Uşaqlıq çiyindaşımın əbədiyyətə uzanan yolu
Söz adamı 08 Sentyabr 2026, 11:07
3899
Bəzi insanlar həyatdan köçür, amma ömürdən köçmürlər. Bəzi adlar var ki, illər keçdikcə yaddaşın dərinliyinə çəkilsə də, orada daha möhkəm kök salır. Elə insanlar da var ki, uşaqlıq illərinin bir parçası olmaqdan çıxıb, insanın öz xatirəsinə, öz keçmişinə, öz ömrünün ayrılmaz səhifəsinə çevrilirlər.
Mirdaməd Mirsadıq oğlu Sadıqov da mənim üçün belə insanlardan idi.
O, bu dünyadan gedəli beş il keçir. Beş il... Təqvim üçün bəlkə də sadəcə bir rəqəmdir. Amma dost itkisini yaşayan insan üçün beş il bəzən beş gün qədər yaxın, bəzən də bütöv bir ömür qədər uzaq görünür. Çünki zaman bəzi ayrılıqları sağaltmır. Əksinə, insanın qəlbində həmin adamın yerini daha aydın göstərir.
Bu gün Mirdaməd müəllimin doğum günüdür. Onun 76 yaşı tamam olmalı idi...
Amma həyatın öz qanunu var: insanın yaşı torpağın altında davam etmir, xatirələrində davam edir. Bu gün biz onun 76 yaşını başqa cür qeyd etdik. Süfrə arxasında deyil, Lahıcın müqəddəs torpağında, doğma yurdunun qoynunda, onun uyuduğu məzarın başında...
Uşaqlıq illərinin dostu, onunla eyni yolları addımlamış Baxəli kişi və İlham müəllilə birlikdə Lahıca getdik. Məzarını ziyarət etdik. Ruhuna dualar oxuduq. Sükut içində dayandıq. Elə bir sükut idi ki, sanki danışan sözlər yox, xatirələr idi...
Lahıcın qədim daş küçələri, dağların sinəsinə söykənən evləri, əsrlərin səsini qoruyub saxlayan divarları insanı istər-istəməz keçmişə aparır. Bu yerlərdə uşaqlıq xatirələri daha canlı görünür. Elə bil illər arxada qalmır, bir anın içində yenidən qayıdır.
Bir vaxtlar bu küçələrdə uşaqlıq dostları bir-birinin ardınca qaçırdı. Gülüş səsləri dağlara qarışırdı. Dünyanın dərdi-səri, ayrılığı, ölümün nə olduğu hələ bilinmirdi. Həyat qarşıda uzanan uzun və işıqlı bir yol kimi görünürdü.
O illərin çiyindaşı idi Mirdaməd.
Uşaqlıq dostluğu tamam başqa olur. Orada nə vəzifə var, nə titul, nə də şöhrət. Orada insan insandır. Dost dostdur. Bir tikə çörəyi bölmək, bir yolda birgə addımlamaq, bir sirri bölüşmək kifayətdir ki, iki insanın arasında ömürlük bağ yaransın.
Sonralar həyat bizi müxtəlif yollarla apardı. İnsan böyüdü, arzular böyüdü, məsuliyyətlər artdı. Mirdaməd isə öz yolunu elmə həsr etdi.
İqtisad elmləri doktoru, professor, Əməkdar elm xadimi kimi böyük elmi zirvələrə yüksəldi. Adı elm aləmində tanındı, zəhməti qiymətləndirildi, biliyi və təcrübəsi ilə neçə-neçə insanın həyatına, düşüncəsinə təsir göstərdi.
Amma mənim yaddaşımda o, ilk növbədə titulları ilə deyil, uşaqlıq illərimin Mirdamədi kimi yaşayır.
Mənim üçün onun "professor" adından əvvəl bir adı vardı: dost.
Çünki insanı böyük edən təkcə tutduğu vəzifə, qazandığı elmi ad, yazdığı kitablar deyil. İnsan, hər şeydən əvvəl, öz insani keyfiyyətləri ilə böyük olur.
Mirdaməd Sadıqovun həyat yolu da bunu göstərdi.
O, elmə xidmət etdi, insanlara xidmət etdi, doğma yurduna bağlı qaldı. Ömrünü bilik və zəhmət üzərində qurdu. Ancaq nə qədər yüksəlsə də, uşaqlıqdan gələn o sadəliyi, doğmalığı, insanlığı unutmayan adamlardan oldu.
Bu gün onun məzarı önündə dayanarkən düşündüm: insan ömrü nə qəribədir...
Dünən yanımızda olan adam bu gün torpağın altında uyuyur. Dünən səsini eşitdiyimiz insanın səsini bu gün yalnız yaddaşımızda eşidirik. Dünən birlikdə yol getdiyimiz dostla bu gün onun məzarına gedirik.
Amma qəribə bir həqiqət də var: ölüm insanı susdura bilər, lakin onun haqqında xatirələri susdura bilməz.
Mirdaməd müəllim də bizim yaddaşımızda danışmağa davam edir.
Onu tanıyanların söhbətlərində, onunla bağlı xatirələrdə, gördüyü işlərdə, yetirmələrinin uğurlarında, doğma Lahıcın daş küçələrində və ən əsası, onu sevən insanların qəlbində...
Bu gün Baxəli kişi ilə birlikdə onun məzarı başında dayananda uşaqlıq illərimiz də sanki bizimlə idi. İki yaşlı insan bir məzarın qarşısında dayanmışdıq, amma yaddaşımızda yenidən uşağa çevrilmişdik.
Həyatın ən böyük möcüzələrindən biri də budur: insan yaşlandıqca uşaqlığına daha çox qayıdır.
Çünki ömrün sonrakı səhifələri nə qədər çoxalsa da, ilk səhifələr heç vaxt silinmir.
Mirdamədin uşaqlığı da bizim uşaqlığımızın bir parçası idi.
Bu gün onun 76 yaşını qeyd edirik. Kaş bu yaşını özü ilə birgə qeyd edə biləydik. Kaş yenə səsini eşidə, onunla söhbət edə, uşaqlıqdan danışa biləydik. Kaş "Mirdaməd, yadındadırmı?" deyə soruşanda, o da özünəməxsus təbəssümlə cavab verəydi...
Amma həyat "kaş"larla geri qayıtmır.
Qalan yalnız xatirələrdir.
Və insanın bu dünyadan özü ilə apara bilmədiyi, amma geridə qoyduğu ən böyük sərvət də elə budur — yaxşı ad, gözəl xatirə, insan sevgisi.
Mirdaməd Mirsadıq oğlu Sadıqovun ömründən də bizə belə bir sərvət qaldı.
Bu gün Lahıcda onun məzarı başında ruhuna dualar oxuyarkən bir daha əmin oldum ki, bəzi dostluqlar ölümün belə qarşısında dayanır. İnsan torpağa tapşırıla bilər, amma dostluq torpağa tapşırılmır. Xatirə torpağa tapşırılmır. Məhəbbət torpağa tapşırılmır.
Bunlar insanın qəlbində yaşayır.
Mirdaməd müəllim, əziz uşaqlıq çiyindaşım, bu gün doğum günündür.
Səni yad etdik.
Lahıcın qoynunda uyuyan müqəddəs məzarını ziyarət etdik. İlham müəllim və Baxəli kişi ilə birlikdə ruhuna dualar oxuduq. Sənin üçün ürəkdən "Allah rəhmət eləsin" dedik.
Bəlkə də bizi eşitmədin...
Amma inanmaq istəyirəm ki, ruhlar doğmalarının səsini eşidir. Çünki sevgi ilə deyilən söz heç vaxt boşluqda itib getmir.
Sənin yoxluğun ağırdır, əziz dost.
Amma sənin xatirən var.
Sənin keçdiyin şərəfli ömür yolu var.
Sənin elmi fəaliyyətin, insanlara verdiyin bilik, gördüyün xeyirxah işlər var.
Və bir də bizim uşaqlıq xatirələrimiz var...
O xatirələr ki, zamanın əli onlara toxuna bilmir.
Allah sənə rəhmət eləsin, Mirdaməd müəllim!
Ruhun şad, məkanın cənnət olsun.
Səni sevən bütün doğmalarına, əzizlərinə, yaxınlarına səbir və dözüm diləyirəm.
Sən bu dünyadan beş il əvvəl köçdün...
Amma bizim üçün hələ də o qədim Lahıc yollarında, uşaqlığımızın işıqlı səhifələrində, dostluğumuzun yaddaşında yaşayırsan.
Bəzi insanlar dünyadan köçür,
amma dostlarının qəlbindən heç vaxt köçə bilmirlər.
Sən də belə getdin, əziz dost.
Qəlbimizdə qaldın...
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Anna Axmatovaya -Saday Şəkərlinin şeiri
...qalıb ürəyimdə zülmün çatları,bir də qollarımda qandalın yeri,düzgün işləmədi qum saatları,yerimdə sayıramillərdən bəri,hələ də qaradırdamarımda qan, gözlərim dünyanıqanlı görmədə, bir Saday qartaldırazad, firavan, bir Saday hələ dəölür türmədə,elə hey nəmlidirgözlərim, sudur, qurutmaq çətindirbu kəhrizləri, sanki dən səpilmişquş axurudur,qolumda saralanqandal izləri...Saday Şəkərli
26 Oktyabr 2026, 13:29
Samir Feyruzov: Yazıçılıq istedadla yanaşı intellekt də tələb edir
Bizim cəmiyyətdə savadlılıq heç vaxt yüksək səviyyədə olmayıb, kütləvi savadsızlıq həmişə öndə dayanıb. Məhz buna görə də azacıq bicliyi olan, amma heç bir intellekti, savadı və əxlaqı olmayan şəxslər, xüsusilə də yazıçılar bu savadsız cəmiyyəti təəccübləndirə biliblər. Onlara ziyalı deyib efirlərə dırmaşdırırlar. Əyyaş, ailə-uşağını küçələrə atan, kitabdan-mütaliədən uzaq, amma özünü kitab əhli, Kafkadan bir iki əsər oxuyub dərin mütaliəçi kimi göstərən, hökumətdən yararlanmaq üçün hər cür məxfi alçaqlığa imza atan yazıçıların gəlişi gözəl və dərin tülkülüyə əsaslanan fikirləri çoxlarını təəccübləndirir.Bu adamların özlərini qabaqcıl fikir adamı və ziyalı kimi göstərmək üçün Mirzə Cəlilə istinad etmələri də təsadüfi deyil. Çünki Mirzə Cəlillə...
26 Oktyabr 2026, 12:08
Məzarlıqda bitən yovşan... Rüstəm Behrudi
Ətrin öldürdü məni,Bağrım oldu yenə şan-şan.Gördüm ki, boş bir məzaraYenə məndən danışırsan,Məzarlıqda bitən yovşan.Əlim qoynumda gəlmişəm,Əfv et, hönkürüb ağlasam;Öz qəbrim üstə qoyacam,Sənnən bir dəstə bağlasam,Məzarlıqda bitən yovşan.Sən arxasız, mən kimsəsiz,Sənnən axır göz yaşlarım;Burda daşlar daş deyil ki,Bacılarım, qardaşlarım,Məzarlıqda bitən yovşan.Bu son bahar da ölmədim,Ölmədim, yaz, yaz günaha.Mən öz tabutundan tutub,Dönən bir ölüyəm dahaMəzarlıqda bitən yovşan.Məni dərd deyil, adamlar,Adamlar öldürdü; sən, sən...Baş daşıma qoyulacaqÇiçəklərdən də gözəlsən,Məzarlıqda bitən yovşan.Vədə tamamdı, dönəcəm,Gəlim qarışım tüstünə.Gələcəm dua oxuyaq,Ölən bir şairin üstünə,Məzarlıqda bitən yovşan. Ətrin öldürdü məni,Bağrım oldu yenə şan-şan.Gördüm ki, boş bir məzara,Yenə məndən danışırsan,Məzarlıqda bitən yovşan....
20 Oktyabr 2026, 10:59
Bir qızın telləri əsdi üzümə... Vaqif Bayatlı Odərin ŞEİRİ
Gizlicə-gizlicə gəldi buludlar,Gizlicə-gizlicə döndü ümidlər,İndiki buludlar beləcə gəlmir,İndiki yağışlar beləcə yağmır.İllərin o başındanbir qız yaylığı üstdəbir ipək xatirə döndü qəlbimə,bir qızın telləri əsdi üzümə.Gülüm yağış! Çiçəyim yağış!O ipək illərdən,atlaz günlərdən,Gilənar göylərdən dolan yağışım,yollarda yorulubgözümdə, könlümdə qalan yağışım,bir çinar üstündəqoyub gəlmişdim səni,çinarın altında bir gilənar qız.İndiki yağışlar beləcə yağmır...Bu gilənar yağışmənim qəsdimə yağır,O dost çinarın üstündən yağır,On ildən, beş ildən, dünəndən yağır,bütün sevgilərindönən yerindən yağır.Bəlkə də, bəlkə də lal məhəbbətlərindinən yerindən yağır.İllərin altında solmaz o tellər,Hər bulud lələyi ümidlə gələr,O barlı illərin sevgisi qızlarBir də gilə-gilə qızardı bəlkə......
19 Oktyabr 2026, 23:28
Əkrəm Əylisli: “Mən Şeyx Əbdül, Seyran Səxavət deyiləm...”
“İndiki zamanədə zəng edib kiminsə əhvalını soruşmaq çox nadir hallarda olur. Artıq çoxdandır, heç kimlə danışmıram. Xeyli müsahibə istəyən var, heç kimə müsahibə vermirəm. İndiki zəmanədə susmaq daha əlverişlidir”.Citypost.az xəbər verir ki, bu sözləri Pravda.az-a açıqlamasında yazıçı Əkrəm Əylisli deyib.O, “Adamlar və ağaclar” əsərinə görə mükafat alsa da, heç kimin onunla maraqlanmamasından da gileylənib: “O boyda Avropa mükafatı aldım, heç zəng edib təbrik də etmədilər. “Adamlar və ağaclar” əsərim Avropada birinci yerə çıxdı. Heç maraqlanan olmadı. Bu barədə nə yazdılar? Heç nə. Mənim üçün vacib olan belə şeylərdir. Başqa məsələlərə qarışmaq istəmirəm".Ə.Əylisli tədbirlərə dəvət alıb-almaması, hazırda hansı əsəri yazması barədə...
09 Oktyabr 2026, 14:07
İZMİRİ GƏZƏRKƏN
Bu nə sevgidi, ilahi,süzülüb axır üzümə.Baxışlardan leysan kimitökülüb yağır üzümə.Göydən gələn nur selimi,Tanrı dağının yelimi,Ya mən ağılda dəlimi?!.fərəhi sıxır üzümə.Gülə sancılan arıtək,ulu ruhların yarıtək,Min ilin tanışlarıtək-daş-divar baxır üzümə...Mən düşünən kimi bu yer,ləhcə şirin,söhbət şeir.Osmanlı torpağı deyir-duyduğun çıxır üzünə. (Mövlanə məhəlləsi) Avdı Qoşqar
07 Oktyabr 2026, 17:06
