Göz rənginin zamanla dəyişməsi hansı xəstəliyin əlaməti ola bilər?
Tibb 19 Avqust 2026, 10:40
4165
Göz rənginin zamanla dəyişməsi çox vaxt sadə genetik faktorlar, yaxud yaşlanma prosesi ilə əlaqələndirilsə də, bəzi hallarda ciddi tibbi pozuntuların, daxili xəstəliklərin ilk xəbərdarlıq siqnalı ola bilər. Yetkinlik yaşında irisin (gözün rəngli təbəqəsinin) tonunda, yaxud skleranın (gözün ağ hissəsinin) rəngində müşahidə olunan qəfil dəyişikliklər göz strukturlarının, eləcə də digər orqanların zədələnməsindən xəbər verir. Bu səbəbdən gözlərdə yarana biləcək hər hansı piqmentasiya fərqliliyinə həssaslıqla yanaşmaq, vaxtında həkim-oftalmoloqa müraciət etmək vacibdir.
Citypost.az xəbər verir ki, irisin rənginin dəyişməsinə yol açan ən yayğın oftalmoloji patologiyalardan biri Fuks heteroxromik iridotsikliti xəstəliyidir. Bu xroniki iltihabi proses adətən tək gözə təsir edərək irisin piqment qatını tədricən zəiflədir, rəngin solğunlaşmasına, digər gözdən fərqlənməsinə səbəb olur. Oxşar şəkildə, piqmentar qlaukoma zamanı irisin arxa səthindəki piqment zərrəcikləri qoparaq gözün daxili maye kanallarını tutur. Bu hal həm gözün rəng tonunu dəyişir, hem də göz daxili təzyiqi yüksəldərək görmə sinirini zədələmək riski yaradır. Horner sindromu kimi sinir sistemi pozuntuları da bəbəyin kiçilməsi ilə yanaşı, zədələnmiş tərəfdə irisin rənginin açılmasına gətirib çıxarır.
Gözün rəngli hissəsində tünd ləkələrin, xalların peyda olması irisin xalları (nevu) və ya daha təhlükəli olan göz melanomasının göstəricisi sayılır. Bədxassəli şiş olan melanoma hüceyrələrin həddindən artıq çoxalması nəticəsində irisin formasını, rəngini kəskin dəyişdirir. Eyni zamanda bəzi göz damcılarının, xüsusən qlaukoma müalicəsində istifadə edilən analoq preparatların uzunmüddətli qəbulu irisdə melanin sintezini artıraraq açıq rəngli gözləri tədricən qəhvəyiyə çevirə bilər. Göz zədələri, travmalar da göz daxili qanaxmalar yaradaraq irisin rəngini kalidorlaşdırır.
Rəng dəyişikliyi yalnız irisdə deyil, gözün ağ (sklera) təbəqəsində də özünü büruzə verə bilər. Gözün ağ hissəsinin saralması qaraciyər xəstəliklərinin, hepatit, öd yolu tutulmalarının, helikobakteriya infeksiyalarının bariz əlamətidir. Qanda bilirubin maddəsinin artması göz sklerasında sarılıq yaradır. Gözün göyərməsi və ya maviyə çalması isə nadir sümük-birəşdirici doku xəstəliyi olan osteogenez imperfecta patologiyasına işarə edə bilər. Səbəbindən asılı olmayaraq, gözün rəngində müşahidə edilən hər bir dəyişiklik dəqiq diaqnostika, vaxtında müalicə tələb edən ciddi tibbi göstəricidir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mədə yanması sadə problem deyil: Cərrahdan reflüks xəbərdarlığı
Mədə turşusunun və mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qayıtması ilə xarakterizə olunan qastroezofageal reflüks xəstəliyi müasir dövrdə geniş yayılmış həzm sistemi problemlərindən biridir. Sinədə yanma, boğaza doğru acı və turş mayenin gəlməsi, udma zamanı narahatlıq, xroniki öskürək və ağızda xoşagəlməz dad bu xəstəliyin əsas əlamətləri sırasındadır. Bəzi hallarda simptomlar xüsusilə yeməkdən sonra, əyilərkən və ya uzanarkən güclənir. İnsanlar bu şikayətləri bəzən adi mədə yanması hesab edərək uzun müddət həkimə müraciət etmirlər. Lakin davamlı və nəzarətsiz reflüks qida borusunda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Citypost.az-a açıqlama verən uzman cərrah Elman Qaffarov bildirib ki, qastroezofageal reflüks xəstəliyi, onun əlamətləri, mümkün fəsadları və müalicə...
26 Oktyabr 2026, 10:30
Yatmazdan əvvəl edilən səhvlər yuxu keyfiyyətini necə azaldır? Həkim AÇIQLADI
Keyfiyyətli yuxu insanın həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Lakin gün ərzində qəbul edilən qidalar, kofeinli içkilərin istehlakı, yatmazdan əvvəl telefondan istifadə və yataq otağının temperaturu yuxunun keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərə bilər. Bəzi insanlar kifayət qədər yatdıqlarını düşünsələr də, səhər yorğun, halsız və enerjisiz oyanırlar. Bunun səbəbi isə bəzən yanlış yuxu vərdişləri ilə bağlı olur.Citypost.az-a açıqlama verən Tutu Zeynalova bildirib ki,yatmazdan əvvəl diqqət edilməli məqamlarla bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, yuxu rejimini qaydaya salmaq üçün ilk növbədə qidalanma saatlarına, kofeinli içkilərin qəbuluna, yataq otağının temperaturuna və elektron cihazlardan istifadəyə diqqət yetirmək lazımdır.Dietoloqun sözlərinə görə, yatmazdan dərhal...
26 Oktyabr 2026, 09:30
Gecə yuxudan oyadan əl keyiməsi nəyin əlamətidir? Nevroloqdan xəbərdarlıq
Əllərdə keyimə, barmaqlarda uyuşma və gecə yuxudan oyadan ağrılar bəzən yorğunluq və ya əl-ayağın yanlış vəziyyətdə qalması ilə əlaqələndirilir. Lakin bu şikayətlər mütəmadi təkrarlanırsa, xüsusilə də əsasən ilk üç barmaqda hiss olunursa, bu, karpal tunel sindromunun əlaməti ola bilər. Vaxtında müayinə və düzgün müalicə aparılmadıqda bəzi hallarda əllərdə zəiflik, əşyaları tutmaqda çətinlik və digər problemlər yarana bilər.Nevroloq Nihad Mustafayev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, əllərdə keyimə və uyuşmanın xarakteri, hansı barmaqlarda meydana gəlməsi və günün hansı vaxtında güclənməsi problemin səbəbini müəyyənləşdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Həkimin sözlərinə görə, əgər uyuşma əsasən baş barmaqda, şəhadət barmağında və orta barmaqda hiss olunursa, gecələr güclənərək...
26 Oktyabr 2026, 08:30
Pediatrdan valideynlərə qızdırmasalıcı dərmanlarla bağlı xəbərdarlıq
Uşaqlarda hərarət yüksəldikdə valideynlərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri qızdırmasalıcı dərmanları müəyyən saat intervalına uyğun olaraq, hərarətin olub-olmamasından asılı olmayaraq verməkdir. Bəzi valideynlər dərmanın təlimatında "4-6 saatdan bir" ifadəsini gördükdə bunu preparatın mütləq həmin müddətdən bir qəbul edilməli olduğu kimi başa düşürlər. Digər hallarda isə uşağa eyni təsiredici maddəni ehtiva edən həm sirop, həm də şam verilir. Bu isə dozanın bilmədən artırılmasına və arzuolunmaz təsirlərin yaranmasına səbəb ola bilər.Pediatr Aytən İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, uşaqlara qızdırmasalıcı dərman verərkən yalnız saat intervalına deyil, uşağın hazırkı vəziyyətinə, hərarətin səviyyəsinə, narahatlığının olub-olmamasına və preparatın dozasına diqqət yetirilməlidir. Onun sözlərinə görə, təlimatda...
23 Oktyabr 2026, 10:30
Kardioloqdan ürək xəstəlikləri ilə bağlı xəbərdarlıq: Bu simptomları gözardı etməyin
Bəzi sağlamlıq problemləri ilkin mərhələdə zəif əlamətlərlə özünü göstərsə də, müəyyən simptomlar ciddi xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər. Xüsusilə döş qəfəsində sıxıcı və təzyiq hissi yaradan ağrılar, fiziki fəaliyyət zamanı təngnəfəslik, adi işlərdən sonra həddindən artıq yorğunluq, başgicəllənmə və bayılma diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İnsanlar bəzən bu əlamətləri yorğunluq, stress və ya yuxusuzluqla əlaqələndirərək həkimə müraciəti gecikdirirlər. Halbuki belə şikayətlər bəzi hallarda ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərin göstəricisi ola bilər.Kardioloq Natavan İsmayılova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, orqanizmdə baş verən dəyişikliklərə, xüsusilə əvvəllər müşahidə edilməyən və təkrarlanan əlamətlərə diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, döş qəfəsində sıxıcı və təzyiqedici ağrılar, fiziki aktivlik...
23 Oktyabr 2026, 09:30
Hamiləlik zamanı genetik analizlər nə vaxt aparılmalıdır? Genetik izah etdi
Hamiləlik dövründə dölün sağlamlığının qiymətləndirilməsi, mümkün xromosom anomaliyalarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi və gələcək valideynlərin məlumatlandırılması üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Müasir tibbdə ultrasəs müayinəsi ilə yanaşı, ikili, üçlü və dördlü skrininq testləri, eləcə də son illərdə geniş yayılan qeyri-invaziv prenatal testlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu müayinələr hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində dölün inkişafı və müəyyən genetik pozuntuların ehtimalı barədə məlumat əldə etməyə imkan verir.Genetik Bayram Bayramov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hamiləlik zamanı genetik analizlərin aparılması mümkündür və müayinənin növü hamiləliyin müddətinə, tibbi göstərişlərə və qiymətləndirilməli olan risklərə uyğun seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu prosesdə ultrasəs müayinəsi mühüm rol oynayır, çünki dölün inkişaf...
23 Oktyabr 2026, 08:30
