Əl və ayaq oynaqlarında ağrının səbəbi nədir? 

Əl və ayaq oynaqlarında yaranan ağrılar xüsusilə yaş artdıqca insanların ən çox şikayət etdiyi problemlərdən birinə çevrilir. Bəzən ağrı qəfil başlayır, oynaq şişir, qızarır və hətta yüngül toxunuş belə insana ciddi narahatlıq verir. Belə hallarda insanların ağlına ilk gələn səbəblərdən biri isə qanda sidik turşusunun yüksəlməsi və onun oynaqlarda toplanmasıdır.

Citypost.az-ın məlumatına görə, həqiqətən də, sidik turşusunun səviyyəsinin yüksəlməsi bəzi insanlarda podaqra xəstəliyinə səbəb ola bilər. Orqanizmdə sidik turşusu həddindən artıq artdıqda və ya böyrəklər onu kifayət qədər xaric edə bilmədikdə bu maddə kristallar şəklində oynaqlarda və ətraf toxumalarda toplanır. Həmin kristallar immun sisteminin reaksiyasına səbəb olaraq güclü iltihab, ağrı, şişkinlik və qızartı yarada bilər.Lakin burada mühüm bir məqam var: hər oynaq ağrısını sidik turşusunun yüksəkliyi ilə əlaqələndirmək düzgün deyil. Əl və ayaqlarda ağrı müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Artroz, revmatoid artrit, digər iltihabi oynaq xəstəlikləri, travmalar, vətər və bağ problemləri, sinir sıxılması və başqa sağlamlıq problemləri də oxşar əlamətlər verə bilər. Hətta podaqra ilə başqa bir kristal xəstəliyinin – kalsium pirofosfat kristallarının yaratdığı artritin – əlamətləri bir-birinə bənzəyə bilər. Podaqranın ən xarakterik xüsusiyyətlərindən biri ağrının çox vaxt qəfil və güclü başlamasıdır. Xəstələr bəzən gecə yuxudan oyananda ayağın baş barmağında və ya başqa oynaqda dözülməz ağrı hiss etdiklərini bildirirlər. Oynaq şişə, qızara və isti ola bilər. Podaqra yalnız ayağın baş barmağında yaranmır; topuq, diz, bilək, barmaq və dirsək oynaqları da təsirlənə bilər.

Bəs sidik turşusu niyə artır? Bunun bir neçə səbəbi ola bilər. Orqanizm sidik turşusunu purin adlanan maddələrin parçalanması nəticəsində əmələ gətirir. Purinlər həm orqanizmdə təbii şəkildə yaranır, həm də müəyyən qidalarda olur. Böyrəklərin sidik turşusunu kifayət qədər xaric edə bilməməsi, artıq çəki, bəzi böyrək xəstəlikləri, müəyyən dərmanlar, alkoqol qəbulu və bəzi qidalanma xüsusiyyətləri podaqra riskini artıra bilər. Xüsusilə alkoqol, şəkərli içkilər və bəzi yüksək purinli qidaların həddindən artıq qəbulu risk yarada bilər. Buna görə podaqra diaqnozu qoyulan insanlara qidalanmalarına diqqət etmələri, kifayət qədər maye qəbul etmələri, artıq çəki varsa tədricən arıqlamaları və alkoqolu məhdudlaşdırmaları tövsiyə oluna bilər. Lakin yalnız pəhrizlə bütün xəstələrdə problemi nəzarətə almaq mümkün olmur.

Son zamanlar oynaq ağrılarının təbii üsullarla aradan qaldırılması ilə bağlı müxtəlif məsləhətlər də yayılır. Məsələn, bəzi insanlar müəyyən bitkiləri və ya unu isti su ilə qarışdıraraq pasta halına gətirməyi, daha sonra ağrıyan oynağın üzərinə sarımağı tövsiyə edir. Başqa bir üsul kimi isə arpa ununun sirkə ilə qarışdırılaraq oynaq üzərinə qoyulması göstərilir. Bu cür üsulların tətbiqi ilə bağlı ehtiyatlı olmaq lazımdır. Sirkə, un və ya müxtəlif bitki qarışıqlarının oynaqda toplanmış sidik turşusu kristallarını əridərək podaqranı müalicə etdiyini təsdiqləyən kifayət qədər elmi sübut yoxdur. Bu qarışıqların üzərinə sarğı qoymaq ağrı hissini müvəqqəti dəyişə bilər, lakin xəstəliyin əsas səbəbini aradan qaldırdığı anlamına gəlmir. Podaqra zamanı əsas məqsəd yalnız ağrını azaltmaq deyil, həm də qanda sidik turşusunun səviyyəsini nəzarətdə saxlamaq və gələcək tutmaların qarşısını almaqdır. Təkrarlanan və ya ağır podaqra hallarında həkim tərəfindən sidik turşusunu aşağı salan dərmanlar təyin edilə bilər. Məsələn, allopurinol kimi preparatlar sidik turşusunun səviyyəsinin azaldılmasına kömək edir. Lakin belə dərmanların həkim məsləhəti olmadan başlanması və ya dayandırılması düzgün deyil.

Kəskin ağrı tutması zamanı isə müalicə başqa məqsəd daşıyır – iltihabı və ağrını mümkün qədər tez azaltmaq. Həkim xəstənin vəziyyətindən asılı olaraq qeyri-steroid iltihabəleyhinə dərmanlar, kolxisin və ya kortikosteroidlər kimi müalicə variantlarından birini seçə bilər. Hansı preparatın uyğun olduğu isə insanın yaşından, böyrək və qaraciyər funksiyasından, digər xəstəliklərindən və qəbul etdiyi dərmanlardan asılıdır.Oynaq ağrısı zamanı evdə görülə biləcək daha təhlükəsiz tədbirlər də var. Podaqra tutması zamanı oynağı dincəltmək, ətrafı yuxarıda saxlamaq və dəsmala bükülmüş soyuq kompresdən istifadə etmək ağrı və narahatlığın azalmasına kömək edə bilər. Kifayət qədər su içmək də vacibdir, lakin böyrək, ürək və ya digər xəstəlik səbəbilə maye qəbulu məhdudlaşdırılıbsa, bu məsələ mütləq həkimlə razılaşdırılmalıdır. Digər mühüm məqam isə sidik turşusunun analiz nəticəsidir. Qanda sidik turşusunun yüksək çıxması avtomatik olaraq insanın podaqra xəstəsi olması demək deyil. Eyni zamanda, kəskin podaqra tutması zamanı sidik turşusunun analizdə normal çıxması da xəstəliyi tam istisna etmir. Diaqnoz xəstənin şikayətləri, oynaqdakı dəyişikliklər, analizlər və lazım gəldikdə əlavə müayinələr əsasında qoyulur. Şübhəli hallarda oynaq mayesinin müayinəsi sidik turşusu kristallarının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm diaqnostik üsullardan biridir.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Mütəxəssislər xüsusilə ilk dəfə qəfil və güclü oynaq ağrısı yaşayan insanların özbaşına müalicəyə başlamamasını tövsiyə edirlər. Çünki podaqra ilə oynaq infeksiyasının bəzi əlamətləri bir-birinə çox oxşaya bilər. Oynaq ağrısı ilə yanaşı yüksək hərarət, titrəmə, güclü şişkinlik və ümumi vəziyyətin pisləşməsi varsa, gecikmədən tibbi yardım almaq lazımdır. Oynaq infeksiyası vaxtında müalicə olunmadıqda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Uzun müddət müalicəsiz qalan podaqra da sadəcə ağrı problemi deyil. Təkrarlanan tutmalar zaman keçdikcə daha çox oynağın zədələnməsinə, dərialtı toxumalarda tofus adlanan kristal yığıntıların yaranmasına və xroniki oynaq problemlərinə səbəb ola bilər. Sidik turşusu kristalları böyrəklərdə də problemlərə və böyrək daşlarının yaranmasına yol aça bilər.Bu səbəbdən əl və ayaq oynaqlarında ağrı yarandıqda əsas məqsəd yalnız ağrını müvəqqəti olaraq sakitləşdirmək deyil, onun səbəbini müəyyənləşdirməkdir. Əgər səbəb həqiqətən podaqradırsa, düzgün qidalanma, kifayət qədər maye qəbulu, sağlam çəkinin qorunması və həkim tərəfindən təyin edilən müalicənin davam etdirilməsi xəstəliyin nəzarətdə saxlanmasına kömək edə bilər.

Yəni oynaq ağrısını “sidik turşusu yığılıb” deyə qiymətləndirib yalnız ev üsullarına güvənmək düzgün yanaşma deyil. Təbii üsullar bəzi hallarda əlavə rahatlıq verə bilər, amma podaqranın əsas müalicəsini əvəz etmir. Ən doğru addım ağrının səbəbini dəqiqləşdirmək, lazımi analizləri etdirmək və müalicə planını həkimlə birlikdə müəyyənləşdirməkdir.

Əli