Boğaz ağrısı virusdur, yoxsa bakteriya? – LOR həkimindən AÇIQLAMA
Tibb 09 Oktyabr 2026, 10:40
3036
Boğaz ağrısı xüsusilə mövsümi xəstəliklərin artdığı dövrlərdə həm böyüklərdə, həm də uşaqlarda ən çox rast gəlinən şikayətlərdən biridir. Bəzən sadə soyuqdəymə kimi başlayan boğaz ağrısı bir neçə gün ərzində daha ciddi əlamətlərlə müşayiət oluna bilər. Bu zaman xəstələr və xüsusilə valideynlər üçün əsas suallardan biri boğaz infeksiyasının virus, yoxsa bakteriya mənşəli olmasıdır. Çünki hər boğaz ağrısı zamanı antibiotik istifadəsinə ehtiyac olmur.
Mövzu ilə bağlı LOR həkimi Gülər Səmədova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, boğaz xəstəliklərinin yaranmasında əsas səbəblərdən biri viruslar, digəri isə bakteriyalardır. Həkimin sözlərinə görə, bu iki infeksiya növünün klinik əlamətləri bir-birindən müəyyən qədər fərqlənə bilər və xəstənin şikayətləri düzgün qiymətləndirilməlidir.
“Boğaz xəstəliklərinin yaranmasında əsas səbəblər viruslar və bakteriyalardır. Bakteriya mənşəli boğaz ağrılarında ən birinci simptomlar boğazda ağrı, hərarətin yüksəlməsi, boyun limfa düyünlərinin böyüməsi, bununla yanaşı damaq badamcıqlarının üzərində ağ və ya sarı rəngli irinli möhtəviyyatın olmasıdır. Bunlar xarakterik əlamətlər hesab olunur”, – deyə Gülər Səmədova bildirib.
LOR həkimi qeyd edib ki, bakterial infeksiyalar zamanı boğaz ağrısı daha ifadəli ola və yüksək hərarətlə müşayiət oluna bilər. Boyun nahiyəsində yerləşən limfa düyünlərinin böyüməsi və ağrılı olması da bəzi bakterial infeksiyalarda müşahidə edilə bilər. Damaq badamcıqlarının üzərində ağ və ya sarı rəngli örtüyün görünməsi isə xəstəni narahat edən əsas əlamətlərdən biridir.
Lakin həkimin sözlərinə görə, badamcıqların üzərində ağ örtüyün olması hər zaman bakterial infeksiya demək deyil. Bu səbəbdən yalnız boğaza baxmaqla özbaşına antibiotik qəbul etmək düzgün yanaşma deyil. Xəstənin yaşı, ümumi vəziyyəti, hərarətin səviyyəsi, öskürək və burun əlamətlərinin olub-olmaması, limfa düyünlərinin vəziyyəti və digər klinik göstəricilər birlikdə qiymətləndirilməlidir.
“Virus mənşəli anginalarda isə klinika bir qədər fərqli gedir. Burada temperatur o qədər yüksək olmaya bilər. Boğaz ağrısı da daha yüngül şəkildə özünü göstərə bilər. Damaq badamcıqlarının üzərində irinli iz, yəni irinli örtük görünməyə bilər. Bundan əlavə, bəzi hallarda boyun limfa düyünlərində böyümə də hiss oluna bilər. Sadəcə olaraq, bu xəstələr özlərində zəiflik və ümumi halsızlıq hiss edirlər”, – deyə mütəxəssis vurğulayıb.
Gülər Səmədova bildirib ki, virus infeksiyalarında ümumi halsızlıq, yorğunluq, burun axması, öskürək və digər respirator əlamətlər də müşahidə oluna bilər. Bu simptomların hansı xəstədə və hansı formada ortaya çıxması isə virusun növündən və insanın ümumi sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, virus mənşəli boğaz infeksiyalarının əksəriyyətində xüsusi antibiotik müalicəsinə ehtiyac olmur. Orqanizmin immun sistemi infeksiya ilə mübarizə aparır və xəstəyə vəziyyətinə uyğun simptomatik və yerli müalicə tətbiq edilə bilər. Bir çox yüngül virus infeksiyası bir neçə gün ərzində tədricən geriləyir.
Həmçinin oxuyun
“Virus mənşəli infeksiyanın xüsusiyyətlərindən biri də budur ki, antibiotikə ehtiyac olmadığı halda, adətən 5-7 gün ərzində yerli və simptomatik müalicə ilə sağalma müşahidə oluna bilər”, – deyə LOR həkimi qeyd edib.
Həkim xüsusilə valideynləri uşaqlarda boğaz ağrısı zamanı özbaşına antibiotik verməməyə çağırıb. Çünki antibiotiklər viruslara təsir göstərmir. Lazımsız antibiotik istifadəsi həm dərmanın gələcəkdə təsirinin azalmasına səbəb ola biləcək antibiotik müqaviməti riskini artırır, həm də bəzi yan təsirlərə gətirib çıxara bilər.
Digər tərəfdən, bakterial infeksiya ehtimalı yüksək olduqda da müalicə həkim tərəfindən müəyyənləşdirilməlidir. Bəzi hallarda klinik müayinə ilə yanaşı, streptokok infeksiyasını müəyyənləşdirmək üçün sürətli test və ya digər laborator müayinələrə ehtiyac yarana bilər. Antibiotik müalicəsinin lazım olub-olmaması da bu qiymətləndirmənin nəticəsinə əsasən müəyyən edilir.
LOR həkimi vurğulayıb ki, boğaz ağrısının səbəbini düzgün müəyyənləşdirmək xüsusilə uşaqlarda vacibdir. Çünki bəzi bakterial infeksiyalar müalicə olunmadıqda müxtəlif fəsadlara səbəb ola bilər. Buna görə də uzun müddət davam edən və ya ağırlaşan simptomlar diqqətdən kənarda saxlanılmamalıdır.
“Əziz valideynlər, özünüzdə və uşaqlarınızda sadaladığım bu əlamətlərdən hər hansı birini hiss etsəniz və ya görsəniz, həkimə müraciət etməyiniz məsləhətdir. Xüsusilə yüksək hərarət, güclü boğaz ağrısı, udmaqda çətinlik, badamcıqların üzərində irinli örtük, boyun limfa düyünlərinin böyüməsi və ümumi vəziyyətin pisləşməsi müşahidə olunursa, LOR müayinəsindən keçmək lazımdır”, – deyə Gülər Səmədova bildirib.
Mütəxəssis əlavə edib ki, boğaz xəstəlikləri zamanı əsas məqsəd yalnız ağrını aradan qaldırmaq deyil, infeksiyanın səbəbini müəyyənləşdirmək və uyğun müalicə seçməkdir. Xüsusilə uşaqlarda yüksək hərarət, maye qəbulunun azalması, tüpürcəyi uda bilməmək, nəfəs almaqda çətinlik, ciddi halsızlıq və sürətlə pisləşən vəziyyət zamanı təxirəsalınmaz tibbi qiymətləndirmə tələb oluna bilər.
Beləliklə, hər boğaz ağrısı antibiotik tələb etmir. Virus və bakteriya mənşəli infeksiyaların əlamətləri müəyyən hallarda bir-birinə bənzəsə də, onların müalicəsi eyni deyil. Buna görə də xüsusilə uşaqlarda antibiotiki özbaşına başlamaq əvəzinə, həkim müayinəsindən keçmək və müalicəni mütəxəssisin tövsiyəsi əsasında aparmaq daha doğru yanaşmadır.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mədə yanması sadə problem deyil: Cərrahdan reflüks xəbərdarlığı
Mədə turşusunun və mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qayıtması ilə xarakterizə olunan qastroezofageal reflüks xəstəliyi müasir dövrdə geniş yayılmış həzm sistemi problemlərindən biridir. Sinədə yanma, boğaza doğru acı və turş mayenin gəlməsi, udma zamanı narahatlıq, xroniki öskürək və ağızda xoşagəlməz dad bu xəstəliyin əsas əlamətləri sırasındadır. Bəzi hallarda simptomlar xüsusilə yeməkdən sonra, əyilərkən və ya uzanarkən güclənir. İnsanlar bu şikayətləri bəzən adi mədə yanması hesab edərək uzun müddət həkimə müraciət etmirlər. Lakin davamlı və nəzarətsiz reflüks qida borusunda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Citypost.az-a açıqlama verən uzman cərrah Elman Qaffarov bildirib ki, qastroezofageal reflüks xəstəliyi, onun əlamətləri, mümkün fəsadları və müalicə...
26 Oktyabr 2026, 10:30
Yatmazdan əvvəl edilən səhvlər yuxu keyfiyyətini necə azaldır? Həkim AÇIQLADI
Keyfiyyətli yuxu insanın həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Lakin gün ərzində qəbul edilən qidalar, kofeinli içkilərin istehlakı, yatmazdan əvvəl telefondan istifadə və yataq otağının temperaturu yuxunun keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərə bilər. Bəzi insanlar kifayət qədər yatdıqlarını düşünsələr də, səhər yorğun, halsız və enerjisiz oyanırlar. Bunun səbəbi isə bəzən yanlış yuxu vərdişləri ilə bağlı olur.Citypost.az-a açıqlama verən Tutu Zeynalova bildirib ki,yatmazdan əvvəl diqqət edilməli məqamlarla bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, yuxu rejimini qaydaya salmaq üçün ilk növbədə qidalanma saatlarına, kofeinli içkilərin qəbuluna, yataq otağının temperaturuna və elektron cihazlardan istifadəyə diqqət yetirmək lazımdır.Dietoloqun sözlərinə görə, yatmazdan dərhal...
26 Oktyabr 2026, 09:30
Gecə yuxudan oyadan əl keyiməsi nəyin əlamətidir? Nevroloqdan xəbərdarlıq
Əllərdə keyimə, barmaqlarda uyuşma və gecə yuxudan oyadan ağrılar bəzən yorğunluq və ya əl-ayağın yanlış vəziyyətdə qalması ilə əlaqələndirilir. Lakin bu şikayətlər mütəmadi təkrarlanırsa, xüsusilə də əsasən ilk üç barmaqda hiss olunursa, bu, karpal tunel sindromunun əlaməti ola bilər. Vaxtında müayinə və düzgün müalicə aparılmadıqda bəzi hallarda əllərdə zəiflik, əşyaları tutmaqda çətinlik və digər problemlər yarana bilər.Nevroloq Nihad Mustafayev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, əllərdə keyimə və uyuşmanın xarakteri, hansı barmaqlarda meydana gəlməsi və günün hansı vaxtında güclənməsi problemin səbəbini müəyyənləşdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Həkimin sözlərinə görə, əgər uyuşma əsasən baş barmaqda, şəhadət barmağında və orta barmaqda hiss olunursa, gecələr güclənərək...
26 Oktyabr 2026, 08:30
Pediatrdan valideynlərə qızdırmasalıcı dərmanlarla bağlı xəbərdarlıq
Uşaqlarda hərarət yüksəldikdə valideynlərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri qızdırmasalıcı dərmanları müəyyən saat intervalına uyğun olaraq, hərarətin olub-olmamasından asılı olmayaraq verməkdir. Bəzi valideynlər dərmanın təlimatında "4-6 saatdan bir" ifadəsini gördükdə bunu preparatın mütləq həmin müddətdən bir qəbul edilməli olduğu kimi başa düşürlər. Digər hallarda isə uşağa eyni təsiredici maddəni ehtiva edən həm sirop, həm də şam verilir. Bu isə dozanın bilmədən artırılmasına və arzuolunmaz təsirlərin yaranmasına səbəb ola bilər.Pediatr Aytən İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, uşaqlara qızdırmasalıcı dərman verərkən yalnız saat intervalına deyil, uşağın hazırkı vəziyyətinə, hərarətin səviyyəsinə, narahatlığının olub-olmamasına və preparatın dozasına diqqət yetirilməlidir. Onun sözlərinə görə, təlimatda...
23 Oktyabr 2026, 10:30
Kardioloqdan ürək xəstəlikləri ilə bağlı xəbərdarlıq: Bu simptomları gözardı etməyin
Bəzi sağlamlıq problemləri ilkin mərhələdə zəif əlamətlərlə özünü göstərsə də, müəyyən simptomlar ciddi xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər. Xüsusilə döş qəfəsində sıxıcı və təzyiq hissi yaradan ağrılar, fiziki fəaliyyət zamanı təngnəfəslik, adi işlərdən sonra həddindən artıq yorğunluq, başgicəllənmə və bayılma diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İnsanlar bəzən bu əlamətləri yorğunluq, stress və ya yuxusuzluqla əlaqələndirərək həkimə müraciəti gecikdirirlər. Halbuki belə şikayətlər bəzi hallarda ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərin göstəricisi ola bilər.Kardioloq Natavan İsmayılova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, orqanizmdə baş verən dəyişikliklərə, xüsusilə əvvəllər müşahidə edilməyən və təkrarlanan əlamətlərə diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, döş qəfəsində sıxıcı və təzyiqedici ağrılar, fiziki aktivlik...
23 Oktyabr 2026, 09:30
Hamiləlik zamanı genetik analizlər nə vaxt aparılmalıdır? Genetik izah etdi
Hamiləlik dövründə dölün sağlamlığının qiymətləndirilməsi, mümkün xromosom anomaliyalarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi və gələcək valideynlərin məlumatlandırılması üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Müasir tibbdə ultrasəs müayinəsi ilə yanaşı, ikili, üçlü və dördlü skrininq testləri, eləcə də son illərdə geniş yayılan qeyri-invaziv prenatal testlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu müayinələr hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində dölün inkişafı və müəyyən genetik pozuntuların ehtimalı barədə məlumat əldə etməyə imkan verir.Genetik Bayram Bayramov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hamiləlik zamanı genetik analizlərin aparılması mümkündür və müayinənin növü hamiləliyin müddətinə, tibbi göstərişlərə və qiymətləndirilməli olan risklərə uyğun seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu prosesdə ultrasəs müayinəsi mühüm rol oynayır, çünki dölün inkişaf...
23 Oktyabr 2026, 08:30