Hamiləlikdə bunları etməyin – Ginekoloqdan GƏLƏCƏK ANALARA XƏBƏRDARLIQ

n

Ginekoloq Firuzə Hüseynova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hamiləlik zamanı ən çox yol verilən səhvlərdən biri həkim məsləhəti olmadan müxtəlif preparatlardan istifadə etməkdir. Qadın hamilə qalmamışdan əvvəl qəbul etdiyi dərmanı hamiləlik dövründə də özbaşına davam etdirməməli, eyni zamanda “vitamindir, zərəri olmaz” düşüncəsi ilə müxtəlif əlavələr qəbul etməməlidir. Çünki dərmanların və bəzi əlavələrin tərkibində olan maddələr hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində fərqli təsir göstərə bilər. Tibbi mənbələr də hamiləlik zamanı reseptlə və ya reseptsiz alınan dərmanlardan istifadə etməzdən əvvəl həkim, mama və ya əczaçı ilə məsləhətləşməyi tövsiyə edir.

“Bəzən qadınlar ağrıkəsiciləri, vitaminləri və ya müxtəlif qida əlavələrini adi vasitə kimi qəbul edirlər. Amma hamiləlik dövründə ‘təbii məhsuldur’, ‘vitamindir’, ‘əvvəllər istifadə etmişəm’ kimi yanaşmalarla dərman qəbul etmək düzgün deyil. Hətta əvvəllər istifadə olunan preparat belə hamiləlik zamanı həkim tərəfindən yenidən qiymətləndirilməlidir. Eyni zamanda həkim tərəfindən təyin olunmuş dərmanı da özbaşına dayandırmaq olmaz. Hər bir preparatın faydası və mümkün riski fərdi şəkildə qiymətləndirilməlidir”, – deyə ginekoloq bildirib.

Mütəxəssis qidalanmaya da xüsusi diqqət yetirməyin vacibliyini vurğulayıb. Hamiləlik zamanı çiy və ya kifayət qədər bişirilməmiş qidaların qəbulu müəyyən infeksiyalara yoluxma riskini artıra bilər. Xüsusilə tam bişməmiş ət, çiy balıq və çiy dəniz məhsulları, çiy yumurta ilə hazırlanan bəzi qidalar ehtiyatla qarşılanmalıdır. Məsələn, çiy balıqdan hazırlanan suşi hamiləlik zamanı tövsiyə edilmir. Eyni zamanda çiy və ya az bişmiş yumurtanın istifadə olunduğu bəzi sous və mayonez növlərinə də diqqət etmək lazımdır. NHS hamiləlik dövründə çiy balıq və çiy dəniz məhsullarından, həmçinin müəyyən çiy və ya az bişmiş yumurta məhsullarından uzaq durmağı tövsiyə edir.

“Ət, balıq və yumurta yaxşı bişirilməlidir. Hamiləlik zamanı qida zəhərlənməsi və bəzi infeksiyalar həm ananın, həm də dölün sağlamlığı baxımından arzuolunmaz nəticələr yarada bilər. Ona görə də qadın yalnız qidanın dadına deyil, onun hazırlanma və saxlanma qaydalarına da diqqət etməlidir. Evdə hazırlanması hər qidanı avtomatik olaraq təhlükəsiz etmir. Əsas məsələ məhsulun keyfiyyəti, gigiyenik hazırlanması və kifayət qədər bişirilməsidir”, – deyə Firuzə Hüseynova qeyd edib.

Ginekoloq hamilə qadınların yüksək temperatur mühitində uzun müddət qalmasına da ehtiyatla yanaşmağı tövsiyə edib. Sauna, çox isti hamam, isti vanna və bədənin həddindən artıq qızmasına səbəb olan şərait xüsusilə hamiləliyin erkən mərhələlərində arzuolunmaz ola bilər. Yüksək temperatur orqanizmin həddindən artıq isinməsinə, susuzlaşmaya və başgicəllənməyə səbəb ola bilər. Hamiləlik dövründə sauna və isti vannalardan uzaq durmaqla bağlı tibbi tövsiyələrin əsas səbəblərindən biri məhz hipertermiya və huşgetmə riskidir.

“Bədən temperaturunun həddindən artıq yüksəlməsinə imkan vermək olmaz. Xüsusilə hamiləliyin ilk həftələrində yüksək temperaturdan qorunmaq daha vacibdir. Uzun müddət sauna, çox isti vanna və ya isti mühitdə qalmaq əvəzinə daha təhlükəsiz şərait seçilməlidir. Günəş altında uzun müddət qalmaq da xüsusilə isti havalarda bədənin həddindən artıq qızmasına və susuzlaşmasına səbəb ola bilər. Buna görə hamilə qadın özünü istidən qorumağı, kifayət qədər maye qəbul etməyi və günün ən isti saatlarında uzun müddət açıq havada qalmamağı nəzərə almalıdır”, – deyə mütəxəssis bildirib.

Hamiləlik dövründə fiziki aktivlik məsələsinə də düzgün yanaşmaq lazımdır. Mütəxəssis qeyd edib ki, “hamilə qadın ümumiyyətlə idman etməməlidir” düşüncəsi də doğru deyil. Əgər hamiləlik normal davam edirsə və həkim tərəfindən xüsusi məhdudiyyət qoyulmayıbsa, yüngül və orta səviyyəli fiziki aktivlik faydalı ola bilər. Gəzinti, hamiləliyə uyğunlaşdırılmış məşqlər, üzgüçülük və digər təhlükəsiz fəaliyyətlər qadının ümumi fiziki vəziyyətinin qorunmasına kömək edə bilər. NHS də ağırlaşması olmayan hamiləliklərdə gündəlik fiziki aktivliyin davam etdirilməsini, lakin qadının özünü həddindən artıq yormamasını tövsiyə edir.

Bununla yanaşı, ağır yük qaldırmaq, yıxılma və qarın nahiyəsinə zərbə riski yaradan idman növləri, təmas idmanları və həddindən artıq intensiv məşqlər hamiləlik zamanı uyğun olmaya bilər. Xüsusilə əvvəllər müntəzəm idman etməyən qadının hamiləlik dövründə qəfildən ağır məşqlərə başlaması məsləhət görülmür. Fiziki aktivliyin intensivliyi də hamiləliyin gedişinə və qadının ümumi sağlamlıq vəziyyətinə uyğun seçilməlidir.

“Burada əsas məsələ hərəkətsiz qalmaq deyil, düzgün hərəkət etməkdir. Hamilə qadın özünü yaxşı hiss edirsə və həkim tərəfindən əks göstəriş yoxdursa, gündəlik gəzinti və yüngül fiziki aktivlik faydalıdır. Amma ağır yük qaldırmaq, həddindən artıq yorulmaq, yıxılma riski olan idman növləri ilə məşğul olmaq düzgün deyil. Hamiləlik zamanı hansı fiziki aktivliyin uyğun olduğu qadının sağlamlıq vəziyyətindən və hamiləliyin gedişindən asılıdır”, – deyə ginekoloq vurğulayıb.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Mütəxəssis ev işləri zamanı istifadə olunan kimyəvi vasitələrə münasibətdə də ehtiyatlı olmağı tövsiyə edib. Xüsusilə güclü qoxulu və qıcıqlandırıcı kimyəvi maddələrlə uzun müddət, qapalı və havasız məkanda işləməkdən çəkinmək, mümkün olduqda otağı yaxşı havalandırmaq, məhsulların üzərindəki təhlükəsizlik təlimatlarına əməl etmək lazımdır. Kimyəvi maddələrlə işləmək zərurəti yaranarsa, qoruyucu vasitələrdən istifadə etmək və mümkün riskləri həkimlə müzakirə etmək daha doğrudur.

Hamiləlik zamanı uzunmüddətli avtomobil səfərləri də xüsusi diqqət tələb edir. Avtomobillə səyahət hamiləlikdə tamamilə qadağan deyil. Lakin uzun müddət hərəkətsiz oturmaq, xüsusilə dörd saatdan artıq davam edən səfərlər, ayaqlarda qan dövranının pozulması və venoz tromboz riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Buna görə uzun yol qaçılmazdırsa, mütəmadi olaraq dayanmaq, avtomobildən düşərək hərəkət etmək və kifayət qədər maye qəbul etmək tövsiyə olunur.

“Maşınla səyahət etmək hamilə qadın üçün mütləq qadağa deyil. Amma uzun məsafəyə gedərkən fasiləsiz saatlarla avtomobildə oturmaq düzgün deyil. Təxminən hər iki saatdan bir dayanmaq, imkan olduqda avtomobildən düşüb bir qədər hərəkət etmək faydalıdır. Dörd saatdan uzun davam edən səfərlərdə isə qan dövranı ilə bağlı risklər daha çox nəzərə alınmalıdır. Hamiləliyin gedişində hər hansı problem varsa, səfərdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşmək lazımdır”, – deyə Firuzə Hüseynova bildirib.

Həkim avtomobildə təhlükəsizlik kəmərindən istifadə məsələsinin də yaddan çıxarılmamasını vurğulayıb. Hamiləlik zamanı təhlükəsizlik kəmərindən imtina etmək düzgün deyil. Kəmərin çiyindən keçən hissəsi döşlərin arasından, aşağı hissəsi isə qarının üzərindən deyil, çanaq və budların üzərindən yerləşdirilməlidir. Uzun səfərlərdə oturacaqda düzgün mövqe seçmək və vaxtaşırı hərəkət etmək də vacibdir.

Mütəxəssis sonda bildirib ki, hamiləlik zamanı bütün qadınlara eyni qadağaları tətbiq etmək mümkün deyil. Hamiləliyin həftəsi, ananın yaşı, yanaşı xəstəliklər, əvvəlki hamiləliklərin gedişi və hazırkı hamiləliyin xüsusiyyətləri nəzərə alınmalıdır. Bir qadın üçün təhlükəsiz hesab edilən fəaliyyət başqa bir hamilə qadın üçün uyğun olmaya bilər. Buna görə də dərman və qida əlavələrinin qəbulu, fiziki aktivlik, uzunmüddətli səfərlər, sauna və digər məsələlər fərdi şəkildə qiymətləndirilməlidir.

“Ən vacib məqam odur ki, hamilə qadın internetdə və ya ətrafındakı insanlardan eşitdiyi hər məsləhəti öz üzərində tətbiq etməsin. Hamiləlik zamanı həm həddindən artıq ehtiyatlı olub bütün hərəkətlərdən imtina etmək, həm də heç bir məhdudiyyət yoxdur düşüncəsi ilə riskli davranmaq düzgün deyil. Ən doğru yol hamiləliyi izləyən həkimlə mütəmadi əlaqədə olmaq, hər hansı dərman və əlavə qəbul etməzdən əvvəl məsləhətləşmək, qidaların təhlükəsizliyinə diqqət etmək və fiziki aktivliyi hamiləliyin vəziyyətinə uyğunlaşdırmaqdır”, – deyə ginekoloq Firuzə Hüseynova əlavə edib.

Yeganə