Ölkələrin xarici borc limiti: Defolt təhlükəsi yaradan iqtisadi göstəricilər
Siyasət 12 Avqust 2026, 17:53
4269
Müasir qlobal iqtisadiyyatda dövlətlərin xarici borclanması iqtisadi artımı dəstəkləmək, iri infrastruktur layihələrini maliyyələşdirmək və büdcə kəsirini bağlamaq üçün geniş istifadə olunan əsas maliyyə alətlərindən biridir. Lakin xarici borcun həcmi ölkənin iqtisadi potensialını və ödəmə qabiliyyətini aşdıqda, bu vəziyyət ciddi maliyyə böhranına və nəticədə defolt təhlükəsinə gətirib çıxarır. Beynəlxalq maliyyə qurumlarının qiymətləndirmələrinə görə, ölkənin borc yükünün kritik həddi keçməsi xarici investorların inamını sarsıdır, milli valyutanın kəskin dəyərsizləşməsinə və ölkənin beynəlxalq kredit reytinqlərinin düşməsinə səbəb olur.
Citypost.az xəbər verir ki, bir ölkənin defolt riski ilə üzləşdiyini göstərən ən mühüm iqtisadi göstərici xarici borcun Ümumi Daxili Məhsula (ÜDM) olan nisbətidir. Beynəlxalq Valyuta Fondu və Dünya Bankı inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün bu nisbətin 60-70 faiz həddini keçməsini riskli zona hesab edir. Lakin təkcə borcun həcmi deyil, onun strukturu və ödənilmə müddəti də həlledici rol oynayır. Əgər dövlətin qısamüddətli borclarının payı yüksəkdirsə və yaxın illərdə böyük məbləğdə ödənişlər nəzərdə tutulursa, ölkə valyuta qıtlığı ilə üzləşərək öhdəliklərini icra edə bilməyəcək vəziyyətə düşə bilər.
Defolt təhlükəsini artıran digər kritik göstəricilər ölkənin valyuta ehtiyatlarının borc ödənişlərinə nisbəti və ixrac gəlirlərinin borca xidmət xərclərini qarşılama səviyyəsidir. Xarici borclar adətən ABŞ dolları və ya avro kimi nüfuzlu valyutalarla alındığı üçün, milli valyutanın ucuzlaşması borcun yerli valyuta ekvivalentində yükünü kəskin artırır. İxrac potensialı zəif olan, əsasən tək xammaldan asılı olan və ya valyuta daxilolmaları azalan ölkələrdə borcun ödənilməsi daha da çətinləşir. Borcun faiz ödənişlərinin dövlət büdcəsinin gəlirlərindəki payının artması isə sosial və investisiya xərclərinin ixtisarına, iqtisadi durğunluğa zəmin yaradır.
Defolt riskindən yayınmaq üçün dövlətlər borclanma siyasətində sərt limitlər tətbiq etməli, borc vəsaitlərini yalnız gəlir gətirən vər iqtisadiyyatın rəqabət qabiliyyətini artıran sahələrə yönəltməlidirlər. Borcun restrukturizasiyası, ödəniş müddətlərinin uzadılması, fiskal intizamın gücləndirilməsi və xarici valyuta ehtiyatlarının adekvat səviyyədə saxlanılması iqtisadi sabitliyin qorunmasında həyati əhəmiyyət kəsb edir. Ekspertlər bildirirlər ki, borc limitlərinə vaxtında riayət edilməsi vər makroiqtisadi göstəricilərin balanslaşdırılması ölkəni qlobal maliyyə dalğalanmalarından vər defolt fəsadlarından qoruyan yeganə təminatdır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ceyhun Bayramov İƏT-in Baş katibi ilə görüşüb
Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Azərbaycanda səfərdə olan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Baş katibi İsmail Ould Şeyx Əhmədlə görüşüb.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Ceyhun Bayramov “X” hesabında paylaşım edib.Nazir Baş katibi vəzifəyə təyin olunması münasibətilə bir daha təbrik edib və ona fəaliyyətində uğurlar arzulayıb.Görüşdə Azərbaycan–İƏT əməkdaşlığının gücləndirilməsi, Azərbaycanın Təşkilata qarşıdakı sədrliyinin prioritetləri və 2027-ci ildə Bakıda keçiriləcək İƏT Sammitinə hazırlıq məsələləri müzakirə olunub.Ceyhun Bayramov İƏT-in Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə uzun illər ərzində göstərdiyi dəstəyə görə minnətdarlığını bildirib.Tərəflər, həmçinin Təşkilatın səmərəliliyinin artırılması, müsəlman dünyasının üzləşdiyi çağırışlara çevik reaksiyanın təmin edilməsi üçün institusional islahatların əhəmiyyətini vurğulayıblar.Görüşdə İƏT-ə üzv dövlətlər...
26 Oktyabr 2026, 19:09
Hikmət Hacıyev: Ermənistan Azərbaycan xalqından üzr istəməlidir
"Müəyyən hadisələr var ki, onu tarixdən silə bilmərik”.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev “Bakı Mədəniyyət və Media Dialoqu Platforması” çərçivəsində keçirilən “Sülhün dili və dezinformasiyaya qarşı mübarizə” mövzusunda xüsusi sessiyada deyib."Amma biz revanş almaq niyyətində deyilik. Əbədi sülhün baş verməsi üçün hələ də addımlar atılmalı, təşəbbüslər irəli sürülməlidir. Ermənistan Azərbaycan xalqından üzr istəməlidir. Ermənistan cəmiyyəti 30 il öz doğma yurduna qayıda bilməyən azərbaycanlılara üzr ünvanlamalıdır”, - Prezidentin köməkçisi deyib....
26 Oktyabr 2026, 16:01
Hikmət Hacıyev: CNN-in Azərbaycanla bağlı məqaləsi tamamilə yanlış idi
CNN-in İran-İsrail müharibəsi dövründə Azərbaycanla bağlı dərc etdiyi məqalə tamamilə yanlış idi.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev “Bakı Mədəniyyət və Media Dialoqu Platforması” çərçivəsində keçirilən “Sülhün dili və dezinformasiyaya qarşı mübarizə” mövzusunda xüsusi sessiyada deyib.Prezidentin köməkçisi bildirib ki, texniki olaraq bu, mümkünsüz idi: “İsrail necə hərbi avadanlığı bura daşıya bilər?! Bu olsa, bunu görmək peykdən və ya başqa qurğulardan görmək çox asandır. Bu iddialar mümkün deyildi. Azərbaycan elə coğrafiyda yerləşirdi ki, bu iddialar mümkün deyildi. Bu yalnız sosial mediada deyil, peşəkar mediada da dezinformasiyalar baş verir.Bu, Azərbaycan əleyhinə...
26 Oktyabr 2026, 15:58
Berendsen: Azərbaycanın sülh prosesində liderliyi təqdir olunur
"Azərbaycanın sülh prosesində liderliyi çox yüksək qiymətləndirilir”.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Niderland Krallığının xarici işlər naziri Tom Berendsen Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla birgə mətbuat konfransında deyib.Nazir bildirib ki, Niderland bir çox ölkələrdə minatəmizləmə fəaliyyətinə dəstək göstərir: “Azərbaycanda da bu imkanı araşdırıb nəzərdən keçirə bilərik”.
26 Oktyabr 2026, 13:33
Ceyhun Bayramov Niderland XİN rəhbəri ilə regional məsələləri müzakirə edib
Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Niderland Krallığının xarici işlər naziri Tom Berendsen ilə onun Azərbaycana səfəri çərçivəsində geniş tərkibdə görüş keçirib.Citypost.az xəbər verir ki, görüşdə Azərbaycan-Niderland münasibətlərinin mövcud vəziyyəti və perspektivləri, siyasi dialoqun gücləndirilməsi, ticarət və investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsi, enerji, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, su idarəçiliyi, innovasiya və təhsil sahələrində əməkdaşlıq üçün yeni imkanların araşdırılması müzakirə olunub.Nazirlər Azərbaycan-Niderland Münasibətlərinin İnkişafına dair 2026–2028-ci illər üzrə Yol Xəritəsinin ikitərəfli əməkdaşlığın irəliləməsi üçün mühüm çərçivə sənədi kimi qəbul edilməsini alqışlayıblar.Həmçinin yüksəksəviyyəli təmasların, mütəmadi siyasi məsləhətləşmələrin və biznes əlaqələrinin daha da sıxlaşdırılmasının əhəmiyyəti vurğulanıb.Müzakirələr, eyni zamanda, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığı, regional inkişafları və...
26 Oktyabr 2026, 13:19
Niderland XİN rəhbəri Azərbaycandan sonra Ermənistana gedəcək
Niderlandın xarici işlər naziri Tom Berendsen Azərbaycandan sonra Ermənistana səfər edəcək.Citypost.az xəbər verir ki, Berendsen bu barədə “X” hesabında paylaşım edib.O bildirib ki, səfər çərçivəsində hər iki ölkə ilə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi, həmçinin Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi müzakirə olunacaq.“Azərbaycan və Ermənistanla əməkdaşlığımızı daha da dərinləşdirmək üçün bu həftə hər iki ölkəyə səfər edirəm. Həmçinin həmkarlarım Ceyhun Bayramov və Ararat Mirzoyanla Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi barədə danışacağam. Niderland davamlı sülhə doğru atılacaq növbəti addımları dəstəkləyir”, – Berendsen qeyd edib.This week, I am visiting Azerbaijan and Armenia to further deepen our cooperation with both countries. I will also discuss the Azerbaijan-Armenia peace process...
26 Oktyabr 2026, 11:53
