40 yaşdan sonra qadınlar hansı analizləri mütləq verməlidir?
Tibb 03 Sentyabr 2026, 10:55
3730
Qadınlarda 40 yaşdan sonra hormonal və metabolik balansda nəzərəçarpacaq dəyişikliklər başlamağa bilər. Bu dövrdə hormonal dalğalanmalar fonunda insulin müqaviməti, bel ətrafında yağlanma və ürək-damar xəstəlikləri riski arta bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, yaş artdıqca maddələr mübadiləsində baş verən dəyişikliklər nəticəsində 2-ci tip şəkərli diabetin yaranma riski də yüksələ bilər. Buna görə 40 yaşdan sonra qadınların qanda şəkər göstəricilərini mütəmadi yoxlatdırmaları vacibdir.Bu yaş dövründə estrogen səviyyəsinin azalması da orqanizmdə müəyyən dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Xüsusilə qan yağlarının balansında dəyişikliklər müşahidə oluna, ürək-damar xəstəlikləri üçün risk faktorları arta bilər. Bu səbəbdən lipid göstəricilərinin, yəni xolesterol və digər qan yağlarının mütəmadi nəzarətdə saxlanılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.Digər vacib məsələlərdən biri isə qalxanabənzər vəzin xəstəlikləridir. Xüsusilə qadınlarda bəzi autoimmun tiroid xəstəliklərinə, o cümlədən autoimmun tiroiditə daha çox rast gəlinə bilər. Qalxanabənzər vəzin fəaliyyətində yaranan pozuntular yorğunluq, çəki dəyişiklikləri, ürək döyüntüsü və digər müxtəlif simptomlarla özünü göstərə bilər.Bu səbəbdən 40 yaşdan yuxarı qadınların, fərdi risk faktorları nəzərə alınmaqla və həkim tövsiyəsinə uyğun şəkildə, mütəmadi tibbi müayinələrdən keçməsi vacibdir.
Əsas diqqət yetirilən göstəricilərdən biri acqarına qanda şəkər və HbA1c (qlikozilləşmiş hemoglobin) analizidir. Bu göstəricilər şəkərli diabetin və bəzi hallarda qanda şəkərin uzunmüddətli yüksəlməsinin erkən aşkar edilməsinə kömək edir.
İkinci vacib müayinə lipid panelidir. Buraya ümumi xolesterol, LDL xolesterol, HDL xolesterol və triqliseridlər daxildir. Bu göstəricilər ürək-damar xəstəlikləri riskinin qiymətləndirilməsində mühüm rol oynayır.
Üçüncü mühüm istiqamət isə tiroid funksiyasının qiymətləndirilməsidir. Həkimin qərarına əsasən TSH və digər müvafiq göstəricilər yoxlanıla bilər. Lazım gəldikdə autoimmun tiroid xəstəliklərinin müəyyən edilməsi üçün əlavə müayinələr də aparılır.
Həmçinin oxuyun
Nəticə etibarilə, 40 yaşdan sonra qadınlarda hormonal və metabolik dəyişikliklərin vaxtında aşkar edilməsi gələcəkdə yarana biləcək ciddi sağlamlıq problemlərinin qarşısının alınmasında mühüm rol oynaya bilər. Mütəmadi müayinələr diabet, ürək-damar xəstəlikləri və qalxanabənzər vəzi problemləri ilə bağlı riskləri erkən mərhələdə müəyyən etməyə imkan verir.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mədə yanması sadə problem deyil: Cərrahdan reflüks xəbərdarlığı
Mədə turşusunun və mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qayıtması ilə xarakterizə olunan qastroezofageal reflüks xəstəliyi müasir dövrdə geniş yayılmış həzm sistemi problemlərindən biridir. Sinədə yanma, boğaza doğru acı və turş mayenin gəlməsi, udma zamanı narahatlıq, xroniki öskürək və ağızda xoşagəlməz dad bu xəstəliyin əsas əlamətləri sırasındadır. Bəzi hallarda simptomlar xüsusilə yeməkdən sonra, əyilərkən və ya uzanarkən güclənir. İnsanlar bu şikayətləri bəzən adi mədə yanması hesab edərək uzun müddət həkimə müraciət etmirlər. Lakin davamlı və nəzarətsiz reflüks qida borusunda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Citypost.az-a açıqlama verən uzman cərrah Elman Qaffarov bildirib ki, qastroezofageal reflüks xəstəliyi, onun əlamətləri, mümkün fəsadları və müalicə...
26 Oktyabr 2026, 10:30
Yatmazdan əvvəl edilən səhvlər yuxu keyfiyyətini necə azaldır? Həkim AÇIQLADI
Keyfiyyətli yuxu insanın həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Lakin gün ərzində qəbul edilən qidalar, kofeinli içkilərin istehlakı, yatmazdan əvvəl telefondan istifadə və yataq otağının temperaturu yuxunun keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərə bilər. Bəzi insanlar kifayət qədər yatdıqlarını düşünsələr də, səhər yorğun, halsız və enerjisiz oyanırlar. Bunun səbəbi isə bəzən yanlış yuxu vərdişləri ilə bağlı olur.Citypost.az-a açıqlama verən Tutu Zeynalova bildirib ki,yatmazdan əvvəl diqqət edilməli məqamlarla bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, yuxu rejimini qaydaya salmaq üçün ilk növbədə qidalanma saatlarına, kofeinli içkilərin qəbuluna, yataq otağının temperaturuna və elektron cihazlardan istifadəyə diqqət yetirmək lazımdır.Dietoloqun sözlərinə görə, yatmazdan dərhal...
26 Oktyabr 2026, 09:30
Gecə yuxudan oyadan əl keyiməsi nəyin əlamətidir? Nevroloqdan xəbərdarlıq
Əllərdə keyimə, barmaqlarda uyuşma və gecə yuxudan oyadan ağrılar bəzən yorğunluq və ya əl-ayağın yanlış vəziyyətdə qalması ilə əlaqələndirilir. Lakin bu şikayətlər mütəmadi təkrarlanırsa, xüsusilə də əsasən ilk üç barmaqda hiss olunursa, bu, karpal tunel sindromunun əlaməti ola bilər. Vaxtında müayinə və düzgün müalicə aparılmadıqda bəzi hallarda əllərdə zəiflik, əşyaları tutmaqda çətinlik və digər problemlər yarana bilər.Nevroloq Nihad Mustafayev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, əllərdə keyimə və uyuşmanın xarakteri, hansı barmaqlarda meydana gəlməsi və günün hansı vaxtında güclənməsi problemin səbəbini müəyyənləşdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Həkimin sözlərinə görə, əgər uyuşma əsasən baş barmaqda, şəhadət barmağında və orta barmaqda hiss olunursa, gecələr güclənərək...
26 Oktyabr 2026, 08:30
Pediatrdan valideynlərə qızdırmasalıcı dərmanlarla bağlı xəbərdarlıq
Uşaqlarda hərarət yüksəldikdə valideynlərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri qızdırmasalıcı dərmanları müəyyən saat intervalına uyğun olaraq, hərarətin olub-olmamasından asılı olmayaraq verməkdir. Bəzi valideynlər dərmanın təlimatında "4-6 saatdan bir" ifadəsini gördükdə bunu preparatın mütləq həmin müddətdən bir qəbul edilməli olduğu kimi başa düşürlər. Digər hallarda isə uşağa eyni təsiredici maddəni ehtiva edən həm sirop, həm də şam verilir. Bu isə dozanın bilmədən artırılmasına və arzuolunmaz təsirlərin yaranmasına səbəb ola bilər.Pediatr Aytən İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, uşaqlara qızdırmasalıcı dərman verərkən yalnız saat intervalına deyil, uşağın hazırkı vəziyyətinə, hərarətin səviyyəsinə, narahatlığının olub-olmamasına və preparatın dozasına diqqət yetirilməlidir. Onun sözlərinə görə, təlimatda...
23 Oktyabr 2026, 10:30
Kardioloqdan ürək xəstəlikləri ilə bağlı xəbərdarlıq: Bu simptomları gözardı etməyin
Bəzi sağlamlıq problemləri ilkin mərhələdə zəif əlamətlərlə özünü göstərsə də, müəyyən simptomlar ciddi xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər. Xüsusilə döş qəfəsində sıxıcı və təzyiq hissi yaradan ağrılar, fiziki fəaliyyət zamanı təngnəfəslik, adi işlərdən sonra həddindən artıq yorğunluq, başgicəllənmə və bayılma diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İnsanlar bəzən bu əlamətləri yorğunluq, stress və ya yuxusuzluqla əlaqələndirərək həkimə müraciəti gecikdirirlər. Halbuki belə şikayətlər bəzi hallarda ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərin göstəricisi ola bilər.Kardioloq Natavan İsmayılova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, orqanizmdə baş verən dəyişikliklərə, xüsusilə əvvəllər müşahidə edilməyən və təkrarlanan əlamətlərə diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, döş qəfəsində sıxıcı və təzyiqedici ağrılar, fiziki aktivlik...
23 Oktyabr 2026, 09:30
Hamiləlik zamanı genetik analizlər nə vaxt aparılmalıdır? Genetik izah etdi
Hamiləlik dövründə dölün sağlamlığının qiymətləndirilməsi, mümkün xromosom anomaliyalarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi və gələcək valideynlərin məlumatlandırılması üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Müasir tibbdə ultrasəs müayinəsi ilə yanaşı, ikili, üçlü və dördlü skrininq testləri, eləcə də son illərdə geniş yayılan qeyri-invaziv prenatal testlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu müayinələr hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində dölün inkişafı və müəyyən genetik pozuntuların ehtimalı barədə məlumat əldə etməyə imkan verir.Genetik Bayram Bayramov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hamiləlik zamanı genetik analizlərin aparılması mümkündür və müayinənin növü hamiləliyin müddətinə, tibbi göstərişlərə və qiymətləndirilməli olan risklərə uyğun seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu prosesdə ultrasəs müayinəsi mühüm rol oynayır, çünki dölün inkişaf...
23 Oktyabr 2026, 08:30
