diqqətçəkən xüsusiyyəti onun müdafiə reaksiyasıdır. Təhlükə hiss etdikdə balıq suyu və ya havanı udaraq bədənini şişirdir və ölçüsünü bir neçə dəfə artırır. Bu proses nəticəsində o, yırtıcılar üçün daha iri və udulması çətin bir obyektə çevrilir. Bu davranış onun sağ qalma strategiyasının əsas hissəsidir.Digər mühüm xüsusiyyət...
06 May 2026, 10:43
Qırmızı Körpü – Tarixin izlərini yaşadan abidə
XII–XIII əsrlər Azərbaycan memarlığının ən parlaq dövrlərindən biri hesab olunur. Bu dövrdə ölkə ərazisində yalnız şəhərlər və qalalar deyil, həm də mühüm ticarət yollarını birləşdirən möhtəşəm körpülər inşa edilib. Həmin abidələrdən biri də Qırmızı Körpüdür.Citypost.az-ın məlumatına görə, xram çayı üzərində yerləşən bu tarixi körpü qədim karvan yollarının üzərində salınıb və uzun illər ticarət karvanlarının təhlükəsiz keçidini təmin edib. Körpü xalq arasında “Sınıq körpü” adı ilə də tanınır. Bu adın yaranması ilə bağlı müxtəlif fikirlər mövcuddur. Mənbələrdə qeyd olunur ki, tikilinin orta hissəsinin müəyyən dövrlərdə zədələnməsi və ya “sınıq” görünüş alması bu adın formalaşmasına səbəb olub.Körpünün dəqiq inşa tarixi tam məlum...
06 May 2026, 10:04
İsrafil Hacıyevin malikanəsi: Bakının gizli memarlıq incisi
Bakının mərkəzində yerləşən bəzi binalar ilk baxışdan adi yaşayış evi təsiri bağışlasa da, onların divarları arasında zəngin tarix və incə memarlıq zövqü gizlənir. Belə tikililərdən biri də tanınmış Bakı milyonçusu Kərbəlayı İsrafil Hacıyevin malikanəsidir.Citypost.az xəbər verir ki, bu tarixi bina Bakı şəhərinin mərkəzində, Cəfər Cabbarlı küçəsində yerləşir və 1910–1912-ci illərdə inşa olunub. Tikilinin sifarişçisi Bakı şəhər Dumasının üzvü, dövrünün tanınmış neft sahibkarlarından biri olan İsrafil Hacıyev olub.Layihənin müəllifi isə paytaxtın memarlıq simasına mühüm töhfələr vermiş məşhur memar Yosif Ploşkodur.Məlumdur ki, Yosif Ploşko Səadət Sarayının tikintisini tamamladıqdan sonra növbəti sifarişi məhz Hacıyevdən alıb. İsrafil Hacıyev Avropanın müxtəlif ölkələrinə səyahətlər etdiyindən, öz...
06 May 2026, 09:03
İtlər daha ağıllıdır, yoxsa pişiklər? Alimlər nə deyir?
Bu mübahisə illərdir davam edir və cavab düşündüyündən daha maraqlıdır. Elmi araşdırmalar göstərir ki, itlər beyin qabığında təxminən 530 milyon neyrona sahibdir. pişiklər isə bu baxımdan təxminən 250 milyon neyrona malikdir. Beynin bu hissəsi planlama, qərarvermə və mürəkkəb davranışlarla bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki , Bu səbəbdən itlər adətən əmrləri daha yaxşı anlayır, insan emosiyalarını oxumaqda və sosial ünsiyyətdə daha uğurlu olurlar. Onlar insanla əməkdaşlıq etməyə daha uyğun inkişaf ediblər.Amma bu o demək deyil ki, pişiklər “daha az ağıllıdır”. Sadəcə onların zəkası fərqli istiqamətdə inkişaf edib. Pişiklər daha müstəqildir, problemləri təkbaşına həll etməkdə, mühitə uyğunlaşmaqda və məkan orientasiyasında çox bacarıqlıdırlar.Alimlərin fikrincə,...
05 May 2026, 11:00
