Seçkilərdə "Sükut günü" nədir? – Səsvermədən əvvəlki təbliğat qadağasının pərdəarxası
Siyasət 03 Avqust 2026, 22:55
4176
Dünyanın bir çox ölkələrində seçki marafonunun ən gərgin dövrü səsverməyə bir neçə saat qalmış anidən günlərlə davam edən mitinqlər, teledebatlar, küçələrdəki gurultulu şüarlar və reklam plakatlarının yaratdığı vizual səs-küy bir anda kəsilir. Siyasət aləmində bu xüsusi mərhələ "Sükut günü" və ya təbliğat qadağası dövrü adlanır. Seçkilərdən bir gün əvvəl başlayan bu müddət zahirən sadə görünsə də, arxasında seçicilərin psixologiyasını qorumaq və demokratik şəffaflığı təmin etmək kimi dərin hüquqi mexanizmlər gizlənir.
Citypost.az xəbər verir ki, sükut gününün tətbiq edilməsində əsas məqsəd seçicilərə təşviqat bombardmanından uzaqlaşaraq sakit şəraitdə düşünmək şansı verməkdir. Həftələrlə davam edən siyasi təzyiq, emosional çağırışlar və rəqib tərəflərin qarşılıqlı ittihamlarından sonra vətəndaşın soyuqqanlılıqla qərar verməsi çətinləşir. Məhz səsvermədən əvvəlki 24 və ya 48 saatlıq sükut rejimi seçiciyə bütün məlumatları süzgəcdən keçirmək, namizədlərin vədlərini tərəziyə qoymaq və kənar təsir olmadan öz iradəsini formalaşdırmaq imkanı yaradır.
İkinci vacib pərdəarxası məqam isə "son dəqiqə manipulyasiyalarının" qarşısını almaqdır. Əgər təbliğat səsvermə gününədək davam etsəydi, bəzi siyasi qüvvələr son saatlarda rəqibləri haqqında yalan xəbərlər və ya kompromatlar yaya bilərdilər. Karantin dövründə olan rəqib tərəfin isə bu şayələri təkzib etməyə və ya cavab verməyə vaxtı çatmazdı. Sükut günü bu tür informasiya təxribatlarının təsirini sıfırlayaraq bütün namizədlər üçün bərabər şərait yaradır.
Dünya təcrübəsinə nəzər salsaq, bu qaydanın müxtəlif ölkələrdə fərqli formalar aldığını görərik. Məsələn, Fransada "Silenzio Elettorale" qaydalarına əsasən, səsvermədən əvvəlki şənbə günündən etibarən hər cür siyasi təbliğat, sorğu nəticələrinin yayımlanması və namizədlərin media çıxışları qanunla qadağan edilir. İtaliya, İspaniya, Polşa və Azərbaycan kimi bir çox ölkələrdə də səsverməyə 24 saat qalmış oxşar tam sükut rejimi tətbiq olunur. Bu müddətdə televiziyalarda siyasi çarxlar dayandırılır, mətbuatda təşviqat xarakterli yazılar dərc edilmir.
Bununla belə, bəzi ölkələr sükut gününə fərqli yanaşırlar. ABŞ-da söz azadlığına dair Konstitusiya prinsipi (Birinci Düzəliş) səbəbindən ölkə səviyyəsində vahid sükut günü tətbiq edilmir. Namizədlər səsvermə günü belə öz təbliğatlarını sürdürə bilərlər; burada yalnız məntəqələrin bilavasitə yaxınlığında təşviqat aparmağa məhdudiyyət qoyulur. Böyük Britaniyada isə sırf səsvermə günü seçki məntəqələri açıq olduğu saatlarda tərəflərin siyasi şərhlər verməsi və sorğuları açıqlaması qadağandır.
Müasir rəqəmsal dövrdə sükut gününə əməl olunması yeni çağırışlarla üz-üzədir. Küçələrdəki plakatları yığışdırmaq və televiziya efirini tənzimləmək asan olsa da, sosial şəbəkələrdəki alqoritmlər və anonim hesablar sükut rejimini pozmağa cəhd edirlər. Buna baxmayaraq, xalqın azad və şüurlu seçim etməsi üçün sükut günü hələ də müasir demokratiyaların ən mühüm qoruyucu qalxanlarından biri sayılır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ceyhun Bayramov İƏT-in Baş katibi ilə görüşüb
Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Azərbaycanda səfərdə olan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Baş katibi İsmail Ould Şeyx Əhmədlə görüşüb.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Ceyhun Bayramov “X” hesabında paylaşım edib.Nazir Baş katibi vəzifəyə təyin olunması münasibətilə bir daha təbrik edib və ona fəaliyyətində uğurlar arzulayıb.Görüşdə Azərbaycan–İƏT əməkdaşlığının gücləndirilməsi, Azərbaycanın Təşkilata qarşıdakı sədrliyinin prioritetləri və 2027-ci ildə Bakıda keçiriləcək İƏT Sammitinə hazırlıq məsələləri müzakirə olunub.Ceyhun Bayramov İƏT-in Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə uzun illər ərzində göstərdiyi dəstəyə görə minnətdarlığını bildirib.Tərəflər, həmçinin Təşkilatın səmərəliliyinin artırılması, müsəlman dünyasının üzləşdiyi çağırışlara çevik reaksiyanın təmin edilməsi üçün institusional islahatların əhəmiyyətini vurğulayıblar.Görüşdə İƏT-ə üzv dövlətlər...
26 Oktyabr 2026, 19:09
Hikmət Hacıyev: Ermənistan Azərbaycan xalqından üzr istəməlidir
"Müəyyən hadisələr var ki, onu tarixdən silə bilmərik”.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev “Bakı Mədəniyyət və Media Dialoqu Platforması” çərçivəsində keçirilən “Sülhün dili və dezinformasiyaya qarşı mübarizə” mövzusunda xüsusi sessiyada deyib."Amma biz revanş almaq niyyətində deyilik. Əbədi sülhün baş verməsi üçün hələ də addımlar atılmalı, təşəbbüslər irəli sürülməlidir. Ermənistan Azərbaycan xalqından üzr istəməlidir. Ermənistan cəmiyyəti 30 il öz doğma yurduna qayıda bilməyən azərbaycanlılara üzr ünvanlamalıdır”, - Prezidentin köməkçisi deyib....
26 Oktyabr 2026, 16:01
Hikmət Hacıyev: CNN-in Azərbaycanla bağlı məqaləsi tamamilə yanlış idi
CNN-in İran-İsrail müharibəsi dövründə Azərbaycanla bağlı dərc etdiyi məqalə tamamilə yanlış idi.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev “Bakı Mədəniyyət və Media Dialoqu Platforması” çərçivəsində keçirilən “Sülhün dili və dezinformasiyaya qarşı mübarizə” mövzusunda xüsusi sessiyada deyib.Prezidentin köməkçisi bildirib ki, texniki olaraq bu, mümkünsüz idi: “İsrail necə hərbi avadanlığı bura daşıya bilər?! Bu olsa, bunu görmək peykdən və ya başqa qurğulardan görmək çox asandır. Bu iddialar mümkün deyildi. Azərbaycan elə coğrafiyda yerləşirdi ki, bu iddialar mümkün deyildi. Bu yalnız sosial mediada deyil, peşəkar mediada da dezinformasiyalar baş verir.Bu, Azərbaycan əleyhinə...
26 Oktyabr 2026, 15:58
Berendsen: Azərbaycanın sülh prosesində liderliyi təqdir olunur
"Azərbaycanın sülh prosesində liderliyi çox yüksək qiymətləndirilir”.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Niderland Krallığının xarici işlər naziri Tom Berendsen Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla birgə mətbuat konfransında deyib.Nazir bildirib ki, Niderland bir çox ölkələrdə minatəmizləmə fəaliyyətinə dəstək göstərir: “Azərbaycanda da bu imkanı araşdırıb nəzərdən keçirə bilərik”.
26 Oktyabr 2026, 13:33
Ceyhun Bayramov Niderland XİN rəhbəri ilə regional məsələləri müzakirə edib
Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Niderland Krallığının xarici işlər naziri Tom Berendsen ilə onun Azərbaycana səfəri çərçivəsində geniş tərkibdə görüş keçirib.Citypost.az xəbər verir ki, görüşdə Azərbaycan-Niderland münasibətlərinin mövcud vəziyyəti və perspektivləri, siyasi dialoqun gücləndirilməsi, ticarət və investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsi, enerji, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, su idarəçiliyi, innovasiya və təhsil sahələrində əməkdaşlıq üçün yeni imkanların araşdırılması müzakirə olunub.Nazirlər Azərbaycan-Niderland Münasibətlərinin İnkişafına dair 2026–2028-ci illər üzrə Yol Xəritəsinin ikitərəfli əməkdaşlığın irəliləməsi üçün mühüm çərçivə sənədi kimi qəbul edilməsini alqışlayıblar.Həmçinin yüksəksəviyyəli təmasların, mütəmadi siyasi məsləhətləşmələrin və biznes əlaqələrinin daha da sıxlaşdırılmasının əhəmiyyəti vurğulanıb.Müzakirələr, eyni zamanda, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığı, regional inkişafları və...
26 Oktyabr 2026, 13:19
Niderland XİN rəhbəri Azərbaycandan sonra Ermənistana gedəcək
Niderlandın xarici işlər naziri Tom Berendsen Azərbaycandan sonra Ermənistana səfər edəcək.Citypost.az xəbər verir ki, Berendsen bu barədə “X” hesabında paylaşım edib.O bildirib ki, səfər çərçivəsində hər iki ölkə ilə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi, həmçinin Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi müzakirə olunacaq.“Azərbaycan və Ermənistanla əməkdaşlığımızı daha da dərinləşdirmək üçün bu həftə hər iki ölkəyə səfər edirəm. Həmçinin həmkarlarım Ceyhun Bayramov və Ararat Mirzoyanla Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi barədə danışacağam. Niderland davamlı sülhə doğru atılacaq növbəti addımları dəstəkləyir”, – Berendsen qeyd edib.This week, I am visiting Azerbaijan and Armenia to further deepen our cooperation with both countries. I will also discuss the Azerbaijan-Armenia peace process...
26 Oktyabr 2026, 11:53
