Nadan insanlar bunu anlamırlar....
Söz adamı 22 Avqust 2026, 12:00
4288
Əlisa Nicatın cəmiyyətin müəyyən bir təbəqəsinə yönəltdiyi sərt, ağrılı və bəlkə də mübahisəli fikri götürüb onu bütöv Azərbaycan xalqına qarşı çevirmək nə ədəbiyyat anlayışıdır, nə də sağlam düşüncə.
Azərbaycan ədəbiyyatında bu ənənə yeni deyil. M.F.Axundzadə öz əsərlərində cəhaləti, nadanlığı, mövhumatı və geriliyi amansız tənqid edirdi və bu gün bu pəstahı çıxardan nadanların babaları onda da Axundzadəyə qarşı pəstah çıxardırdılar.
M.Ə.Sabir cahil, düşüncəsiz, riyakar və nadan insanları satirasının hədəfinə çevirirdi.
Bu gün tənqidi fikri manipuliasiya edib güya xalqın təssübünü çəkənlərin babaları onda Sabirə qarşı kampaniya aparırdılar.
C.Məmmədquluzadə “Molla Nəsrəddin” vasitəsilə cəmiyyətin ən ağrılı yaralarını açırdı. Ölülər əsərində "tufu sizin üzünüzə ölülər" deyirdi və bu gün özünü gündəmdə saxlamaq üçün hər vasitəni, abrısızlığı məqbul bilən nadanların elə nadan babalarının üzünə tüpürürdü, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Üzeyir Hacıbəyli, və başqa ədiblərimiz də zaman-zaman xalqın içindəki cəhaləti, savadsızlığı, nadanlığı, ikiüzlülüyü və geriliyi sərt sözlərlə qamçılayıblar.
Etməsəydilər bu günə gəlib çıxmazdıq.
Nadanlar imkan verməzdi.
Cəhalət imkan verməzdi.
İndi kimsə çıxıb həmin ədiblərin əsərlərindən bir cümləni götürərək deyə bilərmi ki, “Axundzadə Azərbaycan xalqını təhqir edirdi”, “Sabir xalqına nifrət edirdi”, “Cəlil Məmmədquluzadə Azərbaycan xalqını üzünə tüpürürdü, xalqı alçaldırdı”?
Əlbəttə, yox!
Çünki ədəbiyyatın dili bəzən ağrının dilidir.
Yazıçı cəmiyyətin eybəcərliyini göstərərkən əslində çox vaxt həmin eybəcərliyin yox olmasını istəyir. Onun qəzəbinin arxasında nifrət yox, narahatlıq dayanır. Xalqını cahil görmək istəməyən adam cahilliyə qarşı sərt danışa bilər. Xalqını yetişmiş, düşüncəli, savadlı və ləyaqətli görmək istəyən yazıçının ürəyindən bəzən ağır sözlər də çıxa bilər.
Əsas məsələ o sözün kimə ünvanlandığını anlamaqdır.
Anlamırlar.
Nadan insanlar bunu anlamırlar.
Bir yazıçının cəmiyyətin müəyyən bir hissəsinə qarşı işlətmiş olduğu ifadəni götürüb “Azərbaycan xalqı qoyundur” formasına salırlar. Sonra da həmin sözün üzərindən yaşlı bir yazıçını məsxərəyə qoymağa çalışırlar.
Bu, tənqid deyil.
Bu, kontekstdən qoparılmış bir fikrin üzərindən istehza düzəltməkdir.
Bu artıq Əlisa Nicatın fikrini müzakirə etmək deyil. Bu, 90 yaşlı bir ədibə qarşı istehza qurmaqdır.
Əgər Əlisa Nicatın fikri ilə razı deyilsinizsə, onun fikrini tənqid edin. Bu normal bir hərəkətdir. Arqument gətirin. Ədəbiyyatını müzakirə edin. Amma təhqir, məsxərə qəbul edilən deyil.
Həmçinin oxuyun
Sabirin cahillə mübarizəsi xalqa nifrət deyildi.
C.Məmmədquluzadənin nadanlığa qarşı qəzəbi xalqa nifrət deyildi.
Axundzadənin cəhalətə qarşı amansızlığı xalqa nifrət deyildi.
Bunlar xalqı oyatmaq istəyən ziyalının üsyanı idi və o böyük insanlar bunu bacardılar, məqsədlərinə nail oldular.
Ədəbiyyatın böyük missiyalarından biri də budur-cəmiyyətin üzünə güzgü tutmaq.
Əlisa Nicatın hər fikrini müdafiə etmək məcburiyyətində deyilik. Heç bir yazıçı tənqiddən kənarda deyil. Ə.Nicatı da tənqid etmək olar və həm də lazımdır.
Amma 90 yaşlı bir ədibin sözünü küçə istehzasına çevirib onun üzərindən bütöv bir xalqın adına danışmaq da nə ədalətdir, nə ədəbiyyat, nə də ziyalılıq.
Bu olsa-olsa mənasız və populist insanların özlərini ucuz bazara çıxartmasıdır.
Əgər doğrudan da Azərbaycan xalqını müdafiə etmək istəyirsinizsə, əvvəlcə xalqımızın ədəbiyyatını, onun satira ənənəsini və yazıçı sözünün arxasındakı ağrını anlamağa çalışın.
Çünki bəzən xalqını ən çox sevənlər onun qüsurlarını ən sərt dillə söyləyənlərdir.
Tahir Hüseynov
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Anna Axmatovaya -Saday Şəkərlinin şeiri
...qalıb ürəyimdə zülmün çatları,bir də qollarımda qandalın yeri,düzgün işləmədi qum saatları,yerimdə sayıramillərdən bəri,hələ də qaradırdamarımda qan, gözlərim dünyanıqanlı görmədə, bir Saday qartaldırazad, firavan, bir Saday hələ dəölür türmədə,elə hey nəmlidirgözlərim, sudur, qurutmaq çətindirbu kəhrizləri, sanki dən səpilmişquş axurudur,qolumda saralanqandal izləri...Saday Şəkərli
26 Oktyabr 2026, 13:29
Samir Feyruzov: Yazıçılıq istedadla yanaşı intellekt də tələb edir
Bizim cəmiyyətdə savadlılıq heç vaxt yüksək səviyyədə olmayıb, kütləvi savadsızlıq həmişə öndə dayanıb. Məhz buna görə də azacıq bicliyi olan, amma heç bir intellekti, savadı və əxlaqı olmayan şəxslər, xüsusilə də yazıçılar bu savadsız cəmiyyəti təəccübləndirə biliblər. Onlara ziyalı deyib efirlərə dırmaşdırırlar. Əyyaş, ailə-uşağını küçələrə atan, kitabdan-mütaliədən uzaq, amma özünü kitab əhli, Kafkadan bir iki əsər oxuyub dərin mütaliəçi kimi göstərən, hökumətdən yararlanmaq üçün hər cür məxfi alçaqlığa imza atan yazıçıların gəlişi gözəl və dərin tülkülüyə əsaslanan fikirləri çoxlarını təəccübləndirir.Bu adamların özlərini qabaqcıl fikir adamı və ziyalı kimi göstərmək üçün Mirzə Cəlilə istinad etmələri də təsadüfi deyil. Çünki Mirzə Cəlillə...
26 Oktyabr 2026, 12:08
Məzarlıqda bitən yovşan... Rüstəm Behrudi
Ətrin öldürdü məni,Bağrım oldu yenə şan-şan.Gördüm ki, boş bir məzaraYenə məndən danışırsan,Məzarlıqda bitən yovşan.Əlim qoynumda gəlmişəm,Əfv et, hönkürüb ağlasam;Öz qəbrim üstə qoyacam,Sənnən bir dəstə bağlasam,Məzarlıqda bitən yovşan.Sən arxasız, mən kimsəsiz,Sənnən axır göz yaşlarım;Burda daşlar daş deyil ki,Bacılarım, qardaşlarım,Məzarlıqda bitən yovşan.Bu son bahar da ölmədim,Ölmədim, yaz, yaz günaha.Mən öz tabutundan tutub,Dönən bir ölüyəm dahaMəzarlıqda bitən yovşan.Məni dərd deyil, adamlar,Adamlar öldürdü; sən, sən...Baş daşıma qoyulacaqÇiçəklərdən də gözəlsən,Məzarlıqda bitən yovşan.Vədə tamamdı, dönəcəm,Gəlim qarışım tüstünə.Gələcəm dua oxuyaq,Ölən bir şairin üstünə,Məzarlıqda bitən yovşan. Ətrin öldürdü məni,Bağrım oldu yenə şan-şan.Gördüm ki, boş bir məzara,Yenə məndən danışırsan,Məzarlıqda bitən yovşan....
20 Oktyabr 2026, 10:59
Bir qızın telləri əsdi üzümə... Vaqif Bayatlı Odərin ŞEİRİ
Gizlicə-gizlicə gəldi buludlar,Gizlicə-gizlicə döndü ümidlər,İndiki buludlar beləcə gəlmir,İndiki yağışlar beləcə yağmır.İllərin o başındanbir qız yaylığı üstdəbir ipək xatirə döndü qəlbimə,bir qızın telləri əsdi üzümə.Gülüm yağış! Çiçəyim yağış!O ipək illərdən,atlaz günlərdən,Gilənar göylərdən dolan yağışım,yollarda yorulubgözümdə, könlümdə qalan yağışım,bir çinar üstündəqoyub gəlmişdim səni,çinarın altında bir gilənar qız.İndiki yağışlar beləcə yağmır...Bu gilənar yağışmənim qəsdimə yağır,O dost çinarın üstündən yağır,On ildən, beş ildən, dünəndən yağır,bütün sevgilərindönən yerindən yağır.Bəlkə də, bəlkə də lal məhəbbətlərindinən yerindən yağır.İllərin altında solmaz o tellər,Hər bulud lələyi ümidlə gələr,O barlı illərin sevgisi qızlarBir də gilə-gilə qızardı bəlkə......
19 Oktyabr 2026, 23:28
Əkrəm Əylisli: “Mən Şeyx Əbdül, Seyran Səxavət deyiləm...”
“İndiki zamanədə zəng edib kiminsə əhvalını soruşmaq çox nadir hallarda olur. Artıq çoxdandır, heç kimlə danışmıram. Xeyli müsahibə istəyən var, heç kimə müsahibə vermirəm. İndiki zəmanədə susmaq daha əlverişlidir”.Citypost.az xəbər verir ki, bu sözləri Pravda.az-a açıqlamasında yazıçı Əkrəm Əylisli deyib.O, “Adamlar və ağaclar” əsərinə görə mükafat alsa da, heç kimin onunla maraqlanmamasından da gileylənib: “O boyda Avropa mükafatı aldım, heç zəng edib təbrik də etmədilər. “Adamlar və ağaclar” əsərim Avropada birinci yerə çıxdı. Heç maraqlanan olmadı. Bu barədə nə yazdılar? Heç nə. Mənim üçün vacib olan belə şeylərdir. Başqa məsələlərə qarışmaq istəmirəm".Ə.Əylisli tədbirlərə dəvət alıb-almaması, hazırda hansı əsəri yazması barədə...
09 Oktyabr 2026, 14:07
İZMİRİ GƏZƏRKƏN
Bu nə sevgidi, ilahi,süzülüb axır üzümə.Baxışlardan leysan kimitökülüb yağır üzümə.Göydən gələn nur selimi,Tanrı dağının yelimi,Ya mən ağılda dəlimi?!.fərəhi sıxır üzümə.Gülə sancılan arıtək,ulu ruhların yarıtək,Min ilin tanışlarıtək-daş-divar baxır üzümə...Mən düşünən kimi bu yer,ləhcə şirin,söhbət şeir.Osmanlı torpağı deyir-duyduğun çıxır üzünə. (Mövlanə məhəlləsi) Avdı Qoşqar
07 Oktyabr 2026, 17:06
