Müəllif hüquqlarının pozulmasına görə tətbiq olunan cərimələr
Hüquq 31 Avqust 2026, 13:30
3924
Müəllif hüquqlarının pozulması intellektual mülkiyyət sahəsində ən çox rast gəlinən hüquqpozuntularından biri olaraq həm qanunvericilik, həm də cəmiyyət tərəfindən ciddi nəzarətdə saxlanılır. Ədəbiyyat, elat, incəsənət əsərlərinin, kompyuter proqramlarının, digər intellektual mülkiyyət obyektlərinin müəllifin icazəsi olmadan qanunsuz istifadəsi, çoxaldılması, yayılması, yaxud mənimsənilməsi hüquqi məsuliyyət yaradır. Bu cür pozuntuların qarşısını almaq, müəlliflərin maddi-mənəvi haqlarını qorumaq məqsədilə fərqli hüquqi sanksiyalar, o cümlədən maliyyə cərimələri tətbiq olunur.
Citypost.az xəbər verir ki, intellektual mülkiyyət hüquqlarının pozulmasına görə məsuliyyət növü törədilən əməlin xarakterindən, dəymiş ziyanın həcmindən asılı olaraq müəyyənləşdirilir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinə əsasən, müəlliflik hüququ obyektlərindən qanunsuz istifadə edilməsi, pirat nüsxələrin hazırlanması, satılması üzrə fiziki, vəzifəli, hüquqi şəxslər üçün fərqli məbləğlərdə inzibati cərimələr nəzərdə tutulur. Cərimə sanksiyaları ilə yanaşı, pirat üsulla çoğaldılmış materiallar, müəlliflik obyektlərinin nüsxələri, onların hazırlanmasında istifadə olunan avadanlıqlar da müsadirə edilir.
Əgər müəllif hüquqlarının pozulması nəticəsində hüquq sahibinə xeyli və ya külli miqdarda ziyan dəyərsə, yaxud bu əməl iri həcmdə gəlir əldə etmək məqsədilə törədilərsə, məsələ cinayət məsuliyyəti müstəvisinə keçir. Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələrinə uyğun olaraq, müəllifliyi mənimsəmə (plagiat), pirat məhsulların satışı kimi ağır hallarda məhkəmə tərəfindən minlərlə manat həcmində cərimə cəzası kəsilə bilər. Dəymiş ziyanın miqyasından asılı olaraq cərimələrlə bərabər müəyyən müddətə müvafiq vəzifə tutma hüququndan məhrumetmə, islah işləri, hətta azadlıqdan məhrumetmə cəzaları da tətbiq oluna bilir.
Bundan əlavə, hüququ pozulmuş müəllif müvafiq zərərə görə mülki məhkəmə qaydasında kompensasiya tələb etmək hüququna malikdir. Məhkəmə müəllifin xeyrinə dəymiş real zərərin ödənilməsi, qanunsuz əldə edilmiş gəlirin müsadirəsi, vurulmuş mənəvi zərərə görə kompensasiya ödənilməsi barədə qərar çıxara bilər. Rəqəmsal mühitin genişlənməsi fonunda internet resurslarında müəllif hüquqlarının qorunması daha da aktuallaşır; bu səbəbdən intellektual mülkiyyətdən istifadə edərkən lisenziya şərtlərinə, müəlliflik hüquqlarına riayət etmək böyük hüquqi məsuliyyət tələb edir.
Həmçinin oxuyun
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mərhumun bank borcu və ölüm müavinəti: Hüquqi fərq nədir?
Yaxınını itirən ailələr bəzən mərhumun sağlığında götürdüyü kredit və ya digər bank borcları ilə bağlı çətinliklərlə üzləşirlər. Xüsusilə mərhumun adına əmlak və miras qalmadıqda, ailə üzvləri ölümə görə nəzərdə tutulan müavinəti almaq, eyni zamanda mümkün borc öhdəliklərindən yayınmamaq üçün hansı addımları atmalı olduqlarını bilmirlər. Bu zaman belə bir sual yaranır: atası vəfat edən şəxs ölüm müavinətini götürərsə, bu, onun avtomatik olaraq vərəsə sayılması və mərhumun bank borcuna görə məsuliyyət daşıması deməkdirmi?Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Həsən Əhmədov bildirib ki, ölümə görə ödənilən müavinətin alınması ilə mirasın qəbul edilməsi fərqli hüquqi məsələlərdir. Onun sözlərinə görə, atasının vəfatından sonra bank qarşısında borcun qalması,...
26 Oktyabr 2026, 11:40
Polis vətəndaşın bank kartını icazəsiz yoxlaya bilərmi? Vəkil izah etdi
Polis əməkdaşının vətəndaşdan bank kartını təqdim etməyi tələb etməsi, hesabındakı pul vəsaitlərinin mənbəyi ilə maraqlanması və bank əməliyyatlarını araşdırması hüquqi baxımdan müəyyən qaydalar çərçivəsində mümkündür. Lakin bu, polis əməkdaşının istənilən vaxt və heç bir əsas olmadan vətəndaşın bank hesabına dair məlumatları əldə edə bilməsi demək deyil. Bank hesabları, hesab qalığı, pul köçürmələri və digər maliyyə əməliyyatları qanunla qorunan bank sirri hesab olunur. Bu məlumatların əldə edilməsi üçün qanuni əsas və müvafiq prosedurlara əməl edilməsi tələb olunur.Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Samir Süleymanov vətəndaşların bank kartları və hesabları ilə bağlı məlumatların hansı hallarda yoxlanıla biləcəyini, polis əməkdaşlarının səlahiyyətlərinin hansı hüquqi çərçivədə müəyyənləşdiyini...
26 Oktyabr 2026, 10:40
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Boşanma ərəfəsində olan ailələrdə ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri də gəlinin yaşadığı evdən çıxarılması ilə bağlıdır. Xüsusilə ər-arvadın nikah dövründə yaşadığı mənzil kişinin deyil, onun anasının və ya atasının adına rəsmiləşdirildikdə, qadının həmin evdə qalmaq hüququ ilə bağlı suallar yaranır. Bəzi hallarda qadının azyaşlı övladları da olur və o, boşanmadan sonra uşaqları ilə birlikdə həmin mənzildə yaşamağa davam etmək istəyir. Bəs ev qayınananın mülkiyyətindədirsə, gəlin boşanma zamanı mənzildən çıxarıla bilərmi?Vəkil Könül Yaqubova Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda əsas məsələlərdən biri mənzilin kimə məxsus olması və gəlinin həmin evdən istifadə hüququnun yaranıb-yaranmamasıdır. Onun sözlərinə görə, vətəndaşlara hüquqi vəziyyət...
23 Oktyabr 2026, 11:00
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Atadan miras qalan əmlakın övladlardan biri tərəfindən digər vərəsələrin xəbəri və razılığı olmadan öz adına keçirilməsi ailələr arasında ciddi mübahisələrə səbəb olur. Bəzi hallarda valideynlərdən biri sənədlərə imza atsa da, imzaladığı sənədin hüquqi nəticələrini tam anlamadığını bildirir. Nəticədə digər övladlar mirasdan onlara düşən payı ala bilməyəcəklərindən narahat olurlar. Bəs qardaş atadan qalan bütün əmlakı öz adına rəsmiləşdiribsə, digər bacı və qardaşların həmin mirasdan pay tələb etmək hüququ varmı?Vəkil Toğrul Allahyarov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda digər vərəsələrin miras hüququnun olub-olmaması və əmlakın hansı əsaslarla bir şəxsin adına rəsmiləşdirilməsi araşdırılmalıdır. Onun sözlərinə görə, əgər qanunla müəyyən edilmiş vərəsələrin hüquqları...
23 Oktyabr 2026, 10:00
Boşanma zamanı gəlin qaynatanın evindən pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Ailə münasibətlərində tez-tez mübahisə doğuran məsələlərdən biri də boşanma zamanı gəlinin qaynatasının mülkiyyətində olan evdən pay tələb edib-etməməsi ilə bağlıdır. Bəzi hallarda gəlin uzun illər həmin evdə yaşasa da, ailə münasibətləri pozulduqdan sonra mənzildən pay almaq və ya orada yaşamaq hüququnu qorumaq istəyir. Lakin evdə yaşamaqla həmin əmlakın mülkiyyətçisi olmaq hüququ bir-birindən fərqlənir.Vəkil Ədalət Dəmirov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, qaynatanın adına rəsmiləşdirilmiş evdən gəlinə avtomatik olaraq mülkiyyət payı düşmür. Onun sözlərinə görə, belə məsələlərdə evin kimə məxsus olması, ailənin nə vaxt qurulması, mənzildən istifadə ilə bağlı hüquqların hansı dövrdə yaranması və konkret işin digər halları nəzərə alınmalıdır.Vəkil qeyd edib...
23 Oktyabr 2026, 09:00
Əlilliyə görə pensiya alanların pensiya kapitalı pensiyaya əlavə olunurmu? Vəkil izah etdi
Pensiya təminatı məsələləri vətəndaşları ən çox maraqlandıran sosial mövzulardan biridir. Xüsusilə əlilliyə görə pensiya alan şəxslərin əmək fəaliyyəti dövründə yığılmış pensiya kapitalının onların aldığı pensiyanın məbləğinə təsir edib-etməməsi barədə suallar tez-tez səslənir. Çoxları pensiya təyin olunarkən bütün hüquqlarının nəzərə alınıb-alınmadığını bilmir, nəticədə qanunla çatası artımdan məhrum qala bilir. Bəs bu halda hansı qayda tətbiq olunur və hüquq pozulduqda hara müraciət etmək lazımdır?Vəkil Vəfadar Piriyev mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında pensiya kapitalının əlilliyə görə təyin olunan pensiyaya əlavə edilməsi qaydasını izah edib. O bildirib ki, vətəndaşa yaşa görə və ya əlilliyə görə pensiya təyin olunarkən avtomatik olaraq hansı pensiya təminatı daha...
22 Oktyabr 2026, 10:40
