Tədqiqat: Təbiətlə bağlı sənədli filmlər ağrıları yüngülləşdirə bilər
Maraqlı 17 Mart 2025, 18:30
6785
Yeni bir araşdırmaya əsasən, təbiət sənədli filmlərinə və təbii mənzərələrə baxmağın ağrıkəsici təsir göstərə biləcəyi müəyyən edilib.
Citypost.az xəbər verir ki, İngiltərənin "Exeter" Universiteti və Avstriyanın "Vyana" Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma, təbiət videolarına baxmağın ağrıları fiziki olaraq yüngülləşdirə biləcəyini göstərib.
Tədqiqatda 49 iştirakçının beyninin skanları göstərib ki, təbiət videolarına baxan insanlar şəhər və ya ofis səhnələrini izləyənlərə nisbətən daha az ağrı hiss edirlər. Təbiətin ağrıya təsiri iştirakçılara yüngül elektrik şoku verilməklə sınaqdan keçirilib. Nəticələr göstərdi ki, təbiət səhnələrini izləyənlərdə ağrının azalması standart ağrıkəsicilərdən təxminən yarısı qədər təsirli olub.
"Təbiət beynin ağrının mənşəyinə və şiddətinə reaksiyasını azaldır"
"Vyana" Universitetinin fəlsəfə doktoru tələbəsi və tədqiqatın aparıcı müəllifi Maks Steininger, əvvəlki araşdırmalarda insanların təbiətlə təmasda olduqda daha az ağrı hiss etdiklərinin bilindiyini bildirib: “Ancaq bunun səbəbləri indiyə qədər aydın deyildi. Tədqiqatımız göstərir ki, bu, beynin ağrıları emal etmə üsulunu dəyişdirir. Bu sadəcə “platsebo” effekti deyil. "Təbiət beynin ağrının mənşəyinə və şiddətinə reaksiyasını azaldır",-deyə Steininger bildirib.
Steininger, ağrıdan əziyyət çəkən insanların təyin etdiyi dərmanları qəbul etməyə davam etmələri lazım olduğunu və təbiətlə qarşılıqlı əlaqə kimi alternativ ağrı idarə üsullarının gələcəkdə müalicəyə töhfə verə biləcəyinə ümid etdiklərini ifadə etdi.
Araşdırmanın həmmüəllifi "Exeter" Universitetindən Dr. Alex Smalley qeyd edib: "Bu araşdırma göstərir ki, virtual mühitdə təbiətə məruz qalma həm də müalicəvi təsirlər təqdim edir. Eyni zamanda, biz təbii mühitin qorunmasının vacibliyini vurğulayırıq və cəmiyyəti təbiətdə daha çox vaxt keçirməyə təşviq etməyə ümid edirik".
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Quranda qeyd olunan cənnət bulaqları – mənəvi nemətlərin simvolu
Qurani-Kərimdə cənnət əhlinə vəd edilən nemətlər arasında müxtəlif bulaq və çaylar xüsusi şəkildə təsvir olunur. Bu təsvirlər həm maddi ləzzəti, həm də ruhi rahatlığı ifadə edən simvolik məna daşıyır.Citypost.az-ın məlumatına görə, ən məşhur nemətlərdən biri Kövsər sayılır. Quranda bu, Peyğəmbər Məhəmməd (s.ə.s) üçün verilən xüsusi bir nemət kimi qeyd olunur və “bol xeyir” mənasında izah edilir.Digər bir nemət Səlsəbil adlanır. Quranda bu bulağın suyu çox rahat içilən, saf və ləzzətli bir içki kimi təsvir edilir.Həmçinin Təsnim cənnətin ən yüksək məqamlarında yerləşən xüsusi bir bulaq kimi qeyd olunur və yalnız Allaha yaxın bəndələr üçün olduğu bildirilir.Bundan başqa Kafur sərinlik və xoş...
08 Aprel 2026, 11:32
Çəyirtkə hücumları – təbiətin ən dağıdıcı bioloji hadisələrindən biri
Tarix boyu çəyirtkə sürüləri insanlıq üçün ən ciddi təbii fəlakətlərdən biri kimi qeydə alınıb. Söhbət tək-tək həşəratlardan yox, milyonlarla, hətta milyardlarla fərdin eyni anda hərəkət etdiyi nəhəng sürülərdən gedir.Citypost.az xəbər verir ki, ən təhlükəli növlərdən biri Schistocerca gregaria – səhra çəyirtkəsidir. Bu növ normal şəraitdə tək yaşayır və nisbətən zərərsiz görünür. Lakin əlverişli iqlim şəraiti, xüsusilə güclü yağışlardan sonra yaranan bol bitki örtüyü onların sürətlə çoxalmasına səbəb olur.Populyasiya sıxlığı artdıqda bu çəyirtkələrin davranışı tamamilə dəyişir. Onlar rənglərini tündləşdirir, qanadları güclənir və kütləvi şəkildə hərəkət etməyə başlayırlar. Bu proses elmdə “qreqarlaşma” (gregarization) adlanır. Beləliklə, fərdi yaşayan həşəratlar nəhəng dağıdıcı sürüyə çevrilir.Bir...
07 Aprel 2026, 17:00
İnsan niyə öz səsini dinləyəndə narahat olur? – Elmi izah
Bir çox insan öz səsini yazıda dinləyəndə “bu mən deyiləm” hissini yaşayır və narahatlıq, hətta utanma hissi keçirir. Bu, səsin keyfiyyətindən yox, beynin səsi necə qəbul etməsindən qaynaqlanır.Citypost.az xəbər verir ki, İnsan öz səsini iki fərqli yolla eşidir. Danışarkən səs dalğaları həm hava vasitəsilə qulağa çatır, həm də kəllə sümükləri vasitəsilə birbaşa daxili qulağa ötürülür. Bu ikili ötürülmə nəticəsində öz səsimizi daha qalın, daha dərin və fərqli eşidirik.Amma səs yazısında vəziyyət dəyişir. Yazı yalnız hava vasitəsilə ötürüldüyü üçün kəllə sümüklərinin yaratdığı əlavə rezonans olmur. Nəticədə səs daha incə və “yad” kimi qəbul edilir.Beyin isə tanış səs modelinə öyrəşdiyi üçün bu...
07 Aprel 2026, 11:50
Bakının unudulmaz simvollarından biri – taksafonların qısa tarixi
Köhnə Bakının şəhər mədəniyyətini əks etdirən maraqlı elementlərdən biri də ictimai telefonlar – yəni taksafonlardır. Bu cihazlar uzun illər şəhər həyatının ayrılmaz hissəsi olub.Citypost.az-ın məlumatına görə, Bakıda taksafonların quraşdırılması ilk dəfə 1935-ci ilə təsadüf edir. Həmin dövrdə şəhərdə təxminən 20 ədəd ictimai telefon quraşdırılmışdı. Zaman keçdikcə şəhər infrastrukturunun genişlənməsi ilə onların sayı artmağa və daha müasir modellərlə əvəz olunmağa başladı.Xüsusilə 2012-ci ildən etibarən Bakı metrosu stansiyalarında multimediya tipli taksafonların quraşdırılması həyata keçirilib. Həmin il Çin istehsalı olan təxminən 80 ədəd yeni taksafon şəhərə gətirilib və istifadəyə verilib.Mobil rabitənin geniş yayılması ilə taksafonlara olan gündəlik tələbat azalsa da, bu cihazlar xüsusilə...
06 Aprel 2026, 12:00
Qədim Bərdə körpüsü – əsrləri birləşdirən tarixi miras
Azərbaycanın zəngin tarixi şəhərlərindən biri olan Bərdə şəhəri qədim memarlıq nümunələri ilə seçilir. Bu abidələr arasında xüsusi yer tutan tikililərdən biri də Tərtərçay üzərində inşa edilmiş qədim körpüdür.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin fikrincə, bu körpünün inşası VII–IX əsrlərə aid edilir və şəhərin mühüm ticarət və nəqliyyat keçidlərindən biri kimi formalaşıb. Akademik Ziya Bünyadovun araşdırmalarına əsasən, Bərdə şəhəri tarixən Tərtərçay çayının hər iki sahilində yerləşib və bu körpü həmin əraziləri birləşdirən əsas keçid rolunu oynayıb.1902-ci ilə aid məlumatlarda qeyd olunur ki, Tərtərçay öz yatağını zaman-zaman dəyişib və bu təbii proseslər körpünün yerləşdiyi ərazidə də aydın şəkildə izlənilir. Hazırda körpünün qalıqları çayın köhnə,...
06 Aprel 2026, 11:52
Mikrodan makroya: insan hüceyrəsindən kainatın ən kiçik ölçülərinə qədər
İnsan bədəni və kainatın quruluşu ölçülər baxımından inanılmaz bir iyerarxiya təşkil edir. Ən böyük bioloji vahiddən başlayaraq ən fundamental hissəciklərə qədər enən bu miqyas, təbiətin necə dəqiq qurulduğunu göstərir.Citypost.az-ın məlumatına görə, İnsan orqanizminin əsas vahidi olan insan hüceyrəsi təxminən 10–30 mikrometr ölçüsündədir. Hüceyrənin idarə mərkəzi sayılan nüvə isə daha kiçik olub 5–10 mikrometr aralığındadır.Daha dərin quruluşa endikdə, xromosomlar təxminən 2 mikrometr ölçüyə malikdir. Genetik məlumatın əsas daşıyıcısı olan DNT isə artıq nanometr səviyyəsinə enir – təxminən 2.5 nm.Daha kiçik miqyasda zülal molekulları təxminən 5 nm ölçüsündədir. Maddənin əsas quruluş vahidi olan atom isə təxminən 0.1 nm ölçüdədir.Atomun daxilinə endikdə isə...
03 Aprel 2026, 14:55
