Babanın nəvəsinə bağışladığı evi geri almaq mümkündürmü? – Vəkildən açıqlama

Daşınmaz əmlakın bağışlanması ilə bağlı məsələlər, xüsusilə ailə üzvləri arasında bağlanan müqavilələr sonradan müəyyən mübahisələrə səbəb ola bilir. Bəzən baba öz evini nəvəsinə bağışlayır, müqavilə notarial qaydada təsdiqlənir və müvafiq prosedurlar həyata keçirilir. Lakin müəyyən müddət keçdikdən sonra baba qərarını dəyişə, evini geri qaytarmaq istəyə və ya müqavilənin bağlanması zamanı aldadıldığını iddia edə bilər. Belə vəziyyətdə bağışlama müqaviləsinin ləğv edilməsinin mümkün olub-olmaması, notariusun bu prosesdə hansı səlahiyyətlərə malik olması və məhkəməyə hansı hallarda müraciət edilə biləcəyi sualları yaranır.

Vəkil Aytən Abbasova Citypost.az-a açıqlamasında babanın öz evini nəvəsinə bağışlaması və sonradan həmin əmlakı geri qaytarmaq istəməsi ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirib.

Onun sözlərinə görə, bağışlama müqaviləsi qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə notarial qaydada təsdiqlənib və bağışlanan şəxs tərəfindən qəbul edilibsə, müqavilənin sonradan birtərəfli qaydada geri götürülməsi mümkün deyil. Belə hallarda tərəflər arasında yaranan mübahisənin həlli üçün hüquqi əsaslar qiymətləndirilməlidir.Bağışlama müqaviləsi daşınmaz əmlakın bir şəxsdən digərinə əvəzsiz şəkildə verilməsini nəzərdə tutan hüquqi əqddir. Məsələn, baba ona məxsus evi nəvəsinə bağışlamaq qərarına gələ bilər. Müqavilə müvafiq qaydada rəsmiləşdirildikdən, bağışlama qəbul edildikdən və daşınmaz əmlaka dair hüquqlar qanunvericiliyə uyğun olaraq dövlət qeydiyyatına alındıqdan sonra əmlak üzərində mülkiyyət hüququ ilə bağlı hüquqi nəticələr yaranır.Bu mərhələdən sonra babanın sadəcə fikrini dəyişməsi və ya əmlakını yenidən öz adına keçirmək istəməsi müqavilənin avtomatik ləğvi üçün kifayət etmir. Yəni şəxs vaxtilə öz iradəsi ilə bağışladığı evi sonradan geri almaq istədikdə bunun üçün müvafiq hüquqi əsaslara malik olmalıdır. Müqavilənin bağlanmış olması və onun hüquqi nəticələr doğurması nəzərə alınaraq, məsələyə yalnız tərəflərdən birinin istəyinə əsasən yanaşmaq mümkün deyil.

Vəkilin diqqətə çatdırdığı mühüm məqamlardan biri notariusun səlahiyyətləri ilə bağlıdır. Əgər bağışlama müqaviləsi artıq notarial qaydada təsdiqlənibsə və nəvə də bağışlamanı qəbul edibsə, notariusun həmin müqaviləni babanın müraciəti əsasında birtərəfli qaydada ləğv edərək evi əvvəlki sahibinə qaytarmaq səlahiyyəti yoxdur. Notariusun müqaviləni təsdiqləməsi ilə tərəflərin iradəsinə uyğun hüquqi sənəd rəsmiləşdirilir. Sonradan yaranan mübahisənin həlli isə müvafiq hüquqi prosedurlar çərçivəsində həyata keçirilməlidir. Bu o deməkdir ki, baba notariusa müraciət edərək yalnız fikrini dəyişdiyini bildirməklə bağışlama müqaviləsini əvvəlki vəziyyətinə qaytara bilməz. Müqavilənin hüquqi qüvvəsinə etiraz edilməsi üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulan əsasların mövcudluğu araşdırılmalıdır. Belə əsaslar olduqda maraqlı şəxs məhkəməyə müraciət edərək müqavilənin etibarsız sayılmasını və ya qanunla mümkün olan digər hüquqi müdafiə vasitələrinin tətbiqini tələb edə bilər.

Bəs hansı hallarda bağışlama müqaviləsinin etibarsız sayılması üçün məhkəməyə müraciət etmək mümkündür?

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Vəkilin sözlərinə görə, əgər baba müqaviləni bağlayarkən aldadıldığını, yanlış məlumat verildiyini, iradəsinin sərbəst formalaşmasına mane olunduğunu və ya məcburiyyət qarşısında qaldığını iddia edirsə, bu hallar hüquqi qiymətləndirmə tələb edir. Məsələn, nəvənin və ya başqa şəxsin babaya əmlakın mahiyyəti, sənədin məzmunu və ya imzalanmasının nəticələri barədə bilərəkdən yanlış məlumat verdiyi iddia edilə bilər. Eyni zamanda, şəxsin hədə-qorxuya məruz qalması və ya müqaviləni öz azad iradəsi ilə bağlamaması ilə bağlı hallar da araşdırıla bilər.Belə vəziyyətlərdə təkcə babanın müqaviləni bağlamaq istəmədiyini sonradan bildirməsi kifayət etmir. Müqavilənin bağlandığı vaxt hansı şəraitin mövcud olduğu, şəxsin iradəsinə təsir göstərən halların olub-olmadığı və iddiaların hansı sübutlarla təsdiqləndiyi müəyyən edilməlidir. Məhkəmə təqdim olunan sənədləri, tərəflərin izahatlarını və iş üçün əhəmiyyətli olan digər sübutları qiymətləndirərək hüquqi qərar qəbul edir.Məsələn, baba evini nəvəsinə bağışladıqdan bir müddət sonra ailə daxilində mübahisə yarana və o, müqavilənin aldadılma nəticəsində bağlandığını iddia edə bilər. Bu halda mübahisənin həlli üçün müqavilənin imzalandığı vaxt baş verən hadisələr, tərəflərin davranışları və digər hallar araşdırıla bilər. Əgər qanunvericilikdə nəzərdə tutulan etibarsızlıq əsasları müəyyən edilməzsə, yalnız sonradan yaranan narazılıq müqavilənin ləğvi üçün yetərli olmaya bilər.

Aytən Abbasova qeyd edib ki, digər tərəfdən, bağışlama müqaviləsinin etibarsız sayılması ilə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan əsaslar üzrə onun ləğvi eyni hüquqi anlayış deyil. Müqavilənin hansı səbəbdən mübahisələndirildiyi və iddianın hansı hüquqi tələb əsasında irəli sürüldüyü əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də konkret vəziyyətdə düzgün hüquqi yolun seçilməsi, müvafiq iddia tələbinin müəyyənləşdirilməsi və sübutların toplanması vacibdir. Daşınmaz əmlakla bağlı mübahisələrdə sənədlərin düzgün rəsmiləşdirilməsi də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bağışlama müqaviləsinin surəti, daşınmaz əmlaka dair dövlət reyestrindən məlumatlar və iddianı təsdiqləyə biləcək digər materiallar işin araşdırılması zamanı əhəmiyyətli ola bilər. Aldadılma, məcburetmə və ya hədə-qorxu ilə bağlı iddialar irəli sürülürsə, həmin halları təsdiqləyən sübutların mövcudluğu məsələnin məhkəmədə qiymətləndirilməsinə təsir edə bilər. Bununla yanaşı, belə mübahisələrdə qanunla müəyyən edilmiş müddətlər də nəzərə alınmalıdır. Müqavilənin etibarsızlığı ilə bağlı tələblərə tətbiq edilən müddətlər iddianın hüquqi əsasından və konkret hallardan asılı ola bilər. Buna görə də şəxs bağışlama müqaviləsinin qanunsuz və ya iradəsinə zidd şəkildə bağlandığını düşünürsə, hüquqlarının müdafiəsi üçün gecikmədən hüquqi məsləhət alması məqsədəuyğundur.

Beləliklə, babanın nəvəsinə bağışladığı evi geri qaytarması məsələsi yalnız qərarın dəyişdirilməsi ilə həll edilmir. Müqavilə notarial qaydada təsdiqlənib, bağışlama qəbul edilib və müvafiq hüquqi nəticələr yaranıbsa, notariusun sənədi birtərəfli qaydada ləğv etməsi mümkün deyil. Müqavilənin etibarsız sayılması üçün isə aldadılma, məcburetmə, hədə-qorxu və ya qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər əsasların mövcudluğu müvafiq qaydada araşdırılmalıdır.Vəkil Aytən Abbasovanın açıqlamasından irəli gələn əsas nəticə budur ki, bağışlanmış evin geri qaytarılması üçün konkret hüquqi əsas olmalıdır. Mübahisə yarandıqda müqavilənin bağlanma şəraiti, tərəflərin iradəsi və təqdim olunan sübutlar nəzərə alınmalı, zəruri hallarda məsələ məhkəmə qaydasında həll edilməlidir.

Yeganə