Borc verdiyiniz pulu necə qoruya bilərsiniz?
Hüquq 30 İyul 2026, 08:58
4249
Cəmiyyətimizdə ən çox rast gəlinən hüquqi mübahisələrdən biri də borc münasibətləri ilə bağlıdır. İnsanlar yaxın qohumuna, dostuna və ya tanışına etibar edərək pul verirlər. Lakin sonradan həmin məbləğin geri qaytarılmaması tərəflər arasında ciddi problemlərə səbəb olur. Belə hallarda isə əsas sual yaranır: borc verən şəxs öz hüququnu necə qoruya bilər?
Citypost.az xəbər verir ki, Hüquqşünaslar bildirirlər ki, borc münasibətlərində ən vacib məsələ sübutların mövcudluğudur. Xüsusilə də məbləğ böyük olduqda, borcun yazılı şəkildə rəsmiləşdirilməsi gələcəkdə yarana biləcək mübahisələrin qarşısını almaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.Qanunvericiliyin tələblərinə əsasən, məbləği 3 000 manatdan artıq olan borc münasibətlərinin yazılı formada rəsmiləşdirilməsi məqsədəuyğundur və hüquqi baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yazılı forma həm notariat qaydasında təsdiq edilmiş borc müqaviləsi, həm də tərəflərin öz aralarında imzaladığı sadə yazılı sənəd ola bilər.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, tərəflərin notariusda borc müqaviləsi bağlaması daha etibarlı hesab olunur. Çünki belə sənədlər sonradan məhkəmədə sübutetmə baxımından əlavə üstünlüklər yaradır. Lakin notariat təsdiqi olmasa belə, tərəflərin imzaladığı yazılı borc müqaviləsi də hüquqi qüvvəyə malikdir.Əgər borc alan şəxs müəyyən olunmuş müddətdə pulu geri qaytarmırsa, borc verən şəxs mülki məhkəmə qaydasında iddia qaldıraraq borcun tutulmasını tələb edə bilər. Bunun üçün isə məhkəməyə mümkün qədər çox sübut təqdim edilməlidir.
Hüquqşünasların sözlərinə görə, işlər araşdırılarkən ilk növbədə tərəflər arasında aparılmış yazışmalar diqqətlə öyrənilir. Xüsusilə WhatsApp, Telegram, SMS və digər mesajlaşma proqramlarında aparılmış yazışmalar, borc alan şəxsin borcu etiraf etdiyi mesajlar, səsli mesajlar və digər elektron sübutlar məhkəmə üçün əhəmiyyət kəsb edə bilər.Əgər yazışmalarda borc alan şəxs "borcu qaytaracağam", "filan tarixdə ödəyəcəyəm", "borcum qalıb" kimi ifadələr işlədibsə, bu cür etiraflar məhkəmə tərəfindən sübut kimi qiymətləndirilə bilər.Bundan əlavə, tərəflər arasında göndərilmiş səsli mesajlar da, əgər birbaşa həmin şəxslər arasında mübadilə olunubsa və qanunsuz üsulla əldə edilməyibsə, məhkəmə tərəfindən sübut kimi qəbul oluna bilər.
Hüquqşünaslar vurğulayırlar ki, qanunvericilik gizli şəkildə, qanunsuz üsulla əldə edilmiş bəzi məlumatların istifadəsinə məhdudiyyət qoyur. Lakin tərəflərin öz aralarında könüllü şəkildə göndərdikləri mesajlar, elektron yazışmalar və digər rəqəmsal məlumatlar mülki mübahisələr zamanı sübut kimi istifadə edilə bilər.Bəzən isə tərəflər ümumiyyətlə heç bir yazılı müqavilə bağlamırlar. Bu halda da borc verən şəxs əvvəlcədən özünü hüquqi baxımdan sığortalaya bilər.Məsələn, pul təqdim edilən zaman videoçəkiliş aparılması, borcun verilməsi faktının kamera qarşısında təsdiqlənməsi, şahidlərin iştirakı və ya borc alan şəxsin həmin məbləği aldığını videoda etiraf etməsi sonradan mühüm sübut rolunu oynaya bilər.Həmçinin bank köçürməsi ilə pul göndərilərkən təyinat hissəsində "borc", "borc müqaviləsi üzrə", "müvəqqəti borc" kimi qeydlərin yazılması da gələcəkdə hüquqi mübahisələr zamanı borc münasibətinin mövcudluğunu sübut etməyə kömək edir.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, insanlar etibara əsaslanaraq borc versələr də, hüquqi təhlükəsizlik baxımından bunu mütləq sənədləşdirməlidirlər. Çünki sonradan yaranan mübahisələr zamanı "şifahi razılaşma olmuşdu" demək əksər hallarda kifayət etmir.
Hüquqşünaslar vətəndaşlara tövsiyə edirlər ki, xüsusilə iri məbləğlər üzrə borc münasibətlərində yazılı müqavilə bağlasınlar, mümkün qədər bank vasitəsilə ödəniş etsinlər, elektron yazışmaları və digər sübutları saxlasınlar. Bu cür tədbirlər həm borc verən şəxsin hüquqlarını qoruyur, həm də gələcəkdə uzunmüddətli məhkəmə çəkişmələrinin qarşısını almağa kömək edir.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mərhumun bank borcu və ölüm müavinəti: Hüquqi fərq nədir?
Yaxınını itirən ailələr bəzən mərhumun sağlığında götürdüyü kredit və ya digər bank borcları ilə bağlı çətinliklərlə üzləşirlər. Xüsusilə mərhumun adına əmlak və miras qalmadıqda, ailə üzvləri ölümə görə nəzərdə tutulan müavinəti almaq, eyni zamanda mümkün borc öhdəliklərindən yayınmamaq üçün hansı addımları atmalı olduqlarını bilmirlər. Bu zaman belə bir sual yaranır: atası vəfat edən şəxs ölüm müavinətini götürərsə, bu, onun avtomatik olaraq vərəsə sayılması və mərhumun bank borcuna görə məsuliyyət daşıması deməkdirmi?Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Həsən Əhmədov bildirib ki, ölümə görə ödənilən müavinətin alınması ilə mirasın qəbul edilməsi fərqli hüquqi məsələlərdir. Onun sözlərinə görə, atasının vəfatından sonra bank qarşısında borcun qalması,...
26 Oktyabr 2026, 11:40
Polis vətəndaşın bank kartını icazəsiz yoxlaya bilərmi? Vəkil izah etdi
Polis əməkdaşının vətəndaşdan bank kartını təqdim etməyi tələb etməsi, hesabındakı pul vəsaitlərinin mənbəyi ilə maraqlanması və bank əməliyyatlarını araşdırması hüquqi baxımdan müəyyən qaydalar çərçivəsində mümkündür. Lakin bu, polis əməkdaşının istənilən vaxt və heç bir əsas olmadan vətəndaşın bank hesabına dair məlumatları əldə edə bilməsi demək deyil. Bank hesabları, hesab qalığı, pul köçürmələri və digər maliyyə əməliyyatları qanunla qorunan bank sirri hesab olunur. Bu məlumatların əldə edilməsi üçün qanuni əsas və müvafiq prosedurlara əməl edilməsi tələb olunur.Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Samir Süleymanov vətəndaşların bank kartları və hesabları ilə bağlı məlumatların hansı hallarda yoxlanıla biləcəyini, polis əməkdaşlarının səlahiyyətlərinin hansı hüquqi çərçivədə müəyyənləşdiyini...
26 Oktyabr 2026, 10:40
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Boşanma ərəfəsində olan ailələrdə ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri də gəlinin yaşadığı evdən çıxarılması ilə bağlıdır. Xüsusilə ər-arvadın nikah dövründə yaşadığı mənzil kişinin deyil, onun anasının və ya atasının adına rəsmiləşdirildikdə, qadının həmin evdə qalmaq hüququ ilə bağlı suallar yaranır. Bəzi hallarda qadının azyaşlı övladları da olur və o, boşanmadan sonra uşaqları ilə birlikdə həmin mənzildə yaşamağa davam etmək istəyir. Bəs ev qayınananın mülkiyyətindədirsə, gəlin boşanma zamanı mənzildən çıxarıla bilərmi?Vəkil Könül Yaqubova Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda əsas məsələlərdən biri mənzilin kimə məxsus olması və gəlinin həmin evdən istifadə hüququnun yaranıb-yaranmamasıdır. Onun sözlərinə görə, vətəndaşlara hüquqi vəziyyət...
23 Oktyabr 2026, 11:00
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Atadan miras qalan əmlakın övladlardan biri tərəfindən digər vərəsələrin xəbəri və razılığı olmadan öz adına keçirilməsi ailələr arasında ciddi mübahisələrə səbəb olur. Bəzi hallarda valideynlərdən biri sənədlərə imza atsa da, imzaladığı sənədin hüquqi nəticələrini tam anlamadığını bildirir. Nəticədə digər övladlar mirasdan onlara düşən payı ala bilməyəcəklərindən narahat olurlar. Bəs qardaş atadan qalan bütün əmlakı öz adına rəsmiləşdiribsə, digər bacı və qardaşların həmin mirasdan pay tələb etmək hüququ varmı?Vəkil Toğrul Allahyarov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda digər vərəsələrin miras hüququnun olub-olmaması və əmlakın hansı əsaslarla bir şəxsin adına rəsmiləşdirilməsi araşdırılmalıdır. Onun sözlərinə görə, əgər qanunla müəyyən edilmiş vərəsələrin hüquqları...
23 Oktyabr 2026, 10:00
Boşanma zamanı gəlin qaynatanın evindən pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Ailə münasibətlərində tez-tez mübahisə doğuran məsələlərdən biri də boşanma zamanı gəlinin qaynatasının mülkiyyətində olan evdən pay tələb edib-etməməsi ilə bağlıdır. Bəzi hallarda gəlin uzun illər həmin evdə yaşasa da, ailə münasibətləri pozulduqdan sonra mənzildən pay almaq və ya orada yaşamaq hüququnu qorumaq istəyir. Lakin evdə yaşamaqla həmin əmlakın mülkiyyətçisi olmaq hüququ bir-birindən fərqlənir.Vəkil Ədalət Dəmirov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, qaynatanın adına rəsmiləşdirilmiş evdən gəlinə avtomatik olaraq mülkiyyət payı düşmür. Onun sözlərinə görə, belə məsələlərdə evin kimə məxsus olması, ailənin nə vaxt qurulması, mənzildən istifadə ilə bağlı hüquqların hansı dövrdə yaranması və konkret işin digər halları nəzərə alınmalıdır.Vəkil qeyd edib...
23 Oktyabr 2026, 09:00
Əlilliyə görə pensiya alanların pensiya kapitalı pensiyaya əlavə olunurmu? Vəkil izah etdi
Pensiya təminatı məsələləri vətəndaşları ən çox maraqlandıran sosial mövzulardan biridir. Xüsusilə əlilliyə görə pensiya alan şəxslərin əmək fəaliyyəti dövründə yığılmış pensiya kapitalının onların aldığı pensiyanın məbləğinə təsir edib-etməməsi barədə suallar tez-tez səslənir. Çoxları pensiya təyin olunarkən bütün hüquqlarının nəzərə alınıb-alınmadığını bilmir, nəticədə qanunla çatası artımdan məhrum qala bilir. Bəs bu halda hansı qayda tətbiq olunur və hüquq pozulduqda hara müraciət etmək lazımdır?Vəkil Vəfadar Piriyev mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında pensiya kapitalının əlilliyə görə təyin olunan pensiyaya əlavə edilməsi qaydasını izah edib. O bildirib ki, vətəndaşa yaşa görə və ya əlilliyə görə pensiya təyin olunarkən avtomatik olaraq hansı pensiya təminatı daha...
22 Oktyabr 2026, 10:40
