Hərbçiyə verilən köhnə ev özəlləşdirilə bilərmi?
Hüquq 08 Sentyabr 2026, 08:47
3575
Hərbi qulluqçulara müxtəlif illərdə xidmətlə əlaqədar mənzillərin verilməsi Azərbaycanda geniş yayılmış təcrübələrdən olub. Lakin belə mənzillərin sonradan özəlləşdirilməsi zamanı vətəndaşlar müxtəlif hüquqi və inzibati maneələrlə qarşılaşa bilirlər. Xüsusilə uzun illər əvvəl, sovet dövründə verilmiş mənzillərlə bağlı sənədlərin mövcud olmasına baxmayaraq, həmin əmlakın dövlət qeydiyyatına alınmaması və çıxarışın verilməməsi vətəndaşlarda suallar yaradır.Məsələn, hərbçi olmuş şəxsin ailəsinə 1983-cü ildə mənzil verilib, həmin mənzilə dair order mövcuddur, ailə uzun illərdir orada yaşayır, lakin mənzilin özəlləşdirilməsi mümkün olmur. Belə vəziyyətdə vətəndaş hansı hüquqi addımları ata bilər? Mənzilin orderinin olması onun avtomatik olaraq özəlləşdirilə biləcəyi anlamına gəlirmi?
Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, bu məsələdə ən vacib məqamlardan biri mənzilin xidməti mənzil olub-olmamasının müəyyənləşdirilməsidir. Çünki qanunvericilikdə daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınması üçün əsas ola biləcək sənədlər sırasında order də nəzərdə tutula bilər. Lakin hər order eyni hüquqi nəticəni yaratmır.
Hüquqşünas bildirib ki, “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanunun 8-ci maddəsində daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınması üçün əsas ola biləcək sənədlər göstərilir. Bu sənədlər arasında qanunvericiliyə uyğun olaraq verilmiş order də yer ala bilər. Lakin burada orderin hansı məqsədlə və hansı statusda verilmiş olması mühüm əhəmiyyət daşıyır.Əgər mənzil xidməti mənzil statusundadırsa, bu halda məsələ fərqli qiymətləndirilir. Xidməti mənzillər dövlət mülkiyyətində olan və vətəndaşlara əsasən xidməti fəaliyyətləri ilə əlaqədar müəyyən müddət ərzində yaşamaq üçün təqdim edilən mənzillərdir. Belə mənzillərin hüquqi statusu adi yaşayış mənzillərindən fərqlənir və onların özəlləşdirilməsi ilə bağlı ayrıca hüquqi məhdudiyyətlər mövcud ola bilər.Bu səbəbdən yalnız “mənzilin orderi var” deməklə onun özəlləşdirilməsinin mümkün olub-olmadığı barədə qəti nəticəyə gəlmək düzgün deyil. İlk növbədə həmin orderin xidməti order, yoxsa adi yaşayış orderi olması araşdırılmalıdır. Əgər order xidməti mənzilə aid deyilsə və mənzilin özəlləşdirilməsi üçün digər hüquqi əsaslar da mövcuddursa, vətəndaşın öz hüququnu dövlət qeydiyyatı qaydasında rəsmiləşdirmək imkanı yarana bilər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, vətəndaşın mənzil üzərində hüququnu təsdiq edən sənədlər mövcuddursa, lakin aidiyyəti dövlət orqanı həmin hüququ dövlət qeydiyyatına almaqdan imtina edirsə, imtinanın hüquqi əsasları araşdırılmalıdır. Əgər vətəndaş hesab edirsə ki, onun müraciəti əsassız olaraq təmin edilməyib, qanunvericiliyin verdiyi imkanlardan istifadə edərək məhkəməyə müraciət edə bilər.Belə mübahisələrdə əmlakın yerləşdiyi yer də əhəmiyyət daşıyır. Məsələn, mənzil Bakı şəhərində yerləşirsə, müvafiq inzibati mübahisə üzrə Bakı İnzibati Məhkəməsinə müraciət edilməsi məsələsi gündəmə gələ bilər. Lakin konkret məhkəmə və iddia tələbi işin mahiyyətindən, mübahisələndirilən qərardan və hüquqi münasibətin xarakterindən asılı olaraq müəyyən edilməlidir.
Hüquqşünaslar belə işlərdə başqa bir məqama da diqqət çəkirlər. Əgər həmin binada eyni hüquqi əsaslarla başqa mənzillər artıq dövlət qeydiyyatına alınıbsa və həmin mənzillərin sahiblərinə çıxarış verilibsə, bu hal məhkəmə prosesində vətəndaş üçün əlavə əhəmiyyət daşıya bilər.Məsələn, eyni binada, eyni dövrdə və eyni hüquqi əsasla verilmiş başqa mənzillər üzrə çıxarışlar mövcuddursa, həmin sənədlərin surətlərinin məhkəməyə təqdim edilməsi mümkün ola bilər. Vətəndaş bununla eyni və ya oxşar hüquqi vəziyyətdə olan şəxslərə fərqli yanaşmanın səbəblərinin araşdırılmasını tələb edə bilər.Bu baxımdan qonşu mənzillərdən birinin çıxarışının olması müəyyən hallarda mühüm sübut kimi istifadə edilə bilər. Əgər həmin mənzil də eyni binada, eyni hüquqi əsasla və oxşar sənədlər əsasında qeydiyyata alınıbsa, bu fakt vətəndaşın öz mövqeyini əsaslandırmasına kömək edə bilər. Lakin yalnız qonşunun çıxarışının olması avtomatik olaraq digər mənzilə də çıxarış verilməli olduğu anlamına gəlmir. Məhkəmə hər bir iş üzrə sənədləri və hüquqi əsasları ayrıca qiymətləndirir.
Mütəxəssislərin fikrincə, 1983-cü ildə verilmiş mənzilə dair orderin mövcudluğu da diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Belə köhnə sənədlər mənzilin hansı əsasla və kimə verildiyini müəyyənləşdirmək üçün əhəmiyyətli ola bilər. Eyni zamanda, mənzilin sonrakı hüquqi statusu, onun xidməti mənzil olub-olmaması, dövlət və ya digər mülkiyyət formasında olması və həmin əmlakla bağlı sonrakı qərarlar da araşdırılmalıdır.
Hüquqşünaslar vətəndaşlara tövsiyə edirlər ki, belə vəziyyətlərdə yalnız “ASAN xidmət” mərkəzində və ya digər qurumda şifahi məlumat almaqla kifayətlənməsinlər. Əgər özəlləşdirmədən və ya dövlət qeydiyyatından imtina edilibsə, həmin imtinanın yazılı formada alınması, hüquqi əsasının müəyyənləşdirilməsi və bundan sonra məsələnin hüquqi baxımdan qiymətləndirilməsi daha məqsədəuyğundur.Nəticə etibarilə, 1983-cü ildə hərbçiyə order əsasında verilmiş mənzilin bu gün özəlləşdirilib-özəlləşdirilə bilməməsi yalnız orderin mövcudluğuna əsasən müəyyən edilmir. Burada orderin statusu, mənzilin xidməti olub-olmaması, mənzilin hüquqi statusu, digər sənədlər və eyni binadakı oxşar mənzillərin dövlət qeydiyyatının vəziyyəti birlikdə araşdırılmalıdır.Əgər mənzil xidməti mənzil statusunda deyilsə və vətəndaşın həmin əmlak üzərində hüququnu təsdiq edən qanuni əsasları mövcuddursa, lakin dövlət qeydiyyatından əsassız imtina edildiyi düşünülürsə, vətəndaşın hüququnu məhkəmə qaydasında müdafiə etmək imkanları yarana bilər. Xüsusilə eyni binada və eyni əsaslarla digər mənzillərin artıq qeydiyyata alınması belə mübahisələrdə vətəndaşın mövqeyini gücləndirə biləcək əlavə faktorlardan biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mərhumun bank borcu və ölüm müavinəti: Hüquqi fərq nədir?
Yaxınını itirən ailələr bəzən mərhumun sağlığında götürdüyü kredit və ya digər bank borcları ilə bağlı çətinliklərlə üzləşirlər. Xüsusilə mərhumun adına əmlak və miras qalmadıqda, ailə üzvləri ölümə görə nəzərdə tutulan müavinəti almaq, eyni zamanda mümkün borc öhdəliklərindən yayınmamaq üçün hansı addımları atmalı olduqlarını bilmirlər. Bu zaman belə bir sual yaranır: atası vəfat edən şəxs ölüm müavinətini götürərsə, bu, onun avtomatik olaraq vərəsə sayılması və mərhumun bank borcuna görə məsuliyyət daşıması deməkdirmi?Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Həsən Əhmədov bildirib ki, ölümə görə ödənilən müavinətin alınması ilə mirasın qəbul edilməsi fərqli hüquqi məsələlərdir. Onun sözlərinə görə, atasının vəfatından sonra bank qarşısında borcun qalması,...
26 Oktyabr 2026, 11:40
Polis vətəndaşın bank kartını icazəsiz yoxlaya bilərmi? Vəkil izah etdi
Polis əməkdaşının vətəndaşdan bank kartını təqdim etməyi tələb etməsi, hesabındakı pul vəsaitlərinin mənbəyi ilə maraqlanması və bank əməliyyatlarını araşdırması hüquqi baxımdan müəyyən qaydalar çərçivəsində mümkündür. Lakin bu, polis əməkdaşının istənilən vaxt və heç bir əsas olmadan vətəndaşın bank hesabına dair məlumatları əldə edə bilməsi demək deyil. Bank hesabları, hesab qalığı, pul köçürmələri və digər maliyyə əməliyyatları qanunla qorunan bank sirri hesab olunur. Bu məlumatların əldə edilməsi üçün qanuni əsas və müvafiq prosedurlara əməl edilməsi tələb olunur.Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Samir Süleymanov vətəndaşların bank kartları və hesabları ilə bağlı məlumatların hansı hallarda yoxlanıla biləcəyini, polis əməkdaşlarının səlahiyyətlərinin hansı hüquqi çərçivədə müəyyənləşdiyini...
26 Oktyabr 2026, 10:40
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Boşanma ərəfəsində olan ailələrdə ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri də gəlinin yaşadığı evdən çıxarılması ilə bağlıdır. Xüsusilə ər-arvadın nikah dövründə yaşadığı mənzil kişinin deyil, onun anasının və ya atasının adına rəsmiləşdirildikdə, qadının həmin evdə qalmaq hüququ ilə bağlı suallar yaranır. Bəzi hallarda qadının azyaşlı övladları da olur və o, boşanmadan sonra uşaqları ilə birlikdə həmin mənzildə yaşamağa davam etmək istəyir. Bəs ev qayınananın mülkiyyətindədirsə, gəlin boşanma zamanı mənzildən çıxarıla bilərmi?Vəkil Könül Yaqubova Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda əsas məsələlərdən biri mənzilin kimə məxsus olması və gəlinin həmin evdən istifadə hüququnun yaranıb-yaranmamasıdır. Onun sözlərinə görə, vətəndaşlara hüquqi vəziyyət...
23 Oktyabr 2026, 11:00
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Atadan miras qalan əmlakın övladlardan biri tərəfindən digər vərəsələrin xəbəri və razılığı olmadan öz adına keçirilməsi ailələr arasında ciddi mübahisələrə səbəb olur. Bəzi hallarda valideynlərdən biri sənədlərə imza atsa da, imzaladığı sənədin hüquqi nəticələrini tam anlamadığını bildirir. Nəticədə digər övladlar mirasdan onlara düşən payı ala bilməyəcəklərindən narahat olurlar. Bəs qardaş atadan qalan bütün əmlakı öz adına rəsmiləşdiribsə, digər bacı və qardaşların həmin mirasdan pay tələb etmək hüququ varmı?Vəkil Toğrul Allahyarov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda digər vərəsələrin miras hüququnun olub-olmaması və əmlakın hansı əsaslarla bir şəxsin adına rəsmiləşdirilməsi araşdırılmalıdır. Onun sözlərinə görə, əgər qanunla müəyyən edilmiş vərəsələrin hüquqları...
23 Oktyabr 2026, 10:00
Boşanma zamanı gəlin qaynatanın evindən pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Ailə münasibətlərində tez-tez mübahisə doğuran məsələlərdən biri də boşanma zamanı gəlinin qaynatasının mülkiyyətində olan evdən pay tələb edib-etməməsi ilə bağlıdır. Bəzi hallarda gəlin uzun illər həmin evdə yaşasa da, ailə münasibətləri pozulduqdan sonra mənzildən pay almaq və ya orada yaşamaq hüququnu qorumaq istəyir. Lakin evdə yaşamaqla həmin əmlakın mülkiyyətçisi olmaq hüququ bir-birindən fərqlənir.Vəkil Ədalət Dəmirov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, qaynatanın adına rəsmiləşdirilmiş evdən gəlinə avtomatik olaraq mülkiyyət payı düşmür. Onun sözlərinə görə, belə məsələlərdə evin kimə məxsus olması, ailənin nə vaxt qurulması, mənzildən istifadə ilə bağlı hüquqların hansı dövrdə yaranması və konkret işin digər halları nəzərə alınmalıdır.Vəkil qeyd edib...
23 Oktyabr 2026, 09:00
Əlilliyə görə pensiya alanların pensiya kapitalı pensiyaya əlavə olunurmu? Vəkil izah etdi
Pensiya təminatı məsələləri vətəndaşları ən çox maraqlandıran sosial mövzulardan biridir. Xüsusilə əlilliyə görə pensiya alan şəxslərin əmək fəaliyyəti dövründə yığılmış pensiya kapitalının onların aldığı pensiyanın məbləğinə təsir edib-etməməsi barədə suallar tez-tez səslənir. Çoxları pensiya təyin olunarkən bütün hüquqlarının nəzərə alınıb-alınmadığını bilmir, nəticədə qanunla çatası artımdan məhrum qala bilir. Bəs bu halda hansı qayda tətbiq olunur və hüquq pozulduqda hara müraciət etmək lazımdır?Vəkil Vəfadar Piriyev mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında pensiya kapitalının əlilliyə görə təyin olunan pensiyaya əlavə edilməsi qaydasını izah edib. O bildirib ki, vətəndaşa yaşa görə və ya əlilliyə görə pensiya təyin olunarkən avtomatik olaraq hansı pensiya təminatı daha...
22 Oktyabr 2026, 10:40
