Manej körpələr üçün təhlükəlidirmi? Pediatrdan açıqlama

Körpələrin hərəkətlənməyə başlaması, ayağa qalxmağa çalışması və ilk addımlarını atması valideynlər üçün olduqca həyəcanlı dövrdür. Bu mərhələdə bir çox valideyn uşağın daha rahat hərəkət etməsi, ətrafı kəşf etməsi və yerimə bacarığını inkişaf etdirməsi üçün müxtəlif vasitələrdən istifadə edir. Onlardan biri də uşaq manejidir. Bəzi valideynlər hesab edirlər ki, manej körpənin hərəkətini asanlaşdırır və yeriməyə daha tez alışmasına kömək edir. Lakin mütəxəssislər bu vasitədən istifadə zamanı təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi diqqət yetirməyin vacibliyini vurğulayırlar. Xüsusilə artıq hərəkətlənən, ətrafındakı əşyalara uzanan və ayağa qalxmağa çalışan körpələrin nəzarətsiz qalması müxtəlif xəsarət riskləri yarada bilər.

Pediatr Nihad Abdullayev Citypost.az saytına açıqlamasında körpələr üçün manejdən istifadənin mümkün risklərindən danışıb. O bildirib ki, uşağın hərəkət imkanlarını nəzərə almaq, onun təbii inkişafına şərait yaratmaq və təhlükəsiz alternativlər seçmək valideynlərin diqqət yetirməli olduğu əsas məsələlərdəndir.

Pediatrın sözlərinə görə, körpə hərəkətlənməyə başladıqdan sonra ətraf mühitə marağı artır, müxtəlif əşyalara toxunmağa, onları tutmağa və özünə tərəf çəkməyə çalışır. Bu zaman valideynlər bəzən manejin uşağı bütün təhlükələrdən qoruduğunu düşünürlər. Halbuki uşağın olduğu məkanın təhlükəsizliyi təmin edilmədikdə, o, müxtəlif əşyalara uzanaraq özünə xəsarət yetirə bilər. Ətrafda olan ağır əşyaların aşması, iti predmetlərə toxunma, elektrik naqillərinə yaxınlaşma və digər təhlükəli hallar valideynlərin diqqətindən yayınmamalıdır.

Nihad Abdullayev qeyd edib ki, körpənin hərəkət imkanlarının məhdudlaşdırılması və onun uzun müddət manejdə saxlanılması da nəzərə alınmalı məqamlardandır. Uşaq böyüdükcə bədənini idarə etməyi, tarazlığını qorumağı, oturmağı, iməkləməyi, ayağa qalxmağı və yeriməyə hazırlaşmağı tədricən öyrənir. Bu prosesdə sərbəst hərəkət etmək, ətraf mühiti araşdırmaq və öz imkanlarını kəşf etmək mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də körpənin inkişafını süni şəkildə sürətləndirməyə çalışmaq əvəzinə, onun yaşına və fiziki hazırlığına uyğun şərait yaratmaq daha məqsədəuyğundur.

Pediatrın diqqət çəkdiyi məsələlərdən biri də uşaqların manejdə olarkən ayaqlarını necə yerləşdirməsi və hərəkət etməsidir. Bəzi körpələr belə vasitələrdə ayaqlarının tam alt hissəsinə deyil, barmaq uclarına daha çox söykənə bilirlər. Valideynlər bu vəziyyətə diqqət yetirməlidirlər. Bununla belə, uşağın barmaq uclarında yeriməsinin yalnız manejdən qaynaqlandığını söyləmək düzgün olmazdı. Bu hal müxtəlif səbəblərlə əlaqəli ola bilər. Əgər uşaq uzun müddət barmaq uclarında yeriyirsə və ya hərəkətlərində qeyri-adi xüsusiyyətlər müşahidə olunursa, pediatr müayinəsi vacibdir.

Nihad Abdullayevin sözlərinə görə, uşağın sərbəst yerimə bacarığının inkişafı üçün onun öz fiziki imkanlarına uyğun hərəkət etməsinə şərait yaradılmalıdır. Körpə döşəmə üzərində oynayarkən əllərini və ayaqlarını koordinasiya etməyi, bədəninin tarazlığını qorumağı və müxtəlif istiqamətlərdə hərəkət etməyi öyrənir. Uzun müddət məhdud vəziyyətdə qalmaq isə onun sərbəst hərəkət imkanlarını azalda bilər. Bununla belə, manejin bütün uşaqlarda yeriməni gecikdirdiyini söyləmək üçün kifayət qədər elmi əsas yoxdur. Əsas məsələ uşağın hərəkətsiz saxlanılmaması və inkişafının təbii şəkildə dəstəklənməsidir.

Valideynlər tez-tez körpələrinin daha tez yeriməsini arzulayır və bunun üçün müxtəlif vasitələrdən istifadə etməyə çalışırlar. Ancaq uşağın yeriməyə başlaması onun fərdi inkişafından asılıdır. Bəzi körpələr daha tez, digərləri isə bir qədər gec müstəqil addımlar atmağa başlayırlar. Bu fərq hər zaman inkişaf problemi demək deyil. Əsas odur ki, uşaq öz inkişaf mərhələlərini tədricən mənimsəsin və hərəkət zamanı təhlükəsizliyi təmin olunsun.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Pediatr valideynlərə manej əvəzinə uşağın sərbəst hərəkətini dəstəkləyən, yaşına uyğun vasitələrə üstünlük verməyi tövsiyə edib. Bu baxımdan, körpə artıq ayağa qalxmağa və dəstəklə addımlamağa hazırdırsa, sabit və təhlükəsiz itələmə oyuncaqlarından istifadə etmək mümkün ola bilər. Belə oyuncaqlar seçilərkən onların aşmağa qarşı davamlılığına, sürətinə və uşağın fiziki imkanlarına uyğunluğuna diqqət yetirilməlidir. Uşaq hələ ayaqüstə dayanmağa hazır deyilsə, onu yeriməyə məcbur etmək və ya erkən addımlar atmağa həvəsləndirmək düzgün yanaşma deyil.

Bununla yanaşı, körpənin təhlükəsiz döşəmə üzərində sərbəst oynaması, oyuncaqlara uzanması, iməkləməsi və öz imkanları daxilində hərəkət etməsi onun motor bacarıqlarının inkişafına kömək edə bilər. Valideynlər uşağın olduğu otaqda təhlükəli əşyaları uzaqlaşdırmalı, mebellərin aşma ehtimalını aradan qaldırmalı və körpənin hərəkətlərini nəzarətdə saxlamalıdırlar. Uşağın inkişafını başqa körpələrlə müqayisə etmək əvəzinə, onun fərdi ehtiyaclarına diqqət yetirmək daha vacibdir.

Qeyd edək ki, uşağın hərəkətlənməsi zamanı qeyri-adi çətinliklər, ayaqlarda sərtlik, davamlı barmaq uclarında yerimə və ya inkişafla bağlı digər narahatlıqlar müşahidə edilərsə, mütəxəssisə müraciət olunmalıdır. Manej və digər uşaq vasitələrindən istifadə ilə bağlı qərar verilərkən də körpənin yaşını, fiziki inkişafını və təhlükəsizlik tələblərini nəzərə almaq lazımdır.

Beləliklə, körpənin hərəkətlənməyə başladığı dövrdə əsas məqsəd onun mümkün qədər tez yeriməsini təmin etmək deyil, sağlam və təhlükəsiz inkişafına şərait yaratmaqdır. Uşağın sərbəst hərəkət imkanlarını dəstəkləmək, uyğun oyun mühiti yaratmaq və onun inkişafını diqqətlə izləmək valideynlərin üzərinə düşən mühüm vəzifələrdəndir.

Yeganə