Mərhumun bank borcu qalıbsa, ölüm pulunu alan övlad borclu sayılır? – Hüquqşünaslar açıqlayır

Vətəndaşları maraqlandıran hüquqi məsələlərdən biri də yaxınını itirmiş şəxsin bank borcu olduğu halda ailə üzvlərinin mərhumun ölümü ilə əlaqədar nəzərdə tutulan ödənişi almasının hansı hüquqi nəticə doğurmasıdır.Bəzən ailə üzvləri mərhumun bank qarşısında borcu olduğunu bildikdə, ölümə görə nəzərdə tutulan ödənişi almaqdan çəkinirlər. Onların əsas narahatlığı bundan ibarətdir ki, həmin vəsaiti qəbul etdikdən sonra bank onları mərhumun vərəsəsi hesab edə və kredit borcunun ödənilməsini tələb edə bilər.

Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünaslar  bildirirlər ki, burada ilk növbədə “ölüm pulu”nun hansı hüquqi əsasla ödənildiyini müəyyənləşdirmək lazımdır. Çünki şəxsin ölümü ilə əlaqədar ailə üzvünə və ya digər şəxsə ödənilən vəsaitlə mərhumun mirasına daxil olan əmlak eyni hüquqi anlayış deyil.Əgər söhbət mərhumun adına olan əmlakdan, bank hesabındakı vəsaitdən və ya onun digər əmlak hüquqlarından gedirsə, həmin əmlak vərəsəlik münasibətlərinin predmetinə daxil ola bilər. Belə hallarda vərəsəlik məsələsinin rəsmiləşdirilməsi və mirasın qəbul edilib-edilməməsi ayrıca qiymətləndirilir.Lakin mərhumun kredit götürərkən həyatının ölüm halından sığortalanması nəticəsində yaranan sığorta ödənişinin hüquqi mahiyyəti fərqli ola bilər. Belə hallarda sığorta müqaviləsinin şərtlərindən asılı olaraq ödəniş ilk növbədə kredit borcunun bağlanmasına yönəldilə bilər. Qalan vəsaitin kimə ödənilməsi də müqavilənin şərtlərinə əsasən müəyyən edilir.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, buna görə də yalnız “mərhumun ölümünə görə pul aldım” faktına əsaslanaraq həmin şəxsin avtomatik şəkildə vərəsə olduğunu və mərhumun bütün borclarına görə məsuliyyət daşıdığını söyləmək düzgün deyil.Vərəsəlik məsələsində əsas məqamlardan biri də mirasın qəbul edilməsi məsələsidir. Mirasın qəbul edilməsi ilə bağlı qanunvericilikdə müəyyən qaydalar mövcuddur və konkret halda şəxsin hansı hərəkəti etməsinin mirasın qəbuluna səbəb olub-olmadığı hüquqi baxımdan ayrıca qiymətləndirilməlidir.

Hüquqşünaslar xüsusilə vurğulayırlar ki, ölümə görə verilən ödənişlə miras əmlakının qarışdırılması düzgün deyil. Məsələn, sığorta ödənişi, sosial xarakterli ödəniş və ya şəxsin ölümü ilə əlaqədar qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər vəsaitin alınması avtomatik olaraq mərhumun əmlakının qəbul edilməsi anlamına gəlməyə bilər.Digər tərəfdən, mərhumun bank qarşısında kredit öhdəliyinin olması da ailə üzvlərinin avtomatik olaraq borclu olması demək deyil. Borcun kim tərəfindən və hansı həcmdə ödənilməsi məsələsi vərəsəlik münasibətlərindən, mirasın tərkibindən, kredit müqaviləsindən və varsa sığorta müqaviləsinin şərtlərindən asılıdır.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Bu səbəbdən hüquqşünaslar vətəndaşlara belə vəziyyətlərdə sənədləri görmədən “pulu götürə bilərsiniz” və ya “pulu götürsəniz, borcu da ödəməli olacaqsınız” kimi qəti nəticələr çıxarmamağı tövsiyə edirlər.Əvvəlcə mərhumun kredit müqaviləsi, sığorta sənədləri, ödənişin təyin olunmasına dair sənəd və mirasın tərkibi araşdırılmalıdır. Yalnız bundan sonra həmin vəsaitin mirasa aid olub-olmadığı və onun qəbul edilməsinin vərəsəlik baxımından hansı nəticə doğurduğu müəyyənləşdirilə bilər.

Qısası, mərhumun bank borcunun olması ailə üzvlərinin ölümə görə nəzərdə tutulan hər hansı ödənişi almaq hüququnu avtomatik olaraq aradan qaldırmır. Eyni zamanda, həmin vəsaitin alınması da bütün hallarda avtomatik vərəsəlik və mərhumun borcuna görə məsuliyyət anlamına gəlmir. Hər bir halda ödənişin hüquqi mahiyyəti və miras məsələsi ayrıca araşdırılmalıdır.

Əli