İşə götürənin işçiyə mülki müqavilə təklif etməsi: Əmək müqaviləsindən fərqi nədir?
Hüquq 10 Avqust 2026, 09:00
4001
İşə qəbul prosesində namizədlərin ən çox qarşılaşdığı məsələlərdən biri şirkət tərəfindən Əmək Müqaviləsi əvəzinə Mülki-Hüquqi Müqavilənin (xidmət və ya podrat müqaviləsinin) təklif olunmasıdır. İlk baxışda hər iki sənəd tərəflər arasında iş münasibətini rəsmiləşdirən hüquqi akt kimi görünsə də, reallıqda işçinin sosial təminatı, hüquqları və iş şəraiti baxımından köklü fərqlərə malikdir. Əmək qanunvericiliyi mütəxəssisləri bildirirlər ki, bu iki müqavilə forması fərqli məcəllələrlə tənzimlənir və işçinin təşkilati asılılığını tamamilə fərqli müstəviyə keçirir.
Citypost.az xəbər verir ki, əmək müqaviləsi Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi ilə, mülki-hüquqi müqavilə isə Mülki Məcəllə ilə tənzimlənir. İşçilərin hər iki sənəd arasındakı əsas fərqləri bilməsi öz hüquqlarını qoruması üçün müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.
Əmək müqaviləsi ilə çalışan şəxs şirkətin daxili intizam qaydalarına, müəyyən olunmuş iş saatlarına (məsələn, 09:00–18:00) tabe olur. Mülki müqavilə ilə işləyən icraçı isə sərbəst qrafiklə çalışır; onun üçün əsas öhdəlik iş saatı deyil, müqavilədə göstərilən xidmətin və ya işin vaxtında təhvil verilməsidir.
Əmək müqaviləsi işçiyə ödənişli illik əsas məzuniyyət, xəstəlik vərəqəsinə görə müavinət (bülleten), analıq məzuniyyəti, işdən çıxma müavinəti və iş yerinin saxlanılması zəmanətini verir. Mülki müqavilədə isə məzuniyyət, xəstəlik ödənişi və ya ödənişli istirahət günü anlayışı tamamilə yoxdur.
Əmək müqaviləsində işəgötürən işçini masa, kompyuter, dəftərxana ləvazimatları və təhlükəsiz iş şəraiti ilə təmin etməyə borcludur. Mülki müqavilə üzrə icraçı adətən işi öz avadanlığı və resursları hesabına görür. Əmək müqaviləsində işçiyə ayda ən azı bir və ya iki dəfə sabit əməkhaqqı ödənilir. Mülki müqavilədə isə ödəniş tərəflər arasında tərtib olunan Təhvil-Təslim Aktı əsasında, görülmüş işin yekun nəticəsinə görə həyata keçirilir.
Bəzi işəgötürənlər vergi və sosial sığorta yükünü azaltmaq, eləcə də məzuniyyət və işdənçıxarma öhdəliklərindən yayınmaq üçün faktiki olaraq daimi əmək funksiyasını yerinə yetirən işçilərə mülki müqavilə bağlamağı təklif edirlər. Qanunvericiliyə əsasən, daimi iş yerlərində mülki-hüquqi müqavilələrin bağlanması yolverilməzdir və belə hallarda Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti tərəfindən ciddi maliyyə sanksiyaları tətbiq olunur.
İşə qəbul olunarkən təklif edilən müqavilənin şərtlərini diqqətlə oxumaq, funksiyanızın müvəqqəti xidmət (layihə) və ya daimi iş yeri olduğunu doğru qiymətləndirmək gələcəkdə yaranacaq hüquqi narazılıqların qarşısını almaq üçün ən doğru addımdır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mərhumun bank borcu və ölüm müavinəti: Hüquqi fərq nədir?
Yaxınını itirən ailələr bəzən mərhumun sağlığında götürdüyü kredit və ya digər bank borcları ilə bağlı çətinliklərlə üzləşirlər. Xüsusilə mərhumun adına əmlak və miras qalmadıqda, ailə üzvləri ölümə görə nəzərdə tutulan müavinəti almaq, eyni zamanda mümkün borc öhdəliklərindən yayınmamaq üçün hansı addımları atmalı olduqlarını bilmirlər. Bu zaman belə bir sual yaranır: atası vəfat edən şəxs ölüm müavinətini götürərsə, bu, onun avtomatik olaraq vərəsə sayılması və mərhumun bank borcuna görə məsuliyyət daşıması deməkdirmi?Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Həsən Əhmədov bildirib ki, ölümə görə ödənilən müavinətin alınması ilə mirasın qəbul edilməsi fərqli hüquqi məsələlərdir. Onun sözlərinə görə, atasının vəfatından sonra bank qarşısında borcun qalması,...
26 Oktyabr 2026, 11:40
Polis vətəndaşın bank kartını icazəsiz yoxlaya bilərmi? Vəkil izah etdi
Polis əməkdaşının vətəndaşdan bank kartını təqdim etməyi tələb etməsi, hesabındakı pul vəsaitlərinin mənbəyi ilə maraqlanması və bank əməliyyatlarını araşdırması hüquqi baxımdan müəyyən qaydalar çərçivəsində mümkündür. Lakin bu, polis əməkdaşının istənilən vaxt və heç bir əsas olmadan vətəndaşın bank hesabına dair məlumatları əldə edə bilməsi demək deyil. Bank hesabları, hesab qalığı, pul köçürmələri və digər maliyyə əməliyyatları qanunla qorunan bank sirri hesab olunur. Bu məlumatların əldə edilməsi üçün qanuni əsas və müvafiq prosedurlara əməl edilməsi tələb olunur.Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Samir Süleymanov vətəndaşların bank kartları və hesabları ilə bağlı məlumatların hansı hallarda yoxlanıla biləcəyini, polis əməkdaşlarının səlahiyyətlərinin hansı hüquqi çərçivədə müəyyənləşdiyini...
26 Oktyabr 2026, 10:40
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Boşanma ərəfəsində olan ailələrdə ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri də gəlinin yaşadığı evdən çıxarılması ilə bağlıdır. Xüsusilə ər-arvadın nikah dövründə yaşadığı mənzil kişinin deyil, onun anasının və ya atasının adına rəsmiləşdirildikdə, qadının həmin evdə qalmaq hüququ ilə bağlı suallar yaranır. Bəzi hallarda qadının azyaşlı övladları da olur və o, boşanmadan sonra uşaqları ilə birlikdə həmin mənzildə yaşamağa davam etmək istəyir. Bəs ev qayınananın mülkiyyətindədirsə, gəlin boşanma zamanı mənzildən çıxarıla bilərmi?Vəkil Könül Yaqubova Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda əsas məsələlərdən biri mənzilin kimə məxsus olması və gəlinin həmin evdən istifadə hüququnun yaranıb-yaranmamasıdır. Onun sözlərinə görə, vətəndaşlara hüquqi vəziyyət...
23 Oktyabr 2026, 11:00
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Atadan miras qalan əmlakın övladlardan biri tərəfindən digər vərəsələrin xəbəri və razılığı olmadan öz adına keçirilməsi ailələr arasında ciddi mübahisələrə səbəb olur. Bəzi hallarda valideynlərdən biri sənədlərə imza atsa da, imzaladığı sənədin hüquqi nəticələrini tam anlamadığını bildirir. Nəticədə digər övladlar mirasdan onlara düşən payı ala bilməyəcəklərindən narahat olurlar. Bəs qardaş atadan qalan bütün əmlakı öz adına rəsmiləşdiribsə, digər bacı və qardaşların həmin mirasdan pay tələb etmək hüququ varmı?Vəkil Toğrul Allahyarov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda digər vərəsələrin miras hüququnun olub-olmaması və əmlakın hansı əsaslarla bir şəxsin adına rəsmiləşdirilməsi araşdırılmalıdır. Onun sözlərinə görə, əgər qanunla müəyyən edilmiş vərəsələrin hüquqları...
23 Oktyabr 2026, 10:00
Boşanma zamanı gəlin qaynatanın evindən pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Ailə münasibətlərində tez-tez mübahisə doğuran məsələlərdən biri də boşanma zamanı gəlinin qaynatasının mülkiyyətində olan evdən pay tələb edib-etməməsi ilə bağlıdır. Bəzi hallarda gəlin uzun illər həmin evdə yaşasa da, ailə münasibətləri pozulduqdan sonra mənzildən pay almaq və ya orada yaşamaq hüququnu qorumaq istəyir. Lakin evdə yaşamaqla həmin əmlakın mülkiyyətçisi olmaq hüququ bir-birindən fərqlənir.Vəkil Ədalət Dəmirov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, qaynatanın adına rəsmiləşdirilmiş evdən gəlinə avtomatik olaraq mülkiyyət payı düşmür. Onun sözlərinə görə, belə məsələlərdə evin kimə məxsus olması, ailənin nə vaxt qurulması, mənzildən istifadə ilə bağlı hüquqların hansı dövrdə yaranması və konkret işin digər halları nəzərə alınmalıdır.Vəkil qeyd edib...
23 Oktyabr 2026, 09:00
Əlilliyə görə pensiya alanların pensiya kapitalı pensiyaya əlavə olunurmu? Vəkil izah etdi
Pensiya təminatı məsələləri vətəndaşları ən çox maraqlandıran sosial mövzulardan biridir. Xüsusilə əlilliyə görə pensiya alan şəxslərin əmək fəaliyyəti dövründə yığılmış pensiya kapitalının onların aldığı pensiyanın məbləğinə təsir edib-etməməsi barədə suallar tez-tez səslənir. Çoxları pensiya təyin olunarkən bütün hüquqlarının nəzərə alınıb-alınmadığını bilmir, nəticədə qanunla çatası artımdan məhrum qala bilir. Bəs bu halda hansı qayda tətbiq olunur və hüquq pozulduqda hara müraciət etmək lazımdır?Vəkil Vəfadar Piriyev mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında pensiya kapitalının əlilliyə görə təyin olunan pensiyaya əlavə edilməsi qaydasını izah edib. O bildirib ki, vətəndaşa yaşa görə və ya əlilliyə görə pensiya təyin olunarkən avtomatik olaraq hansı pensiya təminatı daha...
22 Oktyabr 2026, 10:40
