Bel və boyun ağrılarının səbəbi həmişə osteoxondroz deyil – Mütəxəssis AÇIQLAMASI

Bel və boyun ağrıları bu gün insanların ən çox qarşılaşdığı sağlamlıq problemləri sırasında yer alır. Bu ağrılar bəzən gündəlik fəaliyyətə, hərəkət imkanlarına və əmək qabiliyyətinə ciddi təsir göstərə bilir. Xüsusilə uzun müddət oturaq vəziyyətdə işləyən, ağır fiziki iş görən və ya hərəkətsiz həyat tərzi keçirən insanlarda bel və boyun nahiyəsində ağrılar daha çox müşahidə olunur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, bel ağrısı dünyada əlilliyin əsas səbəblərindən biridir və 2020-ci ildə təxminən 619 milyon insan bel ağrısı yaşayıb.

Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, cəmiyyətdə bel və boyun ağrılarının səbəbi ilə bağlı ən geniş yayılmış yanaşmalardan biri bütün bu problemləri “osteoxondroz” adı altında izah etməkdir. Halbuki bel və boyun ağrısı özü ayrıca bir diaqnoz deyil, müxtəlif səbəblərlə ortaya çıxa bilən simptomdur. Ağrının mənbəyini müəyyənləşdirmək üçün onun xarakteri, müddəti, hansı hərəkətlərlə artıb-azalması, digər əlamətlərlə müşayiət olunub-olunmaması və insanın ümumi sağlamlıq vəziyyəti nəzərə alınmalıdır. Bel ağrılarının böyük hissəsi qeyri-spesifik xarakter daşıyır. ÜST bildirir ki, bel ağrılarının təxminən 90 faizində ağrını konkret bir xəstəlik və ya struktur problem ilə etibarlı şəkildə izah etmək mümkün olmur. Bu hallarda ağrı əzələlər, oynaqlar və digər dayaq-hərəkət sistemi strukturları ilə əlaqəli ola bilər. Buna görə görüntüləmə müayinəsində onurğada müəyyən dəyişiklik aşkar olunması həmin dəyişikliklərin mütləq ağrının səbəbi olduğu anlamına gəlmir. Xüsusilə “osteoxondroz” ifadəsinin gündəlik tibbi praktikada çox geniş istifadə olunması bəzən yanlış təsəvvür yaradır. İnsan MRT və ya rentgen müayinəsinin nəticəsində onurğada degenerativ dəyişikliklər aşkarlandıqda ağrının səbəbinin məhz həmin dəyişiklik olduğunu düşünə bilər. Halbuki yaşla əlaqədar disklərdə və fəqərələrdə müəyyən dəyişikliklərin meydana çıxması ağrısı olmayan insanlarda da müşahidə oluna bilər. Bu səbəbdən müayinə nəticəsi həmişə xəstənin şikayətləri və həkim müayinəsi ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Disk yırtığı isə bel və ya boyun ağrısının mümkün səbəblərindən yalnız biridir. Diskin yırtılması və ya qabarması bəzi hallarda sinir kökünə təzyiq göstərərək ağrının ayağa və ya qola yayılmasına, keyiməyə, iynələnmə hissinə və bəzi hallarda əzələ zəifliyinə səbəb ola bilər. Lakin görüntüləmə zamanı disk yırtığının aşkarlanması da avtomatik olaraq onun ağrının səbəbi olduğunu göstərmir. Klinik əlamətlərlə görüntüləmə nəticəsinin bir-birinə uyğunluğu mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bel və boyun ağrılarının yaranmasında uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmaq, fiziki hərəkətsizlik, ağır fiziki yük, bəzi travmalar, əzələ gərginliyi və digər dayaq-hərəkət sistemi problemləri rol oynaya bilər. Bundan başqa, artıq çəki, siqaret çəkmə və iş zamanı yüksək fiziki yük bel ağrısı üçün risk faktorları arasında göstərilir. Boyun ağrılarında da oxşar vəziyyət müşahidə olunur. Boyun nahiyəsində ağrı əzələ gərginliyi, uzun müddət kompüter və telefon qarşısında uyğun olmayan vəziyyətdə qalmaq, degenerativ dəyişikliklər və digər səbəblərlə bağlı ola bilər. Bəzi hallarda sinir sıxılması nəticəsində ağrı çiyinə və qola yayıla, keyimə və zəiflik meydana çıxa bilər. Buna görə boyun ağrısı olan hər kəsə avtomatik olaraq “osteoxondroz” diaqnozu qoymaq düzgün yanaşma deyil.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, ağrının davamlı olması, təkrar-təkrar meydana çıxması və ya gündəlik fəaliyyətə ciddi maneə yaratması zamanı həkim müayinəsi vacibdir. Xüsusilə qollarda və ya ayaqlarda gücsüzlük, davamlı keyimə, sidik və ya nəcis ifrazına nəzarətin pozulması, ciddi travmadan sonra yaranan ağrı, səbəbsiz çəki itkisi, qızdırma və digər qeyri-adi əlamətlər olduqda tibbi qiymətləndirmə gecikdirilməməlidir. Bel ağrısının müalicəsi də onun səbəbindən və müddətindən asılıdır. Xroniki qeyri-spesifik bel ağrılarında ÜST pasiyentin maarifləndirilməsi, özünəqulluq strategiyaları, uyğun fiziki məşqlər və digər qeyri-cərrahi yanaşmaların fərdi vəziyyətə uyğun tətbiqini tövsiyə edir. Müalicənin məqsədi yalnız ağrını azaltmaq deyil, həm də insanın gündəlik fəaliyyətə və normal həyatına qayıtmasına kömək etməkdir. Bu səbəbdən bel və boyun ağrısı yaşayan şəxsin yalnız MRT nəticəsində yazılan bir ifadəyə əsaslanaraq özünə diaqnoz qoyması düzgün deyil. Eyni şəkildə, “məndə osteoxondroz var, ona görə belim ağrıyır” yanaşması da hər zaman doğru olmaya bilər. Həkim xəstənin şikayətlərini, fiziki müayinənin nəticələrini və lazım gəldikdə görüntüləmə və digər müayinələri birlikdə qiymətləndirməlidir.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Qısacası, bel və boyun ağrılarının hamısını osteoxondroz və ya disk yırtığı ilə əlaqələndirmək düzgün deyil. Xüsusilə bel ağrılarının böyük əksəriyyətinin qeyri-spesifik olduğu nəzərə alınmalıdır. Disk yırtığı müəyyən hallarda ağrının səbəbi ola bilər, lakin onun müayinədə aşkarlanması təkbaşına diaqnoz və ağrının mənbəyi demək deyil. Əsas məsələ ağrının səbəbini düzgün müəyyənləşdirmək və müalicəni həmin səbəbə uyğun seçməkdir.

Yeganə