Plastik əməliyyatlardan sonra yaranan təhlükə: "Fat Embolism" (Yağ emboliyası) nədir?
Tibb 03 Avqust 2026, 15:06
4617
Gözəlləşmək, bədən quruluşuna düzəlişlər etmək və ya gəncləşmək məqsədilə icra olunan plastik cərrahiyyə əməliyyatları müasir təbabətin ən sürətlə inkişaf edən sahələrindən birinə çevrilmişdir. Lakin hər bir invaziv müdaxilə kimi, bu estetik prosedur da risklərdən azad deyildir. Xüsusilə liposaksiya (piy aldırma) və ya bədən şəkilləndirmə kimi böyük həcmli piy toxuması ilə işlənilən əməliyyatlardan sonra xəstənin həyatını təhdid edə biləcək ən kritik fəsadlardan biri Piy Emboliyası Sindromudur (Fat Embolism). Çox vaxt tənəffüs çatışmazlığı və şüur pozuntusu ilə özünü göstərən bu patoloji vəziyyət, vaxtında müdaxilə olunmadıqda geri dönməz nəticələrə yol aça bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, plastik əməliyyat zamanı bu ağır reaksiyanın necə baş verdiyini anlamaq üçün toxuma səviyyəsindəki dəyişikliklərə nəzər salmaq lazımdır. Kanül adlanan xüsusi borucuqlarla piy toxuması parçalanarkən həmin sahədəki xırda qan damarları və kapilyarlar da zədələnir. Parçalanmış mikro-piy zərrəcikləri açıq damar mənfəzinə sızaraq venoz qan axınına qoşulur. Qan dövranı ilə hərəkət edən bu piylər əvvəlcə ürəyə, oradan isə birbaşa ağciyər kapilyarlarına çatır. Ağciyər damarlarının bu piy zərrəcikləri ilə mexaniki olaraq tutulması orqanizmdə qaz mübadiləsini kəskin şəkildə pozur, qanda oksigenin səviyyəsini düşürür və kəskin tənəffüs çatışmazlığı yaradır. Ağır hallarda isə bu piy zərrəcikləri böyrək və ya beyin damarlarına qədər çataraq insult bənzəri nevroloji problemlər törədir.
Estetik əməliyyat planlaşdıran fərdlərin düçar olduqları ən kəskin analitik yanılma, liposaksiya kimi prosedurları tamamilə risqsiz, bəsit bir "piy çəkmə" kimi görmələri və klinika seçiminə səthi yanaşmalarıdır. Pasiyentlər bəzən əməliyyatdan sonrakı ilk saatlarda baş qaldıran kəskin təngnəfəslik, dəridə qırmızı ləkələrin (petexiyalar) yaranması və ya ürək döyüntülərinin həddindən artıq sürətlənməsini adi narkoza bağlı yorğunluq zənn edirlər. Lakin bu simptomlar piy emboliyasının ilkin siqnalları ola bilər. Əgər bərpa dövründə huşun dumanlanması, döş qəfəsində kəskin ağrı və oksigen çatışmazlığı hiss olunursa, bu müvəqqəti diskomfort deyil, dərhal reanimasion tədbirlər tələb edən bioloji böhrandır.
Əməliyyatdan sonra yaranacaq bu ölümcül riskləri minimuma endirmək üçün həm həkim, həm də pasiyent tərəfindən ciddi hazırlıq və izləmə strategiyası tətbiq olunmalıdır. Cərrahlar liposaksiya zamanı eyni seansda həddindən artıq böyük həcmdə piy toxumasına müdaxilə etməməli, kütləvi zədələnmələrin qarşısını alan müasir üsullardan istifadə etməlidirlər. Eyni zamanda, pasiyentlərin əməliyyatdan əvvəl kompleks laborator müayinələrdən keçməsi və müdaxilədən dərhal sonra xüsusi sıxıcı (kompression) geyimlər geyinərək həkim nəzarətində saxlanılması həyati əhəmiyyət kəsb edir. Tibb ekspertlərinin israrla tövsiyə etdiyi bu peşəkar yanaşma sizi gələcəkdə yarana biləcək kəskin ağciyər çatışmazlığından mühafizə edəcək və estetik dəyişikliklərinizi tam təhlükəsiz şəraitdə tamamlamağınıza münbit zəmin yaradacaqdır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mədə yanması sadə problem deyil: Cərrahdan reflüks xəbərdarlığı
Mədə turşusunun və mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qayıtması ilə xarakterizə olunan qastroezofageal reflüks xəstəliyi müasir dövrdə geniş yayılmış həzm sistemi problemlərindən biridir. Sinədə yanma, boğaza doğru acı və turş mayenin gəlməsi, udma zamanı narahatlıq, xroniki öskürək və ağızda xoşagəlməz dad bu xəstəliyin əsas əlamətləri sırasındadır. Bəzi hallarda simptomlar xüsusilə yeməkdən sonra, əyilərkən və ya uzanarkən güclənir. İnsanlar bu şikayətləri bəzən adi mədə yanması hesab edərək uzun müddət həkimə müraciət etmirlər. Lakin davamlı və nəzarətsiz reflüks qida borusunda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Citypost.az-a açıqlama verən uzman cərrah Elman Qaffarov bildirib ki, qastroezofageal reflüks xəstəliyi, onun əlamətləri, mümkün fəsadları və müalicə...
26 Oktyabr 2026, 10:30
Yatmazdan əvvəl edilən səhvlər yuxu keyfiyyətini necə azaldır? Həkim AÇIQLADI
Keyfiyyətli yuxu insanın həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Lakin gün ərzində qəbul edilən qidalar, kofeinli içkilərin istehlakı, yatmazdan əvvəl telefondan istifadə və yataq otağının temperaturu yuxunun keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərə bilər. Bəzi insanlar kifayət qədər yatdıqlarını düşünsələr də, səhər yorğun, halsız və enerjisiz oyanırlar. Bunun səbəbi isə bəzən yanlış yuxu vərdişləri ilə bağlı olur.Citypost.az-a açıqlama verən Tutu Zeynalova bildirib ki,yatmazdan əvvəl diqqət edilməli məqamlarla bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, yuxu rejimini qaydaya salmaq üçün ilk növbədə qidalanma saatlarına, kofeinli içkilərin qəbuluna, yataq otağının temperaturuna və elektron cihazlardan istifadəyə diqqət yetirmək lazımdır.Dietoloqun sözlərinə görə, yatmazdan dərhal...
26 Oktyabr 2026, 09:30
Gecə yuxudan oyadan əl keyiməsi nəyin əlamətidir? Nevroloqdan xəbərdarlıq
Əllərdə keyimə, barmaqlarda uyuşma və gecə yuxudan oyadan ağrılar bəzən yorğunluq və ya əl-ayağın yanlış vəziyyətdə qalması ilə əlaqələndirilir. Lakin bu şikayətlər mütəmadi təkrarlanırsa, xüsusilə də əsasən ilk üç barmaqda hiss olunursa, bu, karpal tunel sindromunun əlaməti ola bilər. Vaxtında müayinə və düzgün müalicə aparılmadıqda bəzi hallarda əllərdə zəiflik, əşyaları tutmaqda çətinlik və digər problemlər yarana bilər.Nevroloq Nihad Mustafayev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, əllərdə keyimə və uyuşmanın xarakteri, hansı barmaqlarda meydana gəlməsi və günün hansı vaxtında güclənməsi problemin səbəbini müəyyənləşdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Həkimin sözlərinə görə, əgər uyuşma əsasən baş barmaqda, şəhadət barmağında və orta barmaqda hiss olunursa, gecələr güclənərək...
26 Oktyabr 2026, 08:30
Pediatrdan valideynlərə qızdırmasalıcı dərmanlarla bağlı xəbərdarlıq
Uşaqlarda hərarət yüksəldikdə valideynlərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri qızdırmasalıcı dərmanları müəyyən saat intervalına uyğun olaraq, hərarətin olub-olmamasından asılı olmayaraq verməkdir. Bəzi valideynlər dərmanın təlimatında "4-6 saatdan bir" ifadəsini gördükdə bunu preparatın mütləq həmin müddətdən bir qəbul edilməli olduğu kimi başa düşürlər. Digər hallarda isə uşağa eyni təsiredici maddəni ehtiva edən həm sirop, həm də şam verilir. Bu isə dozanın bilmədən artırılmasına və arzuolunmaz təsirlərin yaranmasına səbəb ola bilər.Pediatr Aytən İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, uşaqlara qızdırmasalıcı dərman verərkən yalnız saat intervalına deyil, uşağın hazırkı vəziyyətinə, hərarətin səviyyəsinə, narahatlığının olub-olmamasına və preparatın dozasına diqqət yetirilməlidir. Onun sözlərinə görə, təlimatda...
23 Oktyabr 2026, 10:30
Kardioloqdan ürək xəstəlikləri ilə bağlı xəbərdarlıq: Bu simptomları gözardı etməyin
Bəzi sağlamlıq problemləri ilkin mərhələdə zəif əlamətlərlə özünü göstərsə də, müəyyən simptomlar ciddi xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər. Xüsusilə döş qəfəsində sıxıcı və təzyiq hissi yaradan ağrılar, fiziki fəaliyyət zamanı təngnəfəslik, adi işlərdən sonra həddindən artıq yorğunluq, başgicəllənmə və bayılma diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İnsanlar bəzən bu əlamətləri yorğunluq, stress və ya yuxusuzluqla əlaqələndirərək həkimə müraciəti gecikdirirlər. Halbuki belə şikayətlər bəzi hallarda ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərin göstəricisi ola bilər.Kardioloq Natavan İsmayılova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, orqanizmdə baş verən dəyişikliklərə, xüsusilə əvvəllər müşahidə edilməyən və təkrarlanan əlamətlərə diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, döş qəfəsində sıxıcı və təzyiqedici ağrılar, fiziki aktivlik...
23 Oktyabr 2026, 09:30
Hamiləlik zamanı genetik analizlər nə vaxt aparılmalıdır? Genetik izah etdi
Hamiləlik dövründə dölün sağlamlığının qiymətləndirilməsi, mümkün xromosom anomaliyalarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi və gələcək valideynlərin məlumatlandırılması üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Müasir tibbdə ultrasəs müayinəsi ilə yanaşı, ikili, üçlü və dördlü skrininq testləri, eləcə də son illərdə geniş yayılan qeyri-invaziv prenatal testlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu müayinələr hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində dölün inkişafı və müəyyən genetik pozuntuların ehtimalı barədə məlumat əldə etməyə imkan verir.Genetik Bayram Bayramov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hamiləlik zamanı genetik analizlərin aparılması mümkündür və müayinənin növü hamiləliyin müddətinə, tibbi göstərişlərə və qiymətləndirilməli olan risklərə uyğun seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu prosesdə ultrasəs müayinəsi mühüm rol oynayır, çünki dölün inkişaf...
23 Oktyabr 2026, 08:30
