Şirniyyat istəyinin səbəbləri açıqlandı: Dietoloqdan xəbərdarlıq

Şirniyyat istəyi çoxlarının gündəlik həyatda üzləşdiyi problemlərdən biridir. Bəziləri bunu sadəcə xarakter zəifliyi və ya vərdiş kimi qiymətləndirsə də, mütəxəssislər bildirir ki, davamlı və güclü şirniyyat istəyinin arxasında orqanizmdəki müəyyən çatışmazlıqlar, hormonal dəyişikliklər və hətta metabolik pozuntular dayana bilər. Eyni zamanda diyabet xəstələri və kilo nəzarəti ilə məşğul olan insanlar arasında “diyetik şirniyyatlar” adlanan məhsulların nə dərəcədə təhlükəsiz olması da tez-tez müzakirə mövzusuna çevrilir.

Dietoloq Şəfa Yadigarlı mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında diyetik şirniyyatların təhlükəsizliyi və şirniyyat istəyinin səbəbləri barədə məlumat verib. O bildirib ki, satışda olan diyetik şirniyyatların tərkibinə 100 faiz zəmanət vermək mümkün olmaya bilər. Mütəxəssisin sözlərinə görə, bu məhsulların üzərində “diyetik” və ya “şəkərsiz” yazılması həmişə onların tam təhlükəsiz olduğunu göstərmir. Buna görə də istehlakçılar məhsulun tərkibinə diqqət yetirməli, onun haradan əldə edildiyini nəzərə almalıdırlar. Şəfa Yadigarlı qeyd edib ki, şəxsin öz evində hazırlayıb istehlak etdiyi diyetik şirniyyatlar daha etibarlıdır. Çünki bu halda hansı inqrediyentlərin istifadə olunduğu və onların miqdarı məlum olur, nəzarət isə tamamilə şəxsin özündə qalır.

Dietoloq vurğulayıb ki, şirniyyat istəyi yarananda ilk növbədə insulin müqavimətinin olub-olmadığı araşdırılmalıdır. Onun sözlərinə görə, şirniyyata güclü meyl insulin müqaviməti, insulin həssaslığının pozulması və C-peptid səviyyəsinin yoxlanılması zərurətini göstərə bilər. Mütəxəssis bildirib ki, bu göstəricilər laborator müayinə ilə müəyyən edilir və şirniyyat istəyi ilə üzləşən şəxslər ilk növbədə bu istiqamətdə müayinədən keçməlidirlər. Çünki insulin müqaviməti zamanı orqanizmin qlükozadan səmərəli istifadə etməsi çətinləşir, bu isə tez-tez ac qalma hissi və şirin yeməyə olan meyli artırır.

Şəfa Yadigarlı əlavə edib ki, şirniyyat istəyinin digər səbəblərindən biri xrom çatışmazlığıdır. Onun sözlərinə görə, orqanizmdə xrom çatışmazlığı olduqda şəxsdə daimi şirniyyat istəyi yarana bilər. Dietoloq qeyd edib ki, xrom qan şəkərinin tənzimlənməsində və insulinin fəaliyyətində mühüm rol oynayan mikroelementlərdəndir. Eyni zamanda sink çatışmazlığı da həddindən artıq şirniyyat istəyinə səbəb ola bilər. Buna görə də davamlı şirniyyat istəyi olan şəxslərdə bu mikroelementlərin səviyyəsinin yoxlanılması məqsədəuyğundur.

Dietoloq xüsusi olaraq stress və hormonal amillərin rolunu vurğulayıb. O bildirib ki, insanda stress olduqda və orqanizmdə serotonin və endorfin hormonları kifayət etmədikdə, bu vəziyyət bağırsaq mikrobiotasına təsir göstərir. Mütəxəssisin izahına görə, serotonin və dopamin bağırsaqda sintez olunmağa başlayır, buna görə də bağırsağın sağlamlığı əhval-ruhiyyə və yemək davranışı ilə bilavasitə bağlıdır. Bağırsaqdakı bakteriya balansı pozulduqda isə triptofan kimi amin turşularının çatışmazlığı yaranır. Bu isə serotonin və dopamin istehsalının azalmasına və nəticədə şirniyyat istəyinin güclənməsinə gətirib çıxarır. Başqa sözlə, orqanizm əhval-ruhiyyəni yüksəltmək üçün şirin qidalara üz tutur.

Ş.Yadigarlı vətəndaşlara tövsiyə edib ki, şirniyyat istəyini yalnız iradə ilə aradan qaldırmağa çalışmasınlar, əvvəlcə bu istəyin səbəbini müəyyənləşdirsinlər. Onun sözlərinə görə, insulin müqaviməti, mikroelement çatışmazlığı və ya stress kimi amillər aradan qaldırılmadıqda, şirniyyat istəyi təkrarlanmaqda davam edə bilər. Bu səbəbdən şirniyyat istəyi güclü və davamlı olan şəxslərin həkim və ya dietoloqa müraciət edərək müayinədən keçməsi vacibdir.

Dietoloq əlavə edib ki, sağlam qidalanma, stressin idarə olunması və orqanizmin lazımi mikroelementlərlə təmin edilməsi şirniyyat istəyinin nəzarətdə saxlanılmasına kömək edir. Onun fikrincə, diyetik şirniyyatları da qəbul edərkən ölçü gözlənilməli, məhsulun tərkibi diqqətlə öyrənilməli və mümkün olduqda ev şəraitində hazırlanmış variantlara üstünlük verilməlidir.

Yusif

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ