Ürək çatışmazlığı olan xəstələr nələri bilməlidir? – Mütəxəssislərdən VACİB AÇIQLAMA

Ürək çatışmazlığı diaqnozu insanın həyatının əvvəlki kimi davam edə bilməyəcəyi anlamına gəlmir. Müasir tibbin imkanları, düzgün müalicə, həkim nəzarəti, sağlam həyat tərzi və ailə dəstəyi ilə xəstəliyin gedişinə nəzarət etmək və həyat keyfiyyətini qorumaq mümkündür. Bunun üçün isə pasiyentin yalnız dərmanlarını qəbul etməsi deyil, gündəlik qidalanmasına, maye qəbuluna, çəkisinə, fiziki aktivliyinə və psixoloji vəziyyətinə də diqqət yetirməsi vacibdir.

Citypost.az xəbər verir ki, ürək mütəxəssisləri bildirirlər ki, ürək çatışmazlığı olan xəstələrin diqqət etməli olduğu əsas məsələlərdən biri duz qəbuludur. Orqanizmə həddindən artıq natrium daxil olduqda bədəndə mayenin saxlanılması arta bilər. Bu isə ürək çatışmazlığı olan şəxslərdə ödemin, nəfəs darlığının və digər şikayətlərin artmasına səbəb ola bilər. Bu səbəbdən xəstələr gündəlik qidalanmada duzun miqdarına xüsusi diqqət etməli və həkimin fərdi tövsiyələrinə əməl etməlidirlər. Mövcud klinik tövsiyələrdə də ürək çatışmazlığı zamanı həddindən artıq natrium qəbulundan uzaq durmaq məsləhət görülür.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, burada əsas məsələ yalnız yeməyə əlavə edilən duz deyil. Hazır və emal olunmuş qidalar, kolbasa və digər ət məhsulları, konservlər, fast-food, çipslər, duzlu pendirlər və bəzi souslarda da yüksək miqdarda natrium ola bilər. Buna görə pasiyent qidalanmasına nəzarət edərkən məhsulların tərkibini də nəzərə almalıdır.Ürək çatışmazlığı zamanı maye qəbulu da fərdi yanaşma tələb edən məsələlərdəndir. Bəzi xəstələrdə orqanizmdə maye yığılması müşahidə olunduğuna görə həkim maye qəbulunun müəyyən qədər məhdudlaşdırılmasını tövsiyə edə bilər. Lakin bütün ürək çatışmazlığı xəstələrinə eyni miqdarda su içməyi və ya eyni həcmdə maye məhdudiyyəti tətbiq etməyi düzgün hesab etmək olmaz. Maye qəbulu xəstənin ürək və böyrək funksiyasına, xəstəliyin ağırlıq dərəcəsinə və digər klinik göstəricilərinə əsasən müəyyənləşdirilməlidir.Xəstələrin gündəlik çəkilərini izləməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çəkinin qısa müddət ərzində sürətlə artması bədəndə maye toplanmasının əlaməti ola bilər. Buna görə ürək çatışmazlığı olan şəxslərə çəkilərini eyni şəraitdə, mümkün qədər günün eyni vaxtında ölçmək və nəticələri qeyd etmək tövsiyə olunur. Çəkidə kəskin dəyişiklik, ayaqlarda və topuqlarda şişkinliyin artması, əvvəlkindən daha çox nəfəs darlığı və ya gecələr nəfəs almaqda çətinlik yaranması müşahidə edilərsə, bu barədə həkimə məlumat verilməlidir.

Mütəxəssislər ürək çatışmazlığı zamanı dərman müalicəsinin də xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayırlar. Xəstə özünü yaxşı hiss etdiyi üçün dərmanlarını özbaşına dayandırmamalı, dozanı azaltmamalı və ya artırmamalıdır. Bəzən simptomların azalması xəstədə problemin artıq aradan qalxdığı barədə yanlış təsəvvür yaradır. Halbuki ürək çatışmazlığı uzunmüddətli nəzarət tələb edən bir xəstəlikdir və müalicənin dəyişdirilməsi yalnız həkimin qərarı ilə aparılmalıdır.Digər tərəfdən, pasiyent qəbul etdiyi bütün dərmanlar barədə həkimini məlumatlandırmalıdır. Xüsusilə reseptsiz ağrıkəsicilər və digər preparatlar nəzarətsiz şəkildə qəbul edilməməlidir. Çünki bəzi dərmanlar ürək çatışmazlığının gedişinə və orqanizmdə maye balansına mənfi təsir göstərə bilər.

Ürək çatışmazlığında yalnız fiziki deyil, psixoloji vəziyyət də diqqətdə saxlanılmalıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, uzunmüddətli xəstəlik, nəfəs darlığı, fiziki imkanların azalması, tez yorulma, xəstəxanaya müraciət qorxusu və gələcəklə bağlı narahatlıq bəzi pasiyentlərdə depressiya və təşvişin yaranmasına və ya dərinləşməsinə səbəb ola bilər. Buna görə xəstənin emosional vəziyyətində baş verən dəyişikliklər “xasiyyətidir”, “yaşla bağlıdır” və ya “sadəcə yorulub” deyərək nəzərdən qaçırılmamalıdır. Ürək çatışmazlığı üzrə tövsiyələrdə depressiya və sosial təcridin vaxtında müəyyənləşdirilməsi xəstənin özünə qulluq imkanlarının yaxşılaşdırılması baxımından vacib hesab olunur.Bəzi xəstələrdə unutqanlıq, diqqətin azalması və düşünmə prosesində dəyişikliklər də müşahidə oluna bilər. Bu cür əlamətlər xüsusilə yeni yaranıbsa və getdikcə artırsa, mütləq həkimlə müzakirə edilməlidir. Ürək çatışmazlığında qan dövranındakı dəyişikliklər, maye və elektrolit balansındakı pozğunluqlar, eləcə də bəzi digər faktorlar belə simptomlarla əlaqəli ola bilər.Bu məqamda ailə üzvlərinin rolu xüsusilə böyükdür. Ürək çatışmazlığı olan insanın müalicəyə əməl etməsi, dərmanlarını vaxtında qəbul etməsi, həkim müayinələrinə getməsi və qidalanma rejiminə riayət etməsi bəzən yaxınlarının dəstəyini tələb edir. Ailə üzvləri xəstənin dərmanlarını vaxtında qəbul etməsini xatırlada, həkim qəbuluna gedərkən onu müşayiət edə, gündəlik çəkisinin və şikayətlərinin izlənməsində kömək göstərə bilərlər. Ürək çatışmazlığı ilə yaşayan şəxslərdə ailə və yaxınların dəstəyi müalicə prosesinin mühüm hissələrindən biri hesab olunur.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Eyni zamanda ailə üzvləri xəstənin psixoloji vəziyyətinə də diqqət yetirməlidirlər. İnsan əvvəllər sevdiyi fəaliyyətlərə marağını itirirsə, davamlı kədərli və ümidsiz görünürsə, həddindən artıq narahatdırsa, insanlardan uzaqlaşırsa və ya müalicəyə münasibəti dəyişirsə, bu əlamətlər ciddi qəbul edilməlidir. Lazım gəldikdə psixoloq və ya psixiatr dəstəyi almaqdan çəkinmək olmaz. Depressiya və təşvişin müalicəsi ürək xəstəliyinin müalicəsinə mane olan deyil, əksinə, pasiyentin ümumi sağlamlığının və müalicəyə bağlılığının yaxşılaşdırılmasına kömək edən yanaşmadır.

Mütəxəssislər həmçinin ürək çatışmazlığı olan şəxslərə fiziki aktivlik məsələsində də həkimlə məsləhətləşməyi tövsiyə edirlər. Xəstəliyin ağırlıq dərəcəsinə uyğun seçilmiş fiziki fəaliyyət və ürək reabilitasiyası insanın gündəlik funksional imkanlarının qorunmasına kömək edə bilər. Lakin fiziki yükün növü və intensivliyi xəstənin vəziyyətinə uyğun müəyyən edilməlidir.Ürək çatışmazlığı olan şəxslər öz bədənlərində baş verən dəyişiklikləri də diqqətlə izləməlidirlər. Nəfəs darlığının artması, ayaqlarda şişkinliyin çoxalması, sürətli çəki artımı, güclü halsızlıq, ürəkdöyünmə, gecələr nəfəs darlığı ilə oyanma və gündəlik fəaliyyətlərin əvvəlkindən daha çətin olması xəstəliyin ağırlaşmasının əlaməti ola bilər. Belə dəyişikliklər zamanı həkimlə əlaqə saxlamaq vacibdir.Ürək çatışmazlığı ilə bağlı ən mühüm mesajlardan biri də xəstənin bu diaqnozla tək qalmamasıdır. Xəstəlik uzunmüddətli olsa da, düzgün müalicə, özünənəzarət və tibbi dəstək sayəsində bir çox insan gündəlik həyatını davam etdirə bilir. Xəstənin özü, ailəsi və tibbi komandası birlikdə hərəkət etdikdə müalicə prosesinin idarə olunması daha asan olur.

Unutmaq olmaz ki, ürək çatışmazlığı yalnız ürəyin problemi deyil, bütün həyat tərzinə təsir edən bir vəziyyətdir. Buna görə xəstə dərmanını vaxtında qəbul etməli, duz və maye qəbulu ilə bağlı həkimin tövsiyələrinə əməl etməli, çəkisini və simptomlarını izləməli, psixoloji vəziyyətinə diqqət yetirməli və mütəmadi tibbi nəzarətdə olmalıdır.Ürək çatışmazlığı ilə dolu-dolu yaşamaq mümkündür. Ürəyinizi düzgün müalicə ilə, ruhunuzu isə ümid və dəstəklə qoruyun.