Tarixi təhqir edənlərə cavab: Kökünü dananın gələcəyi olmaz! -NƏCİBƏ İLKİN
Söz adamı 10 Avqust 2026, 12:13
4804
Tarix millətin yaddaşıdır. Yaddaşa atılan hər daş isə təkcə keçmişə deyil, gələcəyə atılır. Ona görə də milli dövlətçilik tariximizin mühüm simalarına və milli-mədəni yaddaşımızın rəmzlərinə qarşı səsləndirilən təhqiramiz və qərəzli fikirlər adi bir söz sərbəstliyi kimi qəbul edilə bilməz.
Tarix hər kəsin istədiyi kimi yazıb-pozacağı şəxsi gündəlik deyil. Tarix millətin yaddaşıdır, dövlətçilik irsidir, gələcək nəsillərə ötürülən mənəvi sərvətdir. Bu yaddaşa qəsdən daş atan, milli dövlətçilik tariximizin şəxsiyyətlərini təhqir edən, Azərbaycan mədəniyyətinin beşiklərindən biri olan Təbrizi aşağılayan hər bir yanaşma ciddi etiraz doğurmalıdır.
Şah İsmayıl Xətaiyə münasibətdə tarixilikdən uzaq, birtərəfli və qaralama xarakterli yanaşmalar, eləcə də Təbriz kimi Azərbaycan tarixinin və mədəniyyətinin mühüm şəhərlərindən birinin aşağılanması ciddi etiraz doğurur. Tarixi şəxsiyyətləri sevməmək olar, onların siyasətini tənqid etmək olar. Amma tarixi faktları təhrif etmək, milli yaddaşın simvollarını alçaltmaq artıq tənqid deyil — məsuliyyətsiz münasibətdir. Hər bir hökmdarın, tarixə çevrilmiş şəxsiyyətlərin səhvi ola bilir. Bu danılmazdır. Amma unutmayaq ki, hər bir səhvin arxasında bir insan qüruru var.
Bir xalqın tarixində iz qoymuş şəxsiyyətləri silməklə həmin tarixi silmək mümkün deyil. Təbrizə “köhnə” deyənlər bilməlidirlər ki, şəhərlərin yaşı onların dəyərini azaltmır. Əksinə, əsrlərin sınağından keçən şəhərlər millətlərin yaddaşını yaşadan canlı salnamələrdir.
Kökünə balta çalan ağacın budaqlarından kölgə gözləmək nə qədər absurddursa, öz tarixi yaddaşını kiçildən bir cəmiyyətin böyük gələcək quracağına inanmaq da bir o qədər yanlışdır.
Tarixə münasibətdə mövqe aydındır: tənqid etmək haqqdır, təhrif etmək isə məsuliyyətsizlikdir; fərqli düşünmək mümkündür, milli yaddaşı aşağılamaq isə qəbuledilməzdir.
Çünki tarix susmur. Bu gün deyilən hər söz sabahın yaddaşında qalır. Və tarixin ən ağır hökmü də məhz budur: insan öz kökünə necə münasibət göstəribsə, gələcək nəsillər də onu elə xatırlayır.
Kökünü danan, əslində, özünü danır. Tarixinə sahib çıxmayan isə gələcəyinə sahib çıxmaq haqqını da zəiflədir.
Şah İsmayıl Xətaiyə münasibətdə nə qədər qərəzli ifadələr işlədilsə də, əsrlərin möhürünü daşıyan tarixi faktları silmək mümkün deyil. Bir hökmdarın siyasətini tənqid etmək başqa şeydir, onun tarixi rolunu təhrif etmək tamam başqa. Tənqid düşüncənin göstəricisidir, qaralama isə çox vaxt düşüncəsizliyin maskasıdır.
Təbrizə “köhnə və iylənmiş” demək isə sadəcə bir şəhərə qarşı hörmətsizlik deyil. Bu ifadənin arxasında tarixi yaddaşa qarşı kobud münasibət dayanır. Təbrizin daşlarında əsrlərin nəfəsi, küçələrində Azərbaycan tarixinin izləri, mədəni yaddaşımızda isə silinməz yeri var. Tarixin qocalığı onun eybi deyil, sərvətidir.
Bir millətin kökünə balta çalanların ən böyük yanılğısı budur: onlar ağacı yaraladıqlarını düşünürlər, halbuki kökün dərinliyini ölçə bilmirlər. Azərbaycan tarixinin kökləri isə bir neçə cümləlik qaralama yazısından, sosial şəbəkə paylaşımından və ya ucuz sensasiyadan qat-qat dərindir.
Tarixdən qaçmaq olmaz. Tarixi təhqir etməklə tarix dəyişmir. Milli yaddaşı aşağılamaqla millətin yaddaşı silinmir.
Bu gün öz tarixini rahatlıqla ləkələyənlər sabah hansı tarixlə öyünəcəklər? Hansı kökə söykənəcəklər? Hansı dövlətçilik ənənəsini gələcək nəsillərə miras qoyacaqlar?
Unutmayaq: millətin yaddaşını yaralayan söz də bir iz buraxır. Və o iz nə qədər bəzədilsə də, zaman keçdikcə həqiqi mahiyyətini göstərir.
Tarixin qarşısında hamı bərabərdir. Nə şöhrət, nə vəzifə, nə də bəlağətli sözlər insanı tarixin hökmündən xilas edə bilər.
Çünki tarix gec danışır, amma danışanda hökmü ağır olur.
Kökünə balta çalanlar bilməlidir: ağac yaralana bilər, amma kök yaşayırsa, yenə cücərəcək. Azərbaycan tarixinin kökü də bu torpağın yaddaşında, xalqın ruhunda və nəsillərin qan yaddaşındadır.
Unutmayaq ki, kökünü unudan ağacın qurumağa məhkum olduğu kimi, tarixindən uzaq düşən millətin də milli kimliyi zəifləyər.
P. S.
Vaxtilə rəhmətlik Ulu öndərimiz demişdi, Azərbaycanda 30 minə yaxın erməni gəlinlərimiz var. Bu gün həmin gəlinlərdən əmələ gələnlər əllərinə baltanın yoğun sapını alıb tariximizi budamaqla məşğuldu. Ayılın millətim, ayılın!!!!
NƏCİBƏ İLKİN
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Anna Axmatovaya -Saday Şəkərlinin şeiri
...qalıb ürəyimdə zülmün çatları,bir də qollarımda qandalın yeri,düzgün işləmədi qum saatları,yerimdə sayıramillərdən bəri,hələ də qaradırdamarımda qan, gözlərim dünyanıqanlı görmədə, bir Saday qartaldırazad, firavan, bir Saday hələ dəölür türmədə,elə hey nəmlidirgözlərim, sudur, qurutmaq çətindirbu kəhrizləri, sanki dən səpilmişquş axurudur,qolumda saralanqandal izləri...Saday Şəkərli
26 Oktyabr 2026, 13:29
Samir Feyruzov: Yazıçılıq istedadla yanaşı intellekt də tələb edir
Bizim cəmiyyətdə savadlılıq heç vaxt yüksək səviyyədə olmayıb, kütləvi savadsızlıq həmişə öndə dayanıb. Məhz buna görə də azacıq bicliyi olan, amma heç bir intellekti, savadı və əxlaqı olmayan şəxslər, xüsusilə də yazıçılar bu savadsız cəmiyyəti təəccübləndirə biliblər. Onlara ziyalı deyib efirlərə dırmaşdırırlar. Əyyaş, ailə-uşağını küçələrə atan, kitabdan-mütaliədən uzaq, amma özünü kitab əhli, Kafkadan bir iki əsər oxuyub dərin mütaliəçi kimi göstərən, hökumətdən yararlanmaq üçün hər cür məxfi alçaqlığa imza atan yazıçıların gəlişi gözəl və dərin tülkülüyə əsaslanan fikirləri çoxlarını təəccübləndirir.Bu adamların özlərini qabaqcıl fikir adamı və ziyalı kimi göstərmək üçün Mirzə Cəlilə istinad etmələri də təsadüfi deyil. Çünki Mirzə Cəlillə...
26 Oktyabr 2026, 12:08
Məzarlıqda bitən yovşan... Rüstəm Behrudi
Ətrin öldürdü məni,Bağrım oldu yenə şan-şan.Gördüm ki, boş bir məzaraYenə məndən danışırsan,Məzarlıqda bitən yovşan.Əlim qoynumda gəlmişəm,Əfv et, hönkürüb ağlasam;Öz qəbrim üstə qoyacam,Sənnən bir dəstə bağlasam,Məzarlıqda bitən yovşan.Sən arxasız, mən kimsəsiz,Sənnən axır göz yaşlarım;Burda daşlar daş deyil ki,Bacılarım, qardaşlarım,Məzarlıqda bitən yovşan.Bu son bahar da ölmədim,Ölmədim, yaz, yaz günaha.Mən öz tabutundan tutub,Dönən bir ölüyəm dahaMəzarlıqda bitən yovşan.Məni dərd deyil, adamlar,Adamlar öldürdü; sən, sən...Baş daşıma qoyulacaqÇiçəklərdən də gözəlsən,Məzarlıqda bitən yovşan.Vədə tamamdı, dönəcəm,Gəlim qarışım tüstünə.Gələcəm dua oxuyaq,Ölən bir şairin üstünə,Məzarlıqda bitən yovşan. Ətrin öldürdü məni,Bağrım oldu yenə şan-şan.Gördüm ki, boş bir məzara,Yenə məndən danışırsan,Məzarlıqda bitən yovşan....
20 Oktyabr 2026, 10:59
Bir qızın telləri əsdi üzümə... Vaqif Bayatlı Odərin ŞEİRİ
Gizlicə-gizlicə gəldi buludlar,Gizlicə-gizlicə döndü ümidlər,İndiki buludlar beləcə gəlmir,İndiki yağışlar beləcə yağmır.İllərin o başındanbir qız yaylığı üstdəbir ipək xatirə döndü qəlbimə,bir qızın telləri əsdi üzümə.Gülüm yağış! Çiçəyim yağış!O ipək illərdən,atlaz günlərdən,Gilənar göylərdən dolan yağışım,yollarda yorulubgözümdə, könlümdə qalan yağışım,bir çinar üstündəqoyub gəlmişdim səni,çinarın altında bir gilənar qız.İndiki yağışlar beləcə yağmır...Bu gilənar yağışmənim qəsdimə yağır,O dost çinarın üstündən yağır,On ildən, beş ildən, dünəndən yağır,bütün sevgilərindönən yerindən yağır.Bəlkə də, bəlkə də lal məhəbbətlərindinən yerindən yağır.İllərin altında solmaz o tellər,Hər bulud lələyi ümidlə gələr,O barlı illərin sevgisi qızlarBir də gilə-gilə qızardı bəlkə......
19 Oktyabr 2026, 23:28
Əkrəm Əylisli: “Mən Şeyx Əbdül, Seyran Səxavət deyiləm...”
“İndiki zamanədə zəng edib kiminsə əhvalını soruşmaq çox nadir hallarda olur. Artıq çoxdandır, heç kimlə danışmıram. Xeyli müsahibə istəyən var, heç kimə müsahibə vermirəm. İndiki zəmanədə susmaq daha əlverişlidir”.Citypost.az xəbər verir ki, bu sözləri Pravda.az-a açıqlamasında yazıçı Əkrəm Əylisli deyib.O, “Adamlar və ağaclar” əsərinə görə mükafat alsa da, heç kimin onunla maraqlanmamasından da gileylənib: “O boyda Avropa mükafatı aldım, heç zəng edib təbrik də etmədilər. “Adamlar və ağaclar” əsərim Avropada birinci yerə çıxdı. Heç maraqlanan olmadı. Bu barədə nə yazdılar? Heç nə. Mənim üçün vacib olan belə şeylərdir. Başqa məsələlərə qarışmaq istəmirəm".Ə.Əylisli tədbirlərə dəvət alıb-almaması, hazırda hansı əsəri yazması barədə...
09 Oktyabr 2026, 14:07
İZMİRİ GƏZƏRKƏN
Bu nə sevgidi, ilahi,süzülüb axır üzümə.Baxışlardan leysan kimitökülüb yağır üzümə.Göydən gələn nur selimi,Tanrı dağının yelimi,Ya mən ağılda dəlimi?!.fərəhi sıxır üzümə.Gülə sancılan arıtək,ulu ruhların yarıtək,Min ilin tanışlarıtək-daş-divar baxır üzümə...Mən düşünən kimi bu yer,ləhcə şirin,söhbət şeir.Osmanlı torpağı deyir-duyduğun çıxır üzünə. (Mövlanə məhəlləsi) Avdı Qoşqar
07 Oktyabr 2026, 17:06
