III qrup gözdən əlilliyi olan şəxs sürücülük vəsiqəsi ala bilərmi?  – Vəkil açıqladı

Gözdən əlilliyi olan şəxslərin sürücülük vəsiqəsi əldə etmək imkanları, eləcə də əmək fəaliyyəti ilə məşğul olduqları halda əlilliyə görə pensiyalarının dayandırılıb-dayandırılmayacağı ilə bağlı suallar yaranır. Xüsusilə III qrup əlilliyi olan vətəndaşlar görmə ilə bağlı sağlamlıq problemlərinin avtomobil idarə etmələrinə hüquqi baxımdan mane olub-olmadığını, işlədikləri təqdirdə pensiyalarını itirib-itirməyəcəklərini dəqiqləşdirmək istəyirlər. Bu məsələlərdə əlillik dərəcəsi ilə yanaşı, şəxsin konkret diaqnozu, görmə qabiliyyətinin vəziyyəti, sürücülüyə tibbi yararlılığı və əmək fəaliyyətinin xarakteri də əhəmiyyət daşıyır.

Vəkil Vəfadar Piriyev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, III qrup əlilliyi olan şəxsin sürücülük vəsiqəsi əldə etmək imkanına yalnız əlillik dərəcəsinə əsasən qiymət vermək düzgün deyil. Onun sözlərinə görə, burada əsas məsələ şəxsin hansı xəstəlik və ya sağlamlıq pozuntusu səbəbindən əlillik alması, görmə funksiyalarının hansı səviyyədə olması və qüvvədə olan qanunvericiliyin həmin şəxs üçün hansı tələbləri müəyyənləşdirməsidir.

Vəkil qeyd edib ki, vətəndaşın III qrup əlilliyinin olması avtomatik olaraq onun sürücülük vəsiqəsi ala bilməyəcəyi mənasına gəlmir. Bununla belə, əlillik statusunun mövcudluğu sürücülük hüququnun verilməsi üçün kifayət edən şərt də deyil. Sürücülük vəsiqəsi almaq istəyən şəxs müvafiq tibbi tələblərə cavab verməli, görmə qabiliyyəti isə idarə etmək istədiyi nəqliyyat vasitəsinin kateqoriyası üçün müəyyən edilmiş normalara uyğun olmalıdır.

Vəfadar Piriyevin sözlərinə görə, görmə qabiliyyəti ilə bağlı xəstəliklər zamanı hər bir vətəndaşın vəziyyəti fərdi qaydada qiymətləndirilməlidir. Çünki gözdən əlillik müxtəlif səbəblərdən yarana bilər və bütün hallarda görmə funksiyasının pozulma səviyyəsi eyni olmur. Bəzi şəxslərdə görmə qabiliyyətinin müəyyən hissəsi qorunub saxlanıla bilər, digərlərində isə pozuntu daha ciddi ola bilər. Buna görə də yalnız əlillik qrupuna əsaslanaraq sürücülük hüququ barədə qəti nəticə çıxarmaq doğru deyil.

Sürücülük vəsiqəsi almaq üçün tibbi yararlılıq məsələsi müvafiq qaydada müəyyənləşdirilməlidir. Şəxsin görmə itiliyi, görmə sahəsi və digər tibbi göstəriciləri nəzərə alınır. Bu göstəricilər müəyyən edilmiş tələblərə uyğun olmadıqda, sürücülük vəsiqəsinin verilməsindən imtina edilə bilər. Əksinə, şəxs müvafiq tibbi tələblərə cavab verirsə və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər şərtləri yerinə yetirirsə, əlilliyinin olması öz-özlüyündə sürücülük hüququnun əldə edilməsinə maneə sayılmamalıdır.

Vəkil əlavə edib ki, vətəndaşlar bu məsələdə Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarlarını və sürücülük üçün tibbi əks-göstərişləri müəyyənləşdirən normativ aktları nəzərə almalıdırlar. Konkret diaqnoz üzrə hansı məhdudiyyətlərin tətbiq edildiyi həmin sənədlər və tibbi müayinə nəticələri əsasında müəyyənləşdirilməlidir. Buna görə də III qrup gözdən əlilliyi olan şəxsin sürücülük vəsiqəsi alıb-almayacağı barədə yekun qərar yalnız onun əlillik statusuna əsasən deyil, tibbi yararlılıq meyarları əsasında verilməlidir.

Vəfadar Piriyev əlilliyə görə pensiya məsələsinə də münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, əlilliyə görə pensiya alan şəxsin əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq imkanının ayrıca qiymətləndirilməsi vacibdir. Əlillik statusunun müəyyənləşdirilməsi zamanı insanın sağlamlıq vəziyyəti və həyat fəaliyyətindəki məhdudiyyətlər nəzərə alınır. Lakin əlilliyi olan şəxsin müəyyən işləri yerinə yetirə bilməsi onun bütün əmək qabiliyyətini itirdiyi mənasına gəlmir.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Vəkil vurğulayıb ki, III qrup əlilliyi olan şəxsin yüngül işlərdə işləmək imkanı varsa, onun əmək fəaliyyətini davam etdirməsinin qarşısını avtomatik şəkildə almaq düzgün yanaşma olmaz. Şəxsin hansı işdə çalışması, yerinə yetirdiyi vəzifələr, əmək funksiyalarının sağlamlıq vəziyyətinə uyğunluğu və mövcud tibbi məhdudiyyətlər nəzərə alınmalıdır. Əlilliyi olan şəxslərin əmək fəaliyyətinə cəlb olunması onların cəmiyyətə inteqrasiyası və müstəqil həyat imkanlarının qorunması baxımından da əhəmiyyətlidir.

Bununla belə, vəkilin fikrincə, konkret vəziyyətlərdə əmək fəaliyyəti ilə əlilliyə səbəb olan sağlamlıq pozuntusu arasındakı əlaqəyə hüquqi qiymət verilməsi zərurəti yarana bilər. Məsələn, şəxsin görmə qabiliyyətindəki problem onun müəyyən vəzifələri yerinə yetirməsinə mane olmursa, həmin şəxsin işləməsi ilə bağlı məsələ başqa cür qiymətləndirilə bilər. Əgər görülən iş sağlamlıq vəziyyətinə uyğun deyilsə və ya tibbi məhdudiyyətlər nəzərə alınmırsa, bu zaman əlavə araşdırma tələb oluna bilər.

Vəfadar Piriyev qeyd edib ki, vətəndaşın işləməsi faktı öz-özlüyündə əlilliyin ləğv edilməsi və ya pensiyanın avtomatik dayandırılması üçün universal əsas kimi qəbul edilməməlidir. Əlillik statusunun yenidən qiymətləndirilməsi və pensiya ödənişinin dayandırılması məsələləri müvafiq qanunvericiliyə, şəxsin tibbi vəziyyətinə və konkret hüquqi əsaslara uyğun həll edilməlidir. Bu səbəbdən əlilliyi olan şəxsin işə başlaması ilə bağlı qərar verilərkən pensiyanın mütləq kəsiləcəyi barədə əvvəlcədən qəti fikir söyləmək düzgün deyil.

Vəkilin sözlərinə görə, burada əsas diqqət şəxsin əlilliyinin hansı səbəbdən müəyyənləşdirildiyinə, tibbi qiymətləndirmənin nəticələrinə və onun yerinə yetirdiyi əmək funksiyalarına yönəldilməlidir. Əgər vətəndaş əlillik statusunun və pensiya hüququnun əsassız şəkildə məhdudlaşdırıldığını düşünürsə, müvafiq qərarın hüquqi əsaslarını tələb edə və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada həmin qərardan şikayət verə bilər.

Vəfadar Piriyev hesab edir ki, belə mübahisələrdə məhkəmə müdafiəsi də mühüm rol oynaya bilər. Əgər vətəndaşın sürücülük hüququnun məhdudlaşdırılması, əlillik statusunun ləğvi və ya pensiya ödənişinin dayandırılması ilə bağlı qərarın qanunsuz olduğunu düşünmək üçün əsasları varsa, o, müvafiq qərarı mübahisələndirmək imkanlarını araşdıra bilər. Lakin hər bir iş üzrə məhkəməyə müraciətin zəruri olub-olmaması, hansı qurumun qərarının mübahisələndirilməsi və hansı sübutların təqdim edilməsi konkret vəziyyətdən asılıdır.

Beləliklə, III qrup gözdən əlilliyi olan şəxsin sürücülük vəsiqəsi əldə etməsi və əmək fəaliyyəti ilə məşğul olarkən pensiyasını saxlaması məsələləri fərdi qaydada qiymətləndirilməlidir. Sürücülük hüququ baxımından əsas meyar şəxsin müvafiq tibbi tələblərə cavab verməsidir. Əmək fəaliyyəti və pensiya məsələsində isə əlilliyin səbəbi, şəxsin sağlamlıq vəziyyəti, yerinə yetirdiyi işin xarakteri və qanunvericiliyin tələbləri nəzərə alınmalıdır. Hər hansı hüququn məhdudlaşdırılması üçün konkret hüquqi əsas olmalı, vətəndaş isə qərarla razılaşmadığı halda qanunla nəzərdə tutulan şikayət və məhkəmə müdafiəsi imkanlarından istifadə edə bilməlidir.