Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Şah damarının tutulması necə bilinir? HƏKİMLƏR AÇIQLADI

Tibb 29 İyul 2026, 09:30

4472

Şah damarının (karotid arteriyanın) tutulması barədə cəmiyyətdə çoxsaylı yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bir çox insan düşünür ki, boyunda ağrı, keyimə və ya gərginlik hiss edirsə, bu, mütləq şah damarının tutulmasının əlamətidir. Halbuki mütəxəssislərin sözlərinə görə, şah damarının daralması və ya tutulması çox vaxt heç bir əlamət vermədən inkişaf edir və məhz buna görə də ən təhlükəli damar xəstəliklərindən biri hesab olunur.

Citypost.az xəbər verir ki, kardioloqlar bildirirlər ki, şah damarının tutulmasının ən böyük əlaməti əslində əlamətsiz keçməsidir. Yəni xəstə uzun illər özünü tam normal hiss edə bilər. Damar daxilində aterosklerotik lövhələr yavaş-yavaş böyüyür, lakin insan bunu hiss etmir. Problem yalnız damar ciddi dərəcədə daraldıqda və ya həmin lövhədən qopan laxta beyinə getdikdə üzə çıxır.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu səbəbdən şah damarının tutulması simptom gözlənilən xəstəlik deyil. Xəstəliyin aşkarlanması üçün yalnız şikayətlərin olmasını gözləmək düzgün yanaşma sayılmır. Əksinə, risk qrupunda olan insanlar mütəmadi müayinədən keçməlidirlər.Risk qrupuna ilk növbədə 60 yaşdan yuxarı şəxslər, uzun illər siqaret çəkənlər, yüksək təzyiqdən əziyyət çəkənlər, şəkərli diabet xəstələri, yüksək xolesterini olanlar, artıq çəkidən əziyyət çəkənlər və ürəyin tac damarlarında ateroskleroz aşkarlanmış insanlar daxildir. Bu şəxslərdə şah damarlarında da daralma ehtimalı daha yüksək olur.

Həkimlər vurğulayırlar ki, boyunda ağrı, çiyin nahiyəsində gərginlik və ya ara-sıra yaranan keyimə hissi şah damarının tutulmasına xas əlamətlər deyil. Buna görə də yalnız bu şikayətlərə əsaslanaraq belə diaqnoz qoymaq mümkün deyil.Şah damarının tutulması özünü daha çox beyin qan dövranının pozulması ilə göstərə bilər. Əgər damardakı lövhədən qopan laxta beyinə gedərsə, insult riski yaranır. Belə hallarda üzün bir tərəfində qəfil keyimə və ya sallanma, qol və ya ayaqda gücsüzlük, nitq pozğunluğu, danışmaqda və ya deyilənləri başa düşməkdə çətinlik, görmənin qəfil zəifləməsi, tarazlığın itməsi kimi əlamətlər meydana çıxa bilər. Bu hallar artıq təcili tibbi yardım tələb edən vəziyyət hesab olunur.

Kardioloqlar bildirirlər ki, şah damarının tutulmasının erkən aşkarlanmasının ən etibarlı üsullarından biri şah damarının ultrasəs (Doppler) müayinəsidir. Bu müayinə tam ağrısız, təhlükəsiz və qısa müddətdə həyata keçirilir. Ultrasəs vasitəsilə damar divarında lövhələrin olub-olmaması, damar mənfəzinin nə dərəcədə daraldığı və qan axınının vəziyyəti qiymətləndirilə bilir.Mütəxəssislər hesab edirlər ki, xüsusilə yüksək risk qrupuna daxil olan insanların heç bir şikayəti olmasa belə, profilaktik məqsədlə şah damarlarının Doppler müayinəsindən keçməsi gələcəkdə insultun qarşısının alınmasında mühüm rol oynaya bilər.

Həkimlər sonda bir daha xatırladırlar ki, şah damarının tutulması səssiz inkişaf edən, lakin ağır nəticələrə səbəb ola bilən xəstəlikdir. Buna görə də simptomların yaranmasını gözləmək əvəzinə, risk faktorları olan şəxslərin vaxtında müayinədən keçməsi və həkim tövsiyələrinə əməl etməsi sağlamlığın qorunması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Erkən diaqnostika həm insult riskini azaltmağa, həm də damar sağlamlığını uzun müddət qorumağa imkan verir.

Yusif

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Mədə yanması sadə problem deyil: Cərrahdan reflüks xəbərdarlığı

Mədə turşusunun və mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qayıtması ilə xarakterizə olunan qastroezofageal reflüks xəstəliyi müasir dövrdə geniş yayılmış həzm sistemi problemlərindən biridir. Sinədə yanma, boğaza doğru acı və turş mayenin gəlməsi, udma zamanı narahatlıq, xroniki öskürək və ağızda xoşagəlməz dad bu xəstəliyin əsas əlamətləri sırasındadır. Bəzi hallarda simptomlar xüsusilə yeməkdən sonra, əyilərkən və ya uzanarkən güclənir. İnsanlar bu şikayətləri bəzən adi mədə yanması hesab edərək uzun müddət həkimə müraciət etmirlər. Lakin davamlı və nəzarətsiz reflüks qida borusunda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Citypost.az-a açıqlama verən uzman cərrah Elman Qaffarov bildirib ki, qastroezofageal reflüks xəstəliyi, onun əlamətləri, mümkün fəsadları və müalicə...

26 Oktyabr 2026, 10:30

Yatmazdan əvvəl edilən səhvlər yuxu keyfiyyətini necə azaldır? Həkim AÇIQLADI

Keyfiyyətli yuxu insanın həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Lakin gün ərzində qəbul edilən qidalar, kofeinli içkilərin istehlakı, yatmazdan əvvəl telefondan istifadə və yataq otağının temperaturu yuxunun keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərə bilər. Bəzi insanlar kifayət qədər yatdıqlarını düşünsələr də, səhər yorğun, halsız və enerjisiz oyanırlar. Bunun səbəbi isə bəzən yanlış yuxu vərdişləri ilə bağlı olur.Citypost.az-a açıqlama verən Tutu Zeynalova bildirib ki,yatmazdan əvvəl diqqət edilməli məqamlarla bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, yuxu rejimini qaydaya salmaq üçün ilk növbədə qidalanma saatlarına, kofeinli içkilərin qəbuluna, yataq otağının temperaturuna və elektron cihazlardan istifadəyə diqqət yetirmək lazımdır.Dietoloqun sözlərinə görə, yatmazdan dərhal...

26 Oktyabr 2026, 09:30

Gecə yuxudan oyadan əl keyiməsi nəyin əlamətidir? Nevroloqdan xəbərdarlıq

Əllərdə keyimə, barmaqlarda uyuşma və gecə yuxudan oyadan ağrılar bəzən yorğunluq və ya əl-ayağın yanlış vəziyyətdə qalması ilə əlaqələndirilir. Lakin bu şikayətlər mütəmadi təkrarlanırsa, xüsusilə də əsasən ilk üç barmaqda hiss olunursa, bu, karpal tunel sindromunun əlaməti ola bilər. Vaxtında müayinə və düzgün müalicə aparılmadıqda bəzi hallarda əllərdə zəiflik, əşyaları tutmaqda çətinlik və digər problemlər yarana bilər.Nevroloq Nihad Mustafayev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, əllərdə keyimə və uyuşmanın xarakteri, hansı barmaqlarda meydana gəlməsi və günün hansı vaxtında güclənməsi problemin səbəbini müəyyənləşdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Həkimin sözlərinə görə, əgər uyuşma əsasən baş barmaqda, şəhadət barmağında və orta barmaqda hiss olunursa, gecələr güclənərək...

26 Oktyabr 2026, 08:30

Pediatrdan valideynlərə qızdırmasalıcı dərmanlarla bağlı xəbərdarlıq

Uşaqlarda hərarət yüksəldikdə valideynlərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri qızdırmasalıcı dərmanları müəyyən saat intervalına uyğun olaraq, hərarətin olub-olmamasından asılı olmayaraq verməkdir. Bəzi valideynlər dərmanın təlimatında "4-6 saatdan bir" ifadəsini gördükdə bunu preparatın mütləq həmin müddətdən bir qəbul edilməli olduğu kimi başa düşürlər. Digər hallarda isə uşağa eyni təsiredici maddəni ehtiva edən həm sirop, həm də şam verilir. Bu isə dozanın bilmədən artırılmasına və arzuolunmaz təsirlərin yaranmasına səbəb ola bilər.Pediatr Aytən İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, uşaqlara qızdırmasalıcı dərman verərkən yalnız saat intervalına deyil, uşağın hazırkı vəziyyətinə, hərarətin səviyyəsinə, narahatlığının olub-olmamasına və preparatın dozasına diqqət yetirilməlidir. Onun sözlərinə görə, təlimatda...

23 Oktyabr 2026, 10:30

Kardioloqdan ürək xəstəlikləri ilə bağlı xəbərdarlıq: Bu simptomları gözardı etməyin

Bəzi sağlamlıq problemləri ilkin mərhələdə zəif əlamətlərlə özünü göstərsə də, müəyyən simptomlar ciddi xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər. Xüsusilə döş qəfəsində sıxıcı və təzyiq hissi yaradan ağrılar, fiziki fəaliyyət zamanı təngnəfəslik, adi işlərdən sonra həddindən artıq yorğunluq, başgicəllənmə və bayılma diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İnsanlar bəzən bu əlamətləri yorğunluq, stress və ya yuxusuzluqla əlaqələndirərək həkimə müraciəti gecikdirirlər. Halbuki belə şikayətlər bəzi hallarda ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərin göstəricisi ola bilər.Kardioloq Natavan İsmayılova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, orqanizmdə baş verən dəyişikliklərə, xüsusilə əvvəllər müşahidə edilməyən və təkrarlanan əlamətlərə diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, döş qəfəsində sıxıcı və təzyiqedici ağrılar, fiziki aktivlik...

23 Oktyabr 2026, 09:30

Hamiləlik zamanı genetik analizlər nə vaxt aparılmalıdır? Genetik izah etdi

Hamiləlik dövründə dölün sağlamlığının qiymətləndirilməsi, mümkün xromosom anomaliyalarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi və gələcək valideynlərin məlumatlandırılması üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Müasir tibbdə ultrasəs müayinəsi ilə yanaşı, ikili, üçlü və dördlü skrininq testləri, eləcə də son illərdə geniş yayılan qeyri-invaziv prenatal testlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu müayinələr hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində dölün inkişafı və müəyyən genetik pozuntuların ehtimalı barədə məlumat əldə etməyə imkan verir.Genetik Bayram Bayramov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hamiləlik zamanı genetik analizlərin aparılması mümkündür və müayinənin növü hamiləliyin müddətinə, tibbi göstərişlərə və qiymətləndirilməli olan risklərə uyğun seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu prosesdə ultrasəs müayinəsi mühüm rol oynayır, çünki dölün inkişaf...

23 Oktyabr 2026, 08:30