Ürəyi “qidalandıran” və gücləndirən dərmanlar varmı? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA

“Ürəyim zəifləyib, onu gücləndirmək üçün hansı dərmanı qəbul edim?”, “Ürəyi qidalandıran xüsusi preparatlar varmı?” – bu suallara gündəlik həyatda tez-tez rast gəlinir. Xüsusilə ürək-damar problemi yaşayan insanlar bəzən əsas müalicədən əlavə ürəyi “qidalandıran”, “enerji verən” və ya “gücləndirən” preparatlar axtarırlar. Lakin müasir tibbdə bütün ürək xəstəlikləri üçün belə universal və elmi cəhətdən sübut edilmiş “ürək qidalandırıcısı” anlayışı yoxdur.

Citypost.az xəbər verir ki, bəzi preparatlar uzun illər ərzində, xüsusilə postsovet məkanında, metabolik təsir göstərdiyi və ürək əzələsinin enerji mübadiləsini dəstəklədiyi düşüncəsi ilə istifadə olunub. ATP, riboksin, meldonium kimi preparatlar da bu yanaşma ilə tanınır. Lakin hər hansı preparatın “ürəyi gücləndirməsi” iddiası onun klinik olaraq ürək xəstəliklərinin qarşısını alması və ya xəstənin ömrünü uzatması demək deyil. Əsas məsələ dərmanın konkret xəstəlik zamanı ürək-damar hadisələrini, xəstəxanaya yerləşdirilməni və ölüm riskini azaltmasının elmi araşdırmalarla sübut olunub-olunmamasıdır.

Məsələn, ürək çatışmazlığı ilə bağlı müasir klinik tövsiyələrdə vitaminlər, qida əlavələri və müxtəlif metabolik preparatlar rutin müalicənin əvəzi hesab edilmir. AHA/ACC/HFSA təlimatında belə əlavələrin yalnız konkret çatışmazlıqların korreksiyası kimi istifadə oluna biləcəyi, bir sıra əlavələr üzrə isə ürək çatışmazlığının müalicəsində faydanın kifayət qədər sübut edilmədiyi qeyd olunur. Meldonium, yəni Mildronat da bu baxımdan ayrıca diqqət çəkən preparatlardandır. Dərman bəzi Şərqi Avropa ölkələrində tibbi məqsədlərlə istifadə olunur, lakin beynəlxalq idmanda onun istifadəsinə ciddi məhdudiyyət var. Meldonium 2016-cı il yanvarın 1-dən Ümumdünya Antidopinq Agentliyinin qadağan olunmuş maddələr siyahısına daxil edilib və həm yarış zamanı, həm də yarışdan kənar dövrdə qadağan olunan maddələr sırasındadır. Elkarnitinə gəldikdə isə onu da avtomatik olaraq “ürəyi gücləndirən dərman” kimi qəbul etmək düzgün deyil. Karnitin orqanizmdə enerji mübadiləsində mühüm rol oynayır, lakin ürək çatışmazlığı olan bütün şəxslərə əlavə karnitin təyin edilməsinin faydası kifayət qədər sübut olunmayıb. Bu səbəbdən onun istifadəsi yalnız konkret tibbi vəziyyət və həkim qiymətləndirməsi əsasında müəyyənləşdirilməlidir.

Əslində, ürəyin sağlamlığını qorumağın yolu təsadüfi şəkildə “ürək dərmanı” qəbul etməkdən deyil, ürək-damar xəstəliklərinin risk faktorlarını vaxtında müəyyənləşdirməkdən keçir. Yüksək arterial təzyiq, yüksək xolesterin, diabet, artıq çəki, siqaret, fiziki passivlik, düzgün olmayan qidalanma və yuxu problemləri ürək-damar sağlamlığına ciddi təsir göstərə bilər. Bu risklərin idarə olunması və artıq mövcud olan xəstəliyə uyğun müalicənin seçilməsi daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Müasir yanaşmalarda həyat tərzinin yaxşılaşdırılması və risk faktorlarının nəzarətdə saxlanması ürək çatışmazlığının inkişafının qarşısının alınmasında da mühüm yer tutur. Bu səbəbdən “ürəyimi möhkəmləndirmək üçün hansı dərmanı içim?” sualına cavab verməzdən əvvəl əsas sual “ürəkdə hansı problem var?” olmalıdır. Ürək ağrısı, təngnəfəslik, ürəkdöyünmə, tez yorulma, ayaqlarda şişkinlik və ya digər şikayətlər varsa, səbəb müəyyən edilmədən hər hansı preparatı özbaşına qəbul etmək düzgün yanaşma deyil. Çünki bir xəstə üçün lazım olan dərman başqa bir insan üçün faydasız, hətta bəzi hallarda zərərli ola bilər.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Ürəyin sağlamlığı üçün ən etibarlı yanaşma balanslı qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik, siqaretdən uzaq durmaq, arterial təzyiq və xolesterinə nəzarət, normal bədən çəkisinin qorunması və mütəmadi tibbi müayinələrdən keçməkdir. Əgər ürək-damar xəstəliyi artıq diaqnoz qoyulubsa, müalicə yalnız həkimin müəyyən etdiyi preparatlar və dozalar əsasında aparılmalıdır. “Ürəyi qidalandırır”, “enerji verir”, “gücləndirir” kimi ifadələr isə dərmanın həqiqətən xəstəliyin gedişatını yaxşılaşdırdığını göstərən elmi sübut kimi qəbul edilməməlidir.

Əli