Vəsiyyətnamə olmadan qalan mirasın bölgüsü: Birinci dərəcəli varislər kimlərdir?
Hüquq 11 Avqust 2026, 16:20
4050
Vəsiyyətnamə olmadan qalan əmlakın və ya mirasın bölgüsü qanunvericiliklə müəyyən olunmuş növbəlilik qaydasında həyata keçirilir. Vəsiyyətnamə olmadıqda və ya o tamamilə yararsız sayıldıqda, vəfat etmiş şəxsin (mirasqoyanın) bütün mülkiyyəti qanun üzrə varislər arasında bölünür. Hüquqi qaydalara əsasən, növbəti dərəcəli varislər yalnız özündən əvvəlki dərəcədən olan varislərin olmadığı, onların mirasdan imtina etdiyi və ya mirasdan məhrum olunduğu halda hüquq qazanırlar. Bu sistemdə ən birinci və üstün hüquqa malik olanlar isə birinci dərəcəli varislər hesab olunurlar.
Citypost.az xəbər verir ki, mülki qanunvericiliyə əsasən, mirasqoyanın birinci dərəcəli varislərinə onun övladları, həyat yoldaşı və valideynləri daxildir. Övladlar dedikdə həm nikahdan, həm nikahdan kənar doğulmuş (atalıq müəyyən olunubsa), həm də rəsmi qaydada oğulluğa (qızlığa) götürülmüş uşaqlar nəzərdə tutulur. Həyat yoldaşının birinci dərəcəli varis kimi hüquq qazanması üçün ölüm anında rəsmi nikahın mövcud olması mütləq şərtdir, dini nikah və ya faktiki birgəyaşayış hüquqi əsas yaratmır. Mirasqoyanın anası və atası da övladlar və dul qalan həyat yoldaşı ilə eyni dərəcəyə malik rəsmi varislər sayılırlar.
Birinci dərəcəli varislər arasında miras payı bərabər şəkildə bölünür. Məsələn, mirasqoyanın arxasında iki övladı, həyat yoldaşı və anası qalıbsa, qalan əmlak onların dördü arasında bərabər hissələrə ayrılır. Lakin burada nəzərə alınmalı vacib bir məqam var: nikah dövründə ər-arvad tərəfindən birgə əldə olunmuş mülkiyyət üzərində sağ qalan həyat yoldaşının əvvəlcədən 50 faizlik pay hüququ mövcuddur. Yəni birgə nikah əmlakının yarısı birbaşa həyat yoldaşına çatır, qalan yarı hissə isə miras kütləsi kimi birinci dərəcəli varislər (o cümlədən həyat yoldaşının özü də daxil olmaqla) arasında bərabər bölünür.
Əgər birinci dərəcəli varislərdən biri mirasqoyandan əvvəl və ya onunla eyni vaxtda vəfat edibsə, xələflik hüququ işə düşür. Bu zaman vəfat etmiş varisin çatacaq payı onun öz övladlarına, yəni mirasqoyanın nəvələrinə keçir. Mirasın rəsmiləşdirilməsi üçün varislər mirasın açıldığı gündən, yəni şəxsin ölüm tarixindən etibarən 6 ay ərzində notaryus idarəsinə müraciət etməli və müvafiq sənədləri təqdim etməlidirlər. Müddət ötürüldükdə və ya varislər arasında razılıq əldə olunmadıqda məsələ məhkəmə müstəvisində həll edilir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mərhumun bank borcu və ölüm müavinəti: Hüquqi fərq nədir?
Yaxınını itirən ailələr bəzən mərhumun sağlığında götürdüyü kredit və ya digər bank borcları ilə bağlı çətinliklərlə üzləşirlər. Xüsusilə mərhumun adına əmlak və miras qalmadıqda, ailə üzvləri ölümə görə nəzərdə tutulan müavinəti almaq, eyni zamanda mümkün borc öhdəliklərindən yayınmamaq üçün hansı addımları atmalı olduqlarını bilmirlər. Bu zaman belə bir sual yaranır: atası vəfat edən şəxs ölüm müavinətini götürərsə, bu, onun avtomatik olaraq vərəsə sayılması və mərhumun bank borcuna görə məsuliyyət daşıması deməkdirmi?Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Həsən Əhmədov bildirib ki, ölümə görə ödənilən müavinətin alınması ilə mirasın qəbul edilməsi fərqli hüquqi məsələlərdir. Onun sözlərinə görə, atasının vəfatından sonra bank qarşısında borcun qalması,...
26 Oktyabr 2026, 11:40
Polis vətəndaşın bank kartını icazəsiz yoxlaya bilərmi? Vəkil izah etdi
Polis əməkdaşının vətəndaşdan bank kartını təqdim etməyi tələb etməsi, hesabındakı pul vəsaitlərinin mənbəyi ilə maraqlanması və bank əməliyyatlarını araşdırması hüquqi baxımdan müəyyən qaydalar çərçivəsində mümkündür. Lakin bu, polis əməkdaşının istənilən vaxt və heç bir əsas olmadan vətəndaşın bank hesabına dair məlumatları əldə edə bilməsi demək deyil. Bank hesabları, hesab qalığı, pul köçürmələri və digər maliyyə əməliyyatları qanunla qorunan bank sirri hesab olunur. Bu məlumatların əldə edilməsi üçün qanuni əsas və müvafiq prosedurlara əməl edilməsi tələb olunur.Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Samir Süleymanov vətəndaşların bank kartları və hesabları ilə bağlı məlumatların hansı hallarda yoxlanıla biləcəyini, polis əməkdaşlarının səlahiyyətlərinin hansı hüquqi çərçivədə müəyyənləşdiyini...
26 Oktyabr 2026, 10:40
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Boşanma ərəfəsində olan ailələrdə ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri də gəlinin yaşadığı evdən çıxarılması ilə bağlıdır. Xüsusilə ər-arvadın nikah dövründə yaşadığı mənzil kişinin deyil, onun anasının və ya atasının adına rəsmiləşdirildikdə, qadının həmin evdə qalmaq hüququ ilə bağlı suallar yaranır. Bəzi hallarda qadının azyaşlı övladları da olur və o, boşanmadan sonra uşaqları ilə birlikdə həmin mənzildə yaşamağa davam etmək istəyir. Bəs ev qayınananın mülkiyyətindədirsə, gəlin boşanma zamanı mənzildən çıxarıla bilərmi?Vəkil Könül Yaqubova Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda əsas məsələlərdən biri mənzilin kimə məxsus olması və gəlinin həmin evdən istifadə hüququnun yaranıb-yaranmamasıdır. Onun sözlərinə görə, vətəndaşlara hüquqi vəziyyət...
23 Oktyabr 2026, 11:00
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Atadan miras qalan əmlakın övladlardan biri tərəfindən digər vərəsələrin xəbəri və razılığı olmadan öz adına keçirilməsi ailələr arasında ciddi mübahisələrə səbəb olur. Bəzi hallarda valideynlərdən biri sənədlərə imza atsa da, imzaladığı sənədin hüquqi nəticələrini tam anlamadığını bildirir. Nəticədə digər övladlar mirasdan onlara düşən payı ala bilməyəcəklərindən narahat olurlar. Bəs qardaş atadan qalan bütün əmlakı öz adına rəsmiləşdiribsə, digər bacı və qardaşların həmin mirasdan pay tələb etmək hüququ varmı?Vəkil Toğrul Allahyarov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda digər vərəsələrin miras hüququnun olub-olmaması və əmlakın hansı əsaslarla bir şəxsin adına rəsmiləşdirilməsi araşdırılmalıdır. Onun sözlərinə görə, əgər qanunla müəyyən edilmiş vərəsələrin hüquqları...
23 Oktyabr 2026, 10:00
Boşanma zamanı gəlin qaynatanın evindən pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Ailə münasibətlərində tez-tez mübahisə doğuran məsələlərdən biri də boşanma zamanı gəlinin qaynatasının mülkiyyətində olan evdən pay tələb edib-etməməsi ilə bağlıdır. Bəzi hallarda gəlin uzun illər həmin evdə yaşasa da, ailə münasibətləri pozulduqdan sonra mənzildən pay almaq və ya orada yaşamaq hüququnu qorumaq istəyir. Lakin evdə yaşamaqla həmin əmlakın mülkiyyətçisi olmaq hüququ bir-birindən fərqlənir.Vəkil Ədalət Dəmirov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, qaynatanın adına rəsmiləşdirilmiş evdən gəlinə avtomatik olaraq mülkiyyət payı düşmür. Onun sözlərinə görə, belə məsələlərdə evin kimə məxsus olması, ailənin nə vaxt qurulması, mənzildən istifadə ilə bağlı hüquqların hansı dövrdə yaranması və konkret işin digər halları nəzərə alınmalıdır.Vəkil qeyd edib...
23 Oktyabr 2026, 09:00
Əlilliyə görə pensiya alanların pensiya kapitalı pensiyaya əlavə olunurmu? Vəkil izah etdi
Pensiya təminatı məsələləri vətəndaşları ən çox maraqlandıran sosial mövzulardan biridir. Xüsusilə əlilliyə görə pensiya alan şəxslərin əmək fəaliyyəti dövründə yığılmış pensiya kapitalının onların aldığı pensiyanın məbləğinə təsir edib-etməməsi barədə suallar tez-tez səslənir. Çoxları pensiya təyin olunarkən bütün hüquqlarının nəzərə alınıb-alınmadığını bilmir, nəticədə qanunla çatası artımdan məhrum qala bilir. Bəs bu halda hansı qayda tətbiq olunur və hüquq pozulduqda hara müraciət etmək lazımdır?Vəkil Vəfadar Piriyev mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında pensiya kapitalının əlilliyə görə təyin olunan pensiyaya əlavə edilməsi qaydasını izah edib. O bildirib ki, vətəndaşa yaşa görə və ya əlilliyə görə pensiya təyin olunarkən avtomatik olaraq hansı pensiya təminatı daha...
22 Oktyabr 2026, 10:40
