Tədqiqat: Təbiətlə bağlı sənədli filmlər ağrıları yüngülləşdirə bilər
Maraqlı 17 Mart 2025, 18:30
7453
Yeni bir araşdırmaya əsasən, təbiət sənədli filmlərinə və təbii mənzərələrə baxmağın ağrıkəsici təsir göstərə biləcəyi müəyyən edilib.
Citypost.az xəbər verir ki, İngiltərənin "Exeter" Universiteti və Avstriyanın "Vyana" Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma, təbiət videolarına baxmağın ağrıları fiziki olaraq yüngülləşdirə biləcəyini göstərib.
Tədqiqatda 49 iştirakçının beyninin skanları göstərib ki, təbiət videolarına baxan insanlar şəhər və ya ofis səhnələrini izləyənlərə nisbətən daha az ağrı hiss edirlər. Təbiətin ağrıya təsiri iştirakçılara yüngül elektrik şoku verilməklə sınaqdan keçirilib. Nəticələr göstərdi ki, təbiət səhnələrini izləyənlərdə ağrının azalması standart ağrıkəsicilərdən təxminən yarısı qədər təsirli olub.
"Təbiət beynin ağrının mənşəyinə və şiddətinə reaksiyasını azaldır"
"Vyana" Universitetinin fəlsəfə doktoru tələbəsi və tədqiqatın aparıcı müəllifi Maks Steininger, əvvəlki araşdırmalarda insanların təbiətlə təmasda olduqda daha az ağrı hiss etdiklərinin bilindiyini bildirib: “Ancaq bunun səbəbləri indiyə qədər aydın deyildi. Tədqiqatımız göstərir ki, bu, beynin ağrıları emal etmə üsulunu dəyişdirir. Bu sadəcə “platsebo” effekti deyil. "Təbiət beynin ağrının mənşəyinə və şiddətinə reaksiyasını azaldır",-deyə Steininger bildirib.
Steininger, ağrıdan əziyyət çəkən insanların təyin etdiyi dərmanları qəbul etməyə davam etmələri lazım olduğunu və təbiətlə qarşılıqlı əlaqə kimi alternativ ağrı idarə üsullarının gələcəkdə müalicəyə töhfə verə biləcəyinə ümid etdiklərini ifadə etdi.
Araşdırmanın həmmüəllifi "Exeter" Universitetindən Dr. Alex Smalley qeyd edib: "Bu araşdırma göstərir ki, virtual mühitdə təbiətə məruz qalma həm də müalicəvi təsirlər təqdim edir. Eyni zamanda, biz təbii mühitin qorunmasının vacibliyini vurğulayırıq və cəmiyyəti təbiətdə daha çox vaxt keçirməyə təşviq etməyə ümid edirik".
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Limon və sarımsaq qarışığının “damar təmizlədiyi” iddiasına mütəxəssis yanaşması
Son vaxtlar sosial şəbəkələrdə və müxtəlif efirlərdə “damar tıxanıqlığını aradan qaldıran təbii qarışım” kimi təqdim edilən reseptlər geniş yayılıb. Həmin iddialarda limon və sarımsaq qarışığının qısa müddətdə damarları açdığı, hətta tromb və qan dövranı problemlərini aradan qaldırdığı bildirilir.Citypost.az xəbər verir ki, paylaşılan məlumatlara görə, reseptdə 2 litr təmiz su, 5 ədəd limon və 2 baş sarımsaq istifadə olunur. Limonlar qabığı ilə birlikdə, sarımsaq isə təmizlənərək qarışdırılır, daha sonra müəyyən müddət qaynadılmadan dəmlənir və gündə iki dəfə qəbul edildiyi iddia edilir. Bəzi təqdimatlarda bu qarışığın 14 gün ərzində damar tıxanıqlığını “təmizlədiyi” qeyd olunur.Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür iddialar elmi cəhətdən...
08 May 2026, 14:07
İnsanlarda “gələcək planım yoxdur” hissi niyə yaranır?
İnsanlarda “gələcək planım yoxdur” hissi niyə yaranır?Bəzi insanlar həyatda istiqamətsizlik, “gələcəyim üçün plan qura bilmirəm” və ya ümumiyyətlə uzunmüddətli məqsədlərin olmaması hissini yaşayırlar. Bu vəziyyət çox vaxt sadəcə motivasiya çatışmazlığı kimi görünsə də, əslində daha dərin psixoloji və neyrobioloji səbəblərə dayanır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, bu hissin əsas formalaşma səbəblərindən biri uzunmüddətli stress və “sağ qalmaq rejimi”dir. İnsan beyni təhlükə və qeyri-sabitlik şəraitində olduqda prioritetlərini dəyişir: gələcək planlama ikinci plana keçir, əsas fokus isə indiki anı idarə etmək və təhlükədən yayınmaq olur. Bu, beynin təbii müdafiə mexanizmidir.Xüsusilə uşaqlıq dövrü burada həlledici rol oynayır. Əgər insan erkən yaşlarda qeyri-sabit ailə...
08 May 2026, 11:58
Bayquşlar qaranlıqda necə görür? – Gecə ovçusunun sirri
Heç düşünmüsünüzmü, bayquşlar gecənin tam qaranlığında necə bu qədər dəqiq və aydın görə bilirlər? Sanki qaranlıq onlar üçün ümumiyyətlə mövcud deyil. Əslində bunun arxasında tamamilə elmi və çox maraqlı bioloji uyğunlaşma dayanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, Bayquşlar gecə həyatına uyğunlaşmış yırtıcı quşlardır və onların görmə sistemi gündüz aktiv olan əksər quşlardan xeyli fərqlənir. Əsas fərq gözlərinin quruluşundadır.Bayquşların gözləri insanlardakı kimi kürə formasında deyil, daha çox boru (silindrik) formasına bənzəyir. Bu quruluş onlara işığı daha çox toplamaq imkanı verir.Göz torunda yerləşən hüceyrələr də xüsusi rol oynayır. Bayquşların retinasında “çubuqvari hüceyrələr” (rod hüceyrələri) çoxluq təşkil edir. Bu hüceyrələr zəif işığı belə qəbul edə bilir...
08 May 2026, 11:04
Bədənimizin görünməz “virus əsgərləri”
Bakteriofaqlar bədənimizdə yaşayan və zərərli bakteriyaları hədəf alaraq onları məhv edən çox kiçik viruslardır. Onlara bəzən “təbiətin görünməz əsgərləri” də deyilir, çünki insan orqanizmində daim gedən mikro səviyyəli mübarizədə mühüm rol oynayırlar.Citypost.az xəbər verir ki, Bu virusların ən maraqlı xüsusiyyəti onların seçici olmasıdır. Yəni bakteriofaqlar hər bakteriyaya hücum etmir, yalnız müəyyən növ bakteriyaları tanıyıb onlara yapışırlar. Bu proses olduqca dəqiq “kilid-açar” mexanizmi kimi işləyir. Faqlar uyğun bakteriyanı tapdıqdan sonra onun səthinə bağlanır və öz genetik materialını bakteriyanın daxilinə ötürür.Bundan sonra bakteriyanın içində bir növ “nəzarət dəyişimi” baş verir. Bakteriya artıq öz funksiyalarını yerinə yetirə bilmir və virusun planına uyğun işləməyə...
08 May 2026, 10:50
İnsan beyninin çoxlarının bilmədiyi heyrətamiz xüsusiyyətləri
İnsan beyni kainatda ən mürəkkəb strukturlardan biri hesab olunur. Təxminən 86 milyard sinir hüceyrəsindən ibarət olan bu orqan təkcə düşüncələrimizi deyil, davranışlarımızı, hisslərimizi, qərarlarımızı və hətta gerçəkliyi necə qəbul etdiyimizi idarə edir. Maraqlıdır ki, beynimiz haqqında bildiklərimiz hələ də onun imkanlarının yalnız kiçik bir hissəsini əhatə edir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, insan beyninin ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri onun “özünü aldatmaq” qabiliyyətidir. Beyin bəzi hallarda reallıqla təsəvvürü bir-birindən tam ayıra bilmir. Məsələn, insan qorxulu bir hadisəni sadəcə təsəvvür etdikdə belə bədəndə stress hormonları artır, ürək döyüntüsü sürətlənir və orqanizm sanki təhlükə real imiş kimi reaksiya verir. Bu səbəbdən güclü xəyallar,...
08 May 2026, 09:56
Beyin ağrı hiss etmir – baş ağrısının əsl mənbəyi açıqlanıb
İnsan orqanizminin ən mürəkkəb və vacib orqanı hesab olunan beyinlə bağlı maraqlı elmi fakt bir çoxlarını təəccübləndirir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirir ki, beyin özü ağrı hiss etmir. Səbəb isə ondadır ki, beynin daxilində ağrını qəbul edən reseptorlar – yəni nosiseptorlar mövcud deyil.Həkimlərin sözlərinə görə, beyin ağrını qəbul edən yox, onu analiz edən və şərh edən mərkəzdir. Bu xüsusiyyət sayəsində bəzi neyrocərrahi əməliyyatlar pasiyent ayıq vəziyyətdə olarkən həyata keçirilə bilir. Belə əməliyyatlar zamanı həkimlər xəstə ilə ünsiyyət saxlayır, onun danışıq və hərəkət funksiyalarını yoxlayaraq həyati əhəmiyyətli beyin sahələrinin zədələnməsinin qarşısını alırlar.Bəs bu halda baş ağrısı haradan yaranır?Mütəxəssislər izah edir ki,...
07 May 2026, 14:21
