Diş fırçasını neçə aydan bir dəyişmək lazımdır? – Təmiz görünən fırçada toplanan mikroskopik təhlükə
Tibb 07 Avqust 2026, 15:27
4671
Ağız və diş sağlığına diqqət yetirənlərin böyük əksəriyyəti gün ərzində iki dəfə diş təmizləməyə vərdiş etsə də, istifadə olunan gigiyenik vasitənin — diş fırçasının istifadə müddətinə yetərincə önəm vermir. Hətta zahirən tamamilə təmiz, tükcükləri eybəcərləşməmiş görünən bir fırça belə, müəyyən müddətdən sonra dişlərinizi qorumaq əvəzinə, ağız boşluğuna milyonlarla mikrob daşıyan infeksiya ocağına çevrilə bilər. Stomatoloqlar və mikrobioloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, fırçanın vaxtında yenilənməməsi diş əti xəstəliklərindən tutmuş, kariesin sürətlə yayılmasına qədər bir çox ciddi fəsadlara yol açır.
Citypost.az xəbər verir ki, Dünya Stomatoloqlar Assosiasiyasının və tibb mütəxəssislərinin ümumi rəyinə əsasən, diş fırçası ən geci 2-3 aydan bir mütləq yenisi ilə əvəz olunmalıdır. Elektrikli diş fırçalarının başlığı üçün də eyni vaxt həddi keçərlidir. Bu müddətin seçilməsi iki əsas elmi və gigiyenik faktora söykənir:
İlk baxışda fırçanın tükcükləri düz görünə bilər, lakin 60–90 günlük müntəzəm sürtünmədən sonra həmin liflərin uclarında mikroskopik çatlamalar və əyilmələr başlayır. Qatlaşmış tükcüklər diş aralarındakı ərp qatını təmizləməkdə aciz qalır, üstəlik, sərtləşən və deformasiyaya məruz qalan uclar diş ətini zədələyərək mikroqanamalara zəmin yaradır.
Hamam otağı adətən rütubətli və isti mühit olduğu üçün fırçaların üzərində mikroorqanizmlərin çoxalması üçün ideal şərait mövcuddur. Hər istifadədən sonra fırça liflərinin dibində ağız boşluğundan keçən bakteriyalar, ağız suyu qalıqları və ətraf mühitdən düşən mikroskopik tozlar toplanır. Tədqiqatlar göstərir ki, 3 aydan artıq istifadə edilən fırçalarda Streptococcus mutans (karies yaradan bakteriya), göbələk sporları və hətta bağırsaq çöpü bakteriyalarının izləri aşkarlanır.
Bununla yanaşı, 2-3 aylıq standart müddəti gözləmədən fırçanı dərhal zibil qutusuna atmağı tələb edən müstəsna hallar da var. Əgər siz qrip, angina, koronavirus və ya hər hansı digər infeksion/virus xəstəliyi keçirmisinizsə, sağaldıqdan dərhal sonra fırçanızı dəyişməlisiniz. Əks halda, fırçanın tükcüklərində saxlanılan patogen mikrob sağalmış orqanizmə yenidən daxil olaraq təkrar yoluxma (reinfeksiya) riski yaradır. Həmçinin, fırçanın tükcükləri 3 ay dolmadan artıq yanlara doğru dağılıb deformasiya olubsa, bu, təmizləmə zamanı həddən artıq təzyiq göstərdiyinizi bildirir və həmin fırçanı dərhal yeniləmək lazımdır.
Diş fırçasını vaxtında dəyişmək kiçik və ucuz bir detal kimi görünsə də, ağız boşluğunun gigiyenası və gələcəkdə yaranacaq böyük stomatoloji xərclərin qarşısını almaq üçün ən sadə, lakin ən vacib profilaktik addımdır.
Həmçinin oxuyun
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mədə yanması sadə problem deyil: Cərrahdan reflüks xəbərdarlığı
Mədə turşusunun və mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qayıtması ilə xarakterizə olunan qastroezofageal reflüks xəstəliyi müasir dövrdə geniş yayılmış həzm sistemi problemlərindən biridir. Sinədə yanma, boğaza doğru acı və turş mayenin gəlməsi, udma zamanı narahatlıq, xroniki öskürək və ağızda xoşagəlməz dad bu xəstəliyin əsas əlamətləri sırasındadır. Bəzi hallarda simptomlar xüsusilə yeməkdən sonra, əyilərkən və ya uzanarkən güclənir. İnsanlar bu şikayətləri bəzən adi mədə yanması hesab edərək uzun müddət həkimə müraciət etmirlər. Lakin davamlı və nəzarətsiz reflüks qida borusunda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Citypost.az-a açıqlama verən uzman cərrah Elman Qaffarov bildirib ki, qastroezofageal reflüks xəstəliyi, onun əlamətləri, mümkün fəsadları və müalicə...
26 Oktyabr 2026, 10:30
Yatmazdan əvvəl edilən səhvlər yuxu keyfiyyətini necə azaldır? Həkim AÇIQLADI
Keyfiyyətli yuxu insanın həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Lakin gün ərzində qəbul edilən qidalar, kofeinli içkilərin istehlakı, yatmazdan əvvəl telefondan istifadə və yataq otağının temperaturu yuxunun keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərə bilər. Bəzi insanlar kifayət qədər yatdıqlarını düşünsələr də, səhər yorğun, halsız və enerjisiz oyanırlar. Bunun səbəbi isə bəzən yanlış yuxu vərdişləri ilə bağlı olur.Citypost.az-a açıqlama verən Tutu Zeynalova bildirib ki,yatmazdan əvvəl diqqət edilməli məqamlarla bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, yuxu rejimini qaydaya salmaq üçün ilk növbədə qidalanma saatlarına, kofeinli içkilərin qəbuluna, yataq otağının temperaturuna və elektron cihazlardan istifadəyə diqqət yetirmək lazımdır.Dietoloqun sözlərinə görə, yatmazdan dərhal...
26 Oktyabr 2026, 09:30
Gecə yuxudan oyadan əl keyiməsi nəyin əlamətidir? Nevroloqdan xəbərdarlıq
Əllərdə keyimə, barmaqlarda uyuşma və gecə yuxudan oyadan ağrılar bəzən yorğunluq və ya əl-ayağın yanlış vəziyyətdə qalması ilə əlaqələndirilir. Lakin bu şikayətlər mütəmadi təkrarlanırsa, xüsusilə də əsasən ilk üç barmaqda hiss olunursa, bu, karpal tunel sindromunun əlaməti ola bilər. Vaxtında müayinə və düzgün müalicə aparılmadıqda bəzi hallarda əllərdə zəiflik, əşyaları tutmaqda çətinlik və digər problemlər yarana bilər.Nevroloq Nihad Mustafayev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, əllərdə keyimə və uyuşmanın xarakteri, hansı barmaqlarda meydana gəlməsi və günün hansı vaxtında güclənməsi problemin səbəbini müəyyənləşdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Həkimin sözlərinə görə, əgər uyuşma əsasən baş barmaqda, şəhadət barmağında və orta barmaqda hiss olunursa, gecələr güclənərək...
26 Oktyabr 2026, 08:30
Pediatrdan valideynlərə qızdırmasalıcı dərmanlarla bağlı xəbərdarlıq
Uşaqlarda hərarət yüksəldikdə valideynlərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri qızdırmasalıcı dərmanları müəyyən saat intervalına uyğun olaraq, hərarətin olub-olmamasından asılı olmayaraq verməkdir. Bəzi valideynlər dərmanın təlimatında "4-6 saatdan bir" ifadəsini gördükdə bunu preparatın mütləq həmin müddətdən bir qəbul edilməli olduğu kimi başa düşürlər. Digər hallarda isə uşağa eyni təsiredici maddəni ehtiva edən həm sirop, həm də şam verilir. Bu isə dozanın bilmədən artırılmasına və arzuolunmaz təsirlərin yaranmasına səbəb ola bilər.Pediatr Aytən İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, uşaqlara qızdırmasalıcı dərman verərkən yalnız saat intervalına deyil, uşağın hazırkı vəziyyətinə, hərarətin səviyyəsinə, narahatlığının olub-olmamasına və preparatın dozasına diqqət yetirilməlidir. Onun sözlərinə görə, təlimatda...
23 Oktyabr 2026, 10:30
Kardioloqdan ürək xəstəlikləri ilə bağlı xəbərdarlıq: Bu simptomları gözardı etməyin
Bəzi sağlamlıq problemləri ilkin mərhələdə zəif əlamətlərlə özünü göstərsə də, müəyyən simptomlar ciddi xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər. Xüsusilə döş qəfəsində sıxıcı və təzyiq hissi yaradan ağrılar, fiziki fəaliyyət zamanı təngnəfəslik, adi işlərdən sonra həddindən artıq yorğunluq, başgicəllənmə və bayılma diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İnsanlar bəzən bu əlamətləri yorğunluq, stress və ya yuxusuzluqla əlaqələndirərək həkimə müraciəti gecikdirirlər. Halbuki belə şikayətlər bəzi hallarda ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərin göstəricisi ola bilər.Kardioloq Natavan İsmayılova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, orqanizmdə baş verən dəyişikliklərə, xüsusilə əvvəllər müşahidə edilməyən və təkrarlanan əlamətlərə diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, döş qəfəsində sıxıcı və təzyiqedici ağrılar, fiziki aktivlik...
23 Oktyabr 2026, 09:30
Hamiləlik zamanı genetik analizlər nə vaxt aparılmalıdır? Genetik izah etdi
Hamiləlik dövründə dölün sağlamlığının qiymətləndirilməsi, mümkün xromosom anomaliyalarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi və gələcək valideynlərin məlumatlandırılması üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Müasir tibbdə ultrasəs müayinəsi ilə yanaşı, ikili, üçlü və dördlü skrininq testləri, eləcə də son illərdə geniş yayılan qeyri-invaziv prenatal testlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu müayinələr hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində dölün inkişafı və müəyyən genetik pozuntuların ehtimalı barədə məlumat əldə etməyə imkan verir.Genetik Bayram Bayramov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hamiləlik zamanı genetik analizlərin aparılması mümkündür və müayinənin növü hamiləliyin müddətinə, tibbi göstərişlərə və qiymətləndirilməli olan risklərə uyğun seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu prosesdə ultrasəs müayinəsi mühüm rol oynayır, çünki dölün inkişaf...
23 Oktyabr 2026, 08:30