Əmək müqaviləsi bağlanmadan işə götürülmək: İşçinin hansı hüquqları var?
Hüquq 01 Oktyabr 2026, 11:00
3108
Əmək münasibətlərində işçinin hüquqlarının qorunması üçün əmək müqaviləsinin rəsmiləşdirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bəzən vətəndaşlar işə qəbul edilərkən əmək müqaviləsinin bağlanmasını gözləmədən faktiki olaraq işə başlayır, müəyyən müddət işlədikdən sonra isə əməkhaqqı, iş stajı, məzuniyyət, sosial sığorta və digər məsələlərlə bağlı problemlərlə üzləşirlər. Belə hallarda işçinin faktiki olaraq işləməsi ilə bağlı sübutların olması onun hüquqlarının müdafiəsi baxımından əhəmiyyətli ola bilər.
Məsələ ilə bağlı Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Mircavid Mircavid bildirib ki, işəgötürənin əmək müqaviləsi bağlamadan şəxsi işə cəlb etməsi qanunvericiliyin tələblərinin pozulması kimi qiymətləndirilə bilər.
Vəkilin sözlərinə görə, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192-ci maddəsində əmək müqaviləsi hüquqi qüvvəyə minmədən işə cəlbetmə ilə bağlı məsuliyyət nəzərdə tutulur. Bu səbəbdən vətəndaş faktiki olaraq işləməyə başladığı halda əmək münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsini tələb etməlidir.
“İşəgötürənin əmək müqaviləsi bağlamadan şəxsi işə götürməsi ciddi qanun pozuntusudur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192-ci maddəsinə əsasən, belə hallarda işəgötürən müvafiq qaydada məsuliyyətə cəlb edilə bilər. Vətəndaş belə bir vəziyyətlə qarşılaşdıqda ilk növbədə əmək müqaviləsinin bağlanmasını və əmək münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsini tələb etməlidir”, – deyə vəkil bildirib.
Mircavid Mircavid qeyd edib ki, işəgötürən əmək müqaviləsi bağlamaqdan imtina edirsə, işçi öz hüquqlarını qorumaq üçün aidiyyəti dövlət qurumlarına, o cümlədən Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinə müraciət edə bilər. Zərurət yarandıqda isə məhkəmə qaydasında hüquqlarının müdafiəsini tələb etmək mümkündür.
Onun sözlərinə görə, belə hallarda ən vacib məsələlərdən biri şəxsin həmin iş yerində faktiki olaraq işlədiyini sübut edə bilməsidir. Çünki əmək müqaviləsi rəsmiləşdirilmədikdə işəgötürən sonradan həmin şəxslə əmək münasibətlərinin mövcudluğunu inkar etməyə çalışa bilər.
Həmçinin oxuyun
“Belə bir vəziyyətlə qarşılaşan şəxslərə məsləhət görülür ki, aidiyyəti dövlət qurumlarına və ya məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl faktiki olaraq həmin iş yerində işlədiklərini təsdiqləyən mümkün qədər çox sübut toplasınlar. İşçinin əmək fəaliyyəti ilə bağlı elektron yazışmalar, ona verilən tapşırıqlar, iş qrafiki, işə dair sənədlər, sosial şəbəkələr üzərindən aparılmış yazışmalar, elektron poçt məlumatları, ödənişlərlə bağlı sübutlar və şahid ifadələri bu baxımdan əhəmiyyətli ola bilər”, – deyə hüquqşünas vurğulayıb.
Vəkil bildirib ki, xüsusilə işəgötürənin verdiyi tapşırıqların yazılı və ya elektron formada saxlanılması sonradan həmin şəxsin faktiki olaraq iş prosesində iştirak etdiyini göstərən sübutlardan biri ola bilər. Məsələn, işçiyə konkret tapşırığın verilməsi, həmin tapşırığın yerinə yetirilməsi ilə bağlı yazışmaların aparılması, işəgötürənin işçinin fəaliyyətinə nəzarət etməsi və digər hallar əmək münasibətlərinin faktiki mövcudluğunun müəyyənləşdirilməsində nəzərə alına bilər.
Mircavid Mircavid qeyd edib ki, əmək müqaviləsinin olmaması işçinin hüquqlarının avtomatik olaraq müdafiəsiz qalması demək deyil. Əsas məsələ işçinin faktiki əmək fəaliyyətini və həmin münasibətlərin mövcudluğunu mümkün hüquqi sübutlarla təsdiq edə bilməsidir.
Bununla yanaşı, vətəndaşlar işə qəbul olunarkən əmək müqaviləsinin hansı şərtlərlə bağlandığına da diqqət yetirməlidirlər. Əməkhaqqının məbləği, iş vaxtı, vəzifə və əmək funksiyası, məzuniyyət hüququ və digər şərtlərin rəsmiləşdirilməsi gələcəkdə yarana biləcək mübahisələrin qarşısının alınmasına kömək edir.
Mütəxəssis sonda vətəndaşlara tövsiyə edib ki, faktiki işləməyə başladıqları halda əmək münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsini tələb etsinlər və əmək müqaviləsi bağlanmadan uzun müddət işləməyə razılaşmasınlar. Əgər artıq belə vəziyyət yaranıbsa, işçi öz hüquqlarını qorumaq üçün faktiki əmək fəaliyyətini təsdiqləyən sübutları toplamalı və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada aidiyyəti qurumlara müraciət etməlidir.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mərhumun bank borcu və ölüm müavinəti: Hüquqi fərq nədir?
Yaxınını itirən ailələr bəzən mərhumun sağlığında götürdüyü kredit və ya digər bank borcları ilə bağlı çətinliklərlə üzləşirlər. Xüsusilə mərhumun adına əmlak və miras qalmadıqda, ailə üzvləri ölümə görə nəzərdə tutulan müavinəti almaq, eyni zamanda mümkün borc öhdəliklərindən yayınmamaq üçün hansı addımları atmalı olduqlarını bilmirlər. Bu zaman belə bir sual yaranır: atası vəfat edən şəxs ölüm müavinətini götürərsə, bu, onun avtomatik olaraq vərəsə sayılması və mərhumun bank borcuna görə məsuliyyət daşıması deməkdirmi?Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Həsən Əhmədov bildirib ki, ölümə görə ödənilən müavinətin alınması ilə mirasın qəbul edilməsi fərqli hüquqi məsələlərdir. Onun sözlərinə görə, atasının vəfatından sonra bank qarşısında borcun qalması,...
26 Oktyabr 2026, 11:40
Polis vətəndaşın bank kartını icazəsiz yoxlaya bilərmi? Vəkil izah etdi
Polis əməkdaşının vətəndaşdan bank kartını təqdim etməyi tələb etməsi, hesabındakı pul vəsaitlərinin mənbəyi ilə maraqlanması və bank əməliyyatlarını araşdırması hüquqi baxımdan müəyyən qaydalar çərçivəsində mümkündür. Lakin bu, polis əməkdaşının istənilən vaxt və heç bir əsas olmadan vətəndaşın bank hesabına dair məlumatları əldə edə bilməsi demək deyil. Bank hesabları, hesab qalığı, pul köçürmələri və digər maliyyə əməliyyatları qanunla qorunan bank sirri hesab olunur. Bu məlumatların əldə edilməsi üçün qanuni əsas və müvafiq prosedurlara əməl edilməsi tələb olunur.Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Samir Süleymanov vətəndaşların bank kartları və hesabları ilə bağlı məlumatların hansı hallarda yoxlanıla biləcəyini, polis əməkdaşlarının səlahiyyətlərinin hansı hüquqi çərçivədə müəyyənləşdiyini...
26 Oktyabr 2026, 10:40
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Boşanma ərəfəsində olan ailələrdə ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri də gəlinin yaşadığı evdən çıxarılması ilə bağlıdır. Xüsusilə ər-arvadın nikah dövründə yaşadığı mənzil kişinin deyil, onun anasının və ya atasının adına rəsmiləşdirildikdə, qadının həmin evdə qalmaq hüququ ilə bağlı suallar yaranır. Bəzi hallarda qadının azyaşlı övladları da olur və o, boşanmadan sonra uşaqları ilə birlikdə həmin mənzildə yaşamağa davam etmək istəyir. Bəs ev qayınananın mülkiyyətindədirsə, gəlin boşanma zamanı mənzildən çıxarıla bilərmi?Vəkil Könül Yaqubova Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda əsas məsələlərdən biri mənzilin kimə məxsus olması və gəlinin həmin evdən istifadə hüququnun yaranıb-yaranmamasıdır. Onun sözlərinə görə, vətəndaşlara hüquqi vəziyyət...
23 Oktyabr 2026, 11:00
Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Atadan miras qalan əmlakın övladlardan biri tərəfindən digər vərəsələrin xəbəri və razılığı olmadan öz adına keçirilməsi ailələr arasında ciddi mübahisələrə səbəb olur. Bəzi hallarda valideynlərdən biri sənədlərə imza atsa da, imzaladığı sənədin hüquqi nəticələrini tam anlamadığını bildirir. Nəticədə digər övladlar mirasdan onlara düşən payı ala bilməyəcəklərindən narahat olurlar. Bəs qardaş atadan qalan bütün əmlakı öz adına rəsmiləşdiribsə, digər bacı və qardaşların həmin mirasdan pay tələb etmək hüququ varmı?Vəkil Toğrul Allahyarov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda digər vərəsələrin miras hüququnun olub-olmaması və əmlakın hansı əsaslarla bir şəxsin adına rəsmiləşdirilməsi araşdırılmalıdır. Onun sözlərinə görə, əgər qanunla müəyyən edilmiş vərəsələrin hüquqları...
23 Oktyabr 2026, 10:00
Boşanma zamanı gəlin qaynatanın evindən pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi
Ailə münasibətlərində tez-tez mübahisə doğuran məsələlərdən biri də boşanma zamanı gəlinin qaynatasının mülkiyyətində olan evdən pay tələb edib-etməməsi ilə bağlıdır. Bəzi hallarda gəlin uzun illər həmin evdə yaşasa da, ailə münasibətləri pozulduqdan sonra mənzildən pay almaq və ya orada yaşamaq hüququnu qorumaq istəyir. Lakin evdə yaşamaqla həmin əmlakın mülkiyyətçisi olmaq hüququ bir-birindən fərqlənir.Vəkil Ədalət Dəmirov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, qaynatanın adına rəsmiləşdirilmiş evdən gəlinə avtomatik olaraq mülkiyyət payı düşmür. Onun sözlərinə görə, belə məsələlərdə evin kimə məxsus olması, ailənin nə vaxt qurulması, mənzildən istifadə ilə bağlı hüquqların hansı dövrdə yaranması və konkret işin digər halları nəzərə alınmalıdır.Vəkil qeyd edib...
23 Oktyabr 2026, 09:00
Əlilliyə görə pensiya alanların pensiya kapitalı pensiyaya əlavə olunurmu? Vəkil izah etdi
Pensiya təminatı məsələləri vətəndaşları ən çox maraqlandıran sosial mövzulardan biridir. Xüsusilə əlilliyə görə pensiya alan şəxslərin əmək fəaliyyəti dövründə yığılmış pensiya kapitalının onların aldığı pensiyanın məbləğinə təsir edib-etməməsi barədə suallar tez-tez səslənir. Çoxları pensiya təyin olunarkən bütün hüquqlarının nəzərə alınıb-alınmadığını bilmir, nəticədə qanunla çatası artımdan məhrum qala bilir. Bəs bu halda hansı qayda tətbiq olunur və hüquq pozulduqda hara müraciət etmək lazımdır?Vəkil Vəfadar Piriyev mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında pensiya kapitalının əlilliyə görə təyin olunan pensiyaya əlavə edilməsi qaydasını izah edib. O bildirib ki, vətəndaşa yaşa görə və ya əlilliyə görə pensiya təyin olunarkən avtomatik olaraq hansı pensiya təminatı daha...
22 Oktyabr 2026, 10:40
