Axşama doğru göz qapaqlarının düşməsi hansı xəstəliyin əlaməti ola bilər? – Nevroloqdan xəbərdarlıq

Günün sonuna doğru göz qapaqlarının aşağı düşməsi, gözlərdə ağırlıq hissi və əzələlərdə yaranan zəiflik hər zaman adi yorğunluqla əlaqəli olmaya bilər. Bəzi hallarda bu əlamətlər sinir sistemi ilə əzələlər arasındakı əlaqənin pozulması nəticəsində yaranan miasteniya qravis xəstəliyinin göstəricisi ola bilər. Xüsusilə əzələ zəifliyinin gün ərzində artması, istirahətdən sonra isə azalması diqqətdən kənarda qalmamalıdır.

Nevroloq Aytən Mürsəlova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, axşama doğru göz qapaqlarının düşməsi və əzələlərdə yaranan zəiflik yalnız yorğunluqla izah edilməməlidir. Belə şikayətlər davamlı xarakter daşıyırsa və ya mütəmadi təkrarlanırsa, onların səbəbini müəyyənləşdirmək üçün tibbi müayinədən keçmək vacibdir. Çünki miasteniya qravis kimi nevroloji xəstəliklər ilkin mərhələdə məhz göz qapaqlarının sallanması və görmə ilə bağlı problemlərlə özünü büruzə verə bilər.

Həkimin sözlərinə görə, miasteniya qravis sinir impulslarının əzələlərə ötürülməsinin pozulması ilə xarakterizə olunan autoimmun xəstəlikdir. Bu zaman immun sistemi sinir-əzələ birləşməsində yerləşən reseptorlara və ya həmin prosesdə iştirak edən digər zülallara qarşı anticisimlər yarada bilər. Nəticədə sinirdən əzələyə ötürülən siqnal zəifləyir, əzələlər normal fəaliyyət göstərməkdə çətinlik çəkir və təkrarlanan hərəkətlər zamanı daha tez yorulur.

Miasteniya qravisin əsas xüsusiyyətlərindən biri əzələ zəifliyinin gün ərzində dəyişməsidir. Xəstə səhər saatlarında özünü nisbətən yaxşı hiss edə, lakin gün ərzində fəaliyyət artdıqca zəiflik daha aydın nəzərə çarpa bilər. İstirahətdən sonra isə əlamətlər qismən azala bilər. Məhz bu dəyişkənlik xəstəliyin mühüm xüsusiyyətlərindən hesab olunur. Bununla belə, təkcə axşam saatlarında yorğunluğun artması miasteniya diaqnozunun qoyulması üçün kifayət deyil. Dəqiq nəticə yalnız həkim müayinəsi və müvafiq diaqnostik araşdırmalar əsasında müəyyənləşdirilə bilər.

Nevroloq qeyd edib ki, xəstəliyin ilkin əlamətlərindən biri göz qapaqlarının sallanmasıdır. Tibbi dildə ptoz adlandırılan bu hal bir və ya hər iki gözdə müşahidə oluna bilər. Bəzi insanlarda göz qapağı səhər saatlarında normal vəziyyətdə olduğu halda, günün sonuna doğru aşağı düşür. Bu zaman gözləri açıq saxlamaq çətinləşir, baxışda ağırlıq hissi yaranır və insan qeyri-ixtiyari olaraq qaşlarını qaldırmağa və ya başını geriyə əyməyə çalışa bilər.

Miasteniya qravis yalnız göz qapaqlarına təsir göstərən xəstəlik deyil. Əzələ zəifliyi bədənin müxtəlif nahiyələrində də özünü göstərə bilər. Xəstələrdə ikigörmə, yəni eyni obyektin iki görüntüsünün görünməsi, çeynəmə zamanı çətinlik, udma əzələlərində zəiflik və danışıqda dəyişikliklər müşahidə oluna bilər. Bəzi hallarda insan uzun müddət danışdıqca səsinin zəiflədiyini və ya burundan gəlirmiş kimi dəyişdiyini hiss edir. Çeynəmə zamanı çənə əzələləri yorula, yemək yemək isə əvvəlki ilə müqayisədə daha çətin ola bilər.

Xəstəliyin digər əlamətləri arasında qol və ayaq əzələlərində zəiflik, pilləkənlə qalxarkən, oturmuş vəziyyətdən ayağa qalxarkən və qolları baş üzərinə qaldırarkən çətinlik də var. Məsələn, insan əvvəlcə pilləkənləri rahat qalxa bildiyi halda, bir müddət sonra ayaqlarında gücsüzlük hiss edə bilər. Uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmaq və təkrarlanan hərəkətlər etmək də çətinləşə bilər. Bu əlamətlərin intensivliyi insandan-insana dəyişir və hər xəstədə bütün simptomlar eyni vaxtda müşahidə olunmur.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Aytən Mürsəlovanın sözlərinə görə, bu cür şikayətlər zamanı əsas diqqət yetirilməli məqamlardan biri əzələ zəifliyinin nə vaxt başladığı, hansı şəraitdə artdığı və istirahətdən sonra necə dəyişdiyidir. Xəstənin şikayətlərinin ətraflı öyrənilməsi həkimə mümkün səbəbləri müəyyənləşdirməkdə kömək edir. Bununla yanaşı, oxşar əlamətlər başqa nevroloji və oftalmoloji problemlərdə də yarana bildiyindən özünümüayinə və yalnız simptomlara əsaslanaraq nəticə çıxarmaq düzgün deyil.

Miasteniya qravisə şübhə olduqda diaqnostik prosesə nevroloji müayinə ilə başlanılır. Həkim göz qapaqlarının vəziyyətini, göz hərəkətlərini, əzələ gücünü və təkrarlanan hərəkətlər zamanı zəifliyin necə dəyişdiyini qiymətləndirə bilər. Ehtiyac yarandıqda qanda xəstəliyə uyğun anticisimlərin müəyyənləşdirilməsi, sinir-əzələ ötürülməsini qiymətləndirən elektrofizioloji müayinələr və digər diaqnostik üsullar tətbiq olunur. Müayinələrin seçimi xəstənin şikayətlərindən və ilkin müayinənin nəticələrindən asılıdır.

Xəstəliyin vaxtında aşkarlanması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müvafiq müalicə əlamətləri nəzarətdə saxlamağa, əzələ zəifliyini azaltmağa və insanın gündəlik həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər. Müalicə planı xəstəliyin ağırlığına, simptomların xarakterinə və müayinələrin nəticələrinə əsasən həkim tərəfindən müəyyənləşdirilir. Buna görə də göz qapaqlarının sallanması və ya əzələ zəifliyi ilə qarşılaşan şəxslərin özbaşına dərman qəbul etməsi əvəzinə mütəxəssisə müraciət etməsi tövsiyə olunur.

Xüsusilə bir məqamı nəzərə almaq lazımdır: udma və ya nəfəsalma çətinliyinin yaranması, yaxud sürətlə artan ümumi əzələ zəifliyi təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edir. Miasteniya qravis zamanı tənəffüsdə iştirak edən əzələlərin zəifləməsi ağırlaşmaya səbəb ola bilər. Belə hallarda gözləmək və simptomların öz-özünə keçəcəyinə ümid etmək təhlükəlidir.

Nevroloq Aytən Mürsəlova vurğulayıb ki, günün sonuna doğru göz qapaqlarının düşməsi, ikigörmə və ya əzələlərdə qeyri-adi zəiflik hiss edən şəxslər bu əlamətləri sadəcə yorğunluq kimi qiymətləndirməməlidirlər. Əgər şikayətlər təkrarlanırsa, xüsusilə istirahətdən sonra azalıb fiziki fəaliyyətlə yenidən artırsa, nevroloqa müraciət etmək vacibdir. Erkən müayinə problemin səbəbini müəyyənləşdirməyə və zəruri hallarda vaxtında müalicəyə başlamağa imkan verir.