Rövşən Muradov: “Azərbaycanın investisiya modeli yeni mərhələyə keçir”
Siyasət 28 Sentyabr 2026, 10:58
4402
Qlobal iqtisadi münasibətlər sistemində investisiya qərarlarının mahiyyəti son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Kapital artıq yalnız yüksək gəlirlilik perspektivinin mövcud olduğu bazarlara yönəlmir, eyni zamanda siyasi sabitliyin, makroiqtisadi dayanıqlığın, hüquqi öhdəliklərə sadiqliyin, enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyinin, insan kapitalının və uzunmüddətli inkişaf strategiyasının bir-birini tamamladığı iqtisadi məkanları seçir. Prezident İlham Əliyevin II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində irəli sürdüyü fikirlər Azərbaycanın bu çoxşaxəli investisiya yanaşmasına keçid etdiyini nümayiş etdirir. Son iyirmi ildə ölkəyə 350 milyard ABŞ dollarından artıq investisiyanın cəlb olunması və həmin kapitalın təxminən yarısının birbaşa xarici investisiyaların payına düşməsi artıq formalaşmış etimad kapitalının iqtisadi ölçüsünü ifadə edir.
Bu sözləri Milli Məclisin deputatı Rövşən Muradov Citypost.a-a açıqlamasındabildirib.
Deputatın sözlərinə görə, bu xətt Azərbaycanın əvvəlki inkişaf nəticələrini ümumiləşdirməklə kifayətlənmir, həm də ölkənin gələcək iqtisadi modelinin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir. Qarşıdakı dövrdə Azərbaycanın əsas vəzifəsi mövcud maliyyə və enerji üstünlüklərini yeni istehsal güclərinə, texnoloji imkanlara, yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrə və daha mürəkkəb ixrac strukturuna çevirməkdir. Bu baxımdan bərpaolunan enerji, logistika, mədən sənayesi, rəqəmsal iqtisadiyyat, süni intellekt infrastrukturu və insan kapitalı ayrı-ayrı sahələr kimi deyil, vahid iqtisadi transformasiya zəncirinin elementləri kimi çıxış edir. Neft və qaz sektorundan əldə olunan gəlirlərin iqtisadiyyatın digər istiqamətlərinə yönəldilməsi isə bu keçidin maliyyə bazasını formalaşdırır.Azərbaycanın yeni investisiya modelində geoiqtisadi mövqenin iqtisadi aktivə çevrilməsi xüsusi yer tutur. Son illər dəmir yollarına, avtomobil magistrallarına, dəniz limanlarına və hava yükdaşımalarına yönəldilmiş irihəcmli investisiyalar ölkənin coğrafi üstünlüyünü real tranzit və logistika imkanları ilə tamamlayıb. Azərbaycan ərazisindən keçən tranzit yüklərin həcminin 2026-cı ildə 16 milyon tona çatacağı, 2030-cu il üçün isə 25 milyon ton və daha yüksək səviyyənin hədəflənməsi göstərir ki, nəqliyyat infrastrukturu artıq yardımçı iqtisadi sektor olmaq çərçivəsini aşaraq milli iqtisadiyyatın gəlir və investisiya yaradan strateji istiqamətlərindən birinə çevrilir. Şərq–Qərb və Şimal–Cənub marşrutlarında paralel iştirak Azərbaycanın Avropa və Asiya arasında formalaşan yeni təchizat zəncirlərində rolunu daha da gücləndirir.
Rövşən Muradov vurğulayıb ki, enerji sektorunda formalaşan yeni mərhələ də eyni dərəcədə strateji məzmun daşıyır. Xəzərin Azərbaycan sektorunda 157 giqavat səviyyəsində qiymətləndirilən bərpaolunan enerji potensialı, quruda yaradılan günəş və külək generasiya gücləri, Qara dəniz və Xəzər üzərindən nəzərdə tutulan elektrik bağlantıları ölkənin enerji ixracının gələcək strukturunu genişləndirir. Burada əsas iqtisadi məqam enerjinin yalnız ixrac məhsulu kimi nəzərdən keçirilməməsidir. Əlavə elektrik güclərinin data mərkəzlərinin, süni intellekt sistemlərinin və digər rəqəmsal infrastrukturların inkişafı üçün istifadə olunması enerji siyasəti ilə texnoloji siyasət arasında yeni qarşılıqlı əlaqə yaradır. Bu modeldə enerji üstünlüyü rəqəmsal iqtisadiyyat üçün istehsal amilinə çevrilir.İnvestisiya mühitinin əsas dayaqlarından biri də Azərbaycanın maliyyə dayanıqlığı və müqavilə intizamıdır. Xarici dövlət borcunun ÜDM-in 5,6 faizini təşkil etməsi, valyuta ehtiyatlarının xarici borcu təxminən 20 dəfə üstələməsi, manatın ABŞ dollarına münasibətdə məzənnəsinin uzun müddət sabit qalması, eləcə də onilliklər əvvəl bağlanmış enerji müqavilələrinin əsas şərtlərinin qorunması investor baxımından proqnozlaşdırılan iqtisadi davranışın mühüm göstəriciləridir. Müasir kapital bazarlarında xüsusən uzunmüddətli investisiyalar üçün yalnız gəlirlilik kifayət etmir, qarşı tərəfin öhdəliklərə münasibəti, institusional ardıcıllıq və siyasi-iqtisadi risklərin idarəolunması da qərarvermənin əsas meyarlarına daxildir. Azərbaycanın formalaşdırdığı investisiya reputasiyasının iqtisadi dəyəri məhz burada meydana çıxır.
Həmçinin oxuyun
R.Muradov qeyd edib ki, ən mühüm struktur göstəricilərdən biri ÜDM ilə ixracın sahə tərkibi arasındakı fərqdir. ÜDM-in 70 faizindən çoxunun qeyri-neft sektorunda formalaşmasına baxmayaraq, ixracın 90 faizindən çoxunda neft və qaz məhsullarının üstünlük təşkil etməsi onu göstərir ki, iqtisadiyyatın daxili şaxələndirilməsi artıq mühüm mərhələ keçsə də, növbəti strateji mərhələ həmin şaxələndirmənin ixrac strukturunda da dərinləşdirilməsidir. Bu isə sadəcə yeni istehsal müəssisələrinin yaradılmasını yox, daha yüksək məhsuldarlıq, texnologiya transferi, ixtisaslı kadr hazırlığı və qlobal dəyər zəncirlərinə inteqrasiya tələb edir.Bu mənada Azərbaycanın investisiya siyasətinin qarşısında duran əsas məsələ kapitalın həcmini artırmaqdan daha geniş məna daşıyır. Söhbət cəlb olunan investisiyanın strukturunun keyfiyyətcə dəyişdirilməsindən, onun yeni texnologiya, idarəetmə təcrübəsi, istehsal səriştəsi və ixrac qabiliyyəti yaratmasından gedir. 1990-cı illərdə enerji sektorunda xarici mütəxəssislərin üstünlük təşkil etdiyi əmək bazarının zamanla yerli kadrların yüksək iştirak səviyyəsinə keçməsi bu baxımdan əhəmiyyətli təcrübə kimi təqdim olunur. İnsan kapitalının investisiya siyasətinin ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi iqtisadi modernləşmənin dayanıqlılığı üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.Nəticə etibarilə, II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində ortaya qoyulan iqtisadi xətt Azərbaycanın növbəti inkişaf mərhələsinin əsas parametrlərini aydın göstərir: enerji resurslarının yeni iqtisadi sahələrin yaradılmasına yönəldilməsi, tranzit mövqenin gəlir gətirən geoiqtisadi üstünlüyə çevrilməsi, qeyri-neft ixracının genişləndirilməsi, rəqəmsal və texnoloji iqtisadiyyatın formalaşdırılması, insan kapitalının gücləndirilməsi və beynəlxalq investor üçün proqnozlaşdırılan iqtisadi mühitin qorunması. Bu modelin strateji mahiyyəti Azərbaycanın yalnız kapital qəbul edən bazar kimi deyil, regional iqtisadi əlaqələri, enerji axınlarını və yeni ticarət marşrutlarını birləşdirən daha geniş iqtisadi platforma kimi mövqeyinin möhkəmləndirilməsində ifadə olunur.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ceyhun Bayramov İƏT-in Baş katibi ilə görüşüb
Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Azərbaycanda səfərdə olan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Baş katibi İsmail Ould Şeyx Əhmədlə görüşüb.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Ceyhun Bayramov “X” hesabında paylaşım edib.Nazir Baş katibi vəzifəyə təyin olunması münasibətilə bir daha təbrik edib və ona fəaliyyətində uğurlar arzulayıb.Görüşdə Azərbaycan–İƏT əməkdaşlığının gücləndirilməsi, Azərbaycanın Təşkilata qarşıdakı sədrliyinin prioritetləri və 2027-ci ildə Bakıda keçiriləcək İƏT Sammitinə hazırlıq məsələləri müzakirə olunub.Ceyhun Bayramov İƏT-in Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə uzun illər ərzində göstərdiyi dəstəyə görə minnətdarlığını bildirib.Tərəflər, həmçinin Təşkilatın səmərəliliyinin artırılması, müsəlman dünyasının üzləşdiyi çağırışlara çevik reaksiyanın təmin edilməsi üçün institusional islahatların əhəmiyyətini vurğulayıblar.Görüşdə İƏT-ə üzv dövlətlər...
26 Oktyabr 2026, 19:09
Hikmət Hacıyev: Ermənistan Azərbaycan xalqından üzr istəməlidir
"Müəyyən hadisələr var ki, onu tarixdən silə bilmərik”.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev “Bakı Mədəniyyət və Media Dialoqu Platforması” çərçivəsində keçirilən “Sülhün dili və dezinformasiyaya qarşı mübarizə” mövzusunda xüsusi sessiyada deyib."Amma biz revanş almaq niyyətində deyilik. Əbədi sülhün baş verməsi üçün hələ də addımlar atılmalı, təşəbbüslər irəli sürülməlidir. Ermənistan Azərbaycan xalqından üzr istəməlidir. Ermənistan cəmiyyəti 30 il öz doğma yurduna qayıda bilməyən azərbaycanlılara üzr ünvanlamalıdır”, - Prezidentin köməkçisi deyib....
26 Oktyabr 2026, 16:01
Hikmət Hacıyev: CNN-in Azərbaycanla bağlı məqaləsi tamamilə yanlış idi
CNN-in İran-İsrail müharibəsi dövründə Azərbaycanla bağlı dərc etdiyi məqalə tamamilə yanlış idi.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev “Bakı Mədəniyyət və Media Dialoqu Platforması” çərçivəsində keçirilən “Sülhün dili və dezinformasiyaya qarşı mübarizə” mövzusunda xüsusi sessiyada deyib.Prezidentin köməkçisi bildirib ki, texniki olaraq bu, mümkünsüz idi: “İsrail necə hərbi avadanlığı bura daşıya bilər?! Bu olsa, bunu görmək peykdən və ya başqa qurğulardan görmək çox asandır. Bu iddialar mümkün deyildi. Azərbaycan elə coğrafiyda yerləşirdi ki, bu iddialar mümkün deyildi. Bu yalnız sosial mediada deyil, peşəkar mediada da dezinformasiyalar baş verir.Bu, Azərbaycan əleyhinə...
26 Oktyabr 2026, 15:58
Berendsen: Azərbaycanın sülh prosesində liderliyi təqdir olunur
"Azərbaycanın sülh prosesində liderliyi çox yüksək qiymətləndirilir”.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Niderland Krallığının xarici işlər naziri Tom Berendsen Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla birgə mətbuat konfransında deyib.Nazir bildirib ki, Niderland bir çox ölkələrdə minatəmizləmə fəaliyyətinə dəstək göstərir: “Azərbaycanda da bu imkanı araşdırıb nəzərdən keçirə bilərik”.
26 Oktyabr 2026, 13:33
Ceyhun Bayramov Niderland XİN rəhbəri ilə regional məsələləri müzakirə edib
Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Niderland Krallığının xarici işlər naziri Tom Berendsen ilə onun Azərbaycana səfəri çərçivəsində geniş tərkibdə görüş keçirib.Citypost.az xəbər verir ki, görüşdə Azərbaycan-Niderland münasibətlərinin mövcud vəziyyəti və perspektivləri, siyasi dialoqun gücləndirilməsi, ticarət və investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsi, enerji, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, su idarəçiliyi, innovasiya və təhsil sahələrində əməkdaşlıq üçün yeni imkanların araşdırılması müzakirə olunub.Nazirlər Azərbaycan-Niderland Münasibətlərinin İnkişafına dair 2026–2028-ci illər üzrə Yol Xəritəsinin ikitərəfli əməkdaşlığın irəliləməsi üçün mühüm çərçivə sənədi kimi qəbul edilməsini alqışlayıblar.Həmçinin yüksəksəviyyəli təmasların, mütəmadi siyasi məsləhətləşmələrin və biznes əlaqələrinin daha da sıxlaşdırılmasının əhəmiyyəti vurğulanıb.Müzakirələr, eyni zamanda, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığı, regional inkişafları və...
26 Oktyabr 2026, 13:19
Niderland XİN rəhbəri Azərbaycandan sonra Ermənistana gedəcək
Niderlandın xarici işlər naziri Tom Berendsen Azərbaycandan sonra Ermənistana səfər edəcək.Citypost.az xəbər verir ki, Berendsen bu barədə “X” hesabında paylaşım edib.O bildirib ki, səfər çərçivəsində hər iki ölkə ilə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi, həmçinin Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi müzakirə olunacaq.“Azərbaycan və Ermənistanla əməkdaşlığımızı daha da dərinləşdirmək üçün bu həftə hər iki ölkəyə səfər edirəm. Həmçinin həmkarlarım Ceyhun Bayramov və Ararat Mirzoyanla Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi barədə danışacağam. Niderland davamlı sülhə doğru atılacaq növbəti addımları dəstəkləyir”, – Berendsen qeyd edib.This week, I am visiting Azerbaijan and Armenia to further deepen our cooperation with both countries. I will also discuss the Azerbaijan-Armenia peace process...
26 Oktyabr 2026, 11:53
