CRP yüksək çıxıbsa, bu, mütləq infeksiya demək deyil – Həkimdən AÇIQLAMA 

Laborator analizlər zamanı bəzi göstəricilərin normadan yüksək çıxması insanlarda ciddi narahatlıq yarada bilər. Xüsusilə C-reaktiv zülalın (CRP) yüksək olması bir çox şəxsdə avtomatik olaraq orqanizmdə infeksiyanın olduğu düşüncəsini formalaşdırır. Bəzi hallarda isə insanlar yalnız analiz nəticəsinə əsaslanaraq özbaşına antibiotik qəbul etməyə başlayırlar. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu yanaşma düzgün deyil. CRP-nin yüksəlməsi müxtəlif səbəblərlə əlaqəli ola bilər və yalnız bu göstəriciyə əsasən konkret xəstəlik və ya bakterial infeksiya diaqnozu qoymaq mümkün deyil.

Doktor Elvin Abdullayev Citypost.az-a açıqlamasında CRP göstəricisinin nə ifadə etdiyini və yüksək nəticə aşkarlandıqda nələrə diqqət edilməli olduğunu izah edib.

Həkimin sözlərinə görə, CRP – C-reaktiv protein və ya C-reaktiv zülal adlanır. Bu göstərici orqanizmdə gedən iltihabi proseslər zamanı arta bilər və kəskin faza zülallarından biri hesab olunur. C-reaktiv zülal əsasən qaraciyərdə sintez edilir və orqanizmdə müxtəlif iltihabi reaksiyalar zamanı onun qandakı səviyyəsində dəyişiklik müşahidə oluna bilər.

“CRP haqqında yəqin ki, məlumatlısınız. Bu, C-reaktiv protein, başqa sözlə, C-reaktiv zülaldır. Bədəndə başlayan müəyyən iltihabi proseslər zamanı onun artdığını müşahidə edə bilirik. CRP kəskin faza zülallarına aiddir və onu əsasən qaraciyər toxuması yaradır”, – deyə həkim bildirib.

Mütəxəssis qeyd edib ki, CRP yüksək çıxan zaman ilk növbədə “məndə infeksiya varmı?” sualının yaranması təbiidir. Lakin göstəricinin yüksəlməsi yalnız infeksiya ilə əlaqələndirilməməlidir. Həm bakterial, həm də virus mənşəli infeksiyalar zamanı CRP səviyyəsinin artması müşahidə edilə bilər. Bundan başqa, müxtəlif autoimmun proseslər və orqanizmdə baş verən toxuma zədələnmələri də CRP-nin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

“CRP həm bakterial, həm də virus infeksiyaları zamanı arta bilər. Bundan əlavə, autoimmun proseslər zamanı da onun yüksəldiyini görə bilərik. Eyni zamanda orqanizmdə müxtəlif toxuma zədələnmələri baş verdikdə və digər iltihabi proseslər zamanı da CRP-nin səviyyəsi arta bilər”, – deyə Elvin Abdullayev vurğulayıb.

Həkim xüsusilə CRP yüksək çıxdıqda özbaşına antibiotik qəbul edilməsinin yolverilməz olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, cəmiyyətdə geniş yayılmış yanlış yanaşmalardan biri də məhz analiz nəticəsində CRP-nin yüksək olduğunu görən şəxsin dərhal antibiotik axtarmasıdır. Halbuki bu göstəricinin yüksək olması avtomatik olaraq bakterial infeksiyanın mövcudluğunu və antibiotik müalicəsinə ehtiyac olduğunu göstərmir.

“Çox vaxt insan analiz verir və CRP-si yüksək çıxan kimi dərhal tanıdığı həkimə və ya aptekə müraciət edir və ‘CRP yüksəkdir, mənə hansı antibiotiki məsləhət görərsiniz?’ deyə soruşur. Dostlar, CRP-nin artması heç də avtomatik olaraq antibiotik təyin olunmasına əsas vermir”, – deyə həkim qeyd edib.

Mütəxəssis izah edib ki, antibiotiklər əsasən bakteriyalara qarşı təsir göstərən dərman vasitələridir. Virus infeksiyalarında, autoimmun xəstəliklərdə və bir sıra digər iltihabi proseslərdə antibiotiklərin faydalı olması gözlənilmir. Buna görə də yalnız CRP nəticəsinə baxaraq antibiotik qəbul etmək həm lazımsız müalicəyə, həm də dərmanların düzgün istifadə edilməməsi ilə bağlı əlavə problemlərə səbəb ola bilər.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

“Antibiotiklər bakteriyalara təsir edən dərman vasitələridir. Məsələn, virus infeksiyalarına, autoimmun proseslərə və ya toxuma zədələnməsi nəticəsində yaranan bəzi iltihabi proseslərə antibiotiklər təsir etmir. Ona görə də bu məsələdə diqqətli olmaq lazımdır”, – deyə Elvin Abdullayev bildirib.

Onun sözlərinə görə, CRP nəticəsi həkim üçün xəstənin ümumi vəziyyətini qiymətləndirərkən istifadə olunan göstəricilərdən biridir. Həkim xəstənin şikayətlərini, klinik əlamətlərini, digər laborator analizlərin nəticələrini və lazım gəldikdə instrumental müayinələri birlikdə nəzərdən keçirməlidir. Yalnız bundan sonra iltihabi prosesin səbəbi barədə daha düzgün fikir formalaşdırmaq mümkündür.

“CRP-nin yüksək olması bizə orqanizmdə iltihabi prosesin olub-olmaması barədə məlumat verməyə kömək edir. Amma yalnız bu göstəriciyə əsaslanaraq diaqnoz qoymaq mümkün deyil. CRP sadəcə diaqnostik prosesdə bizə kömək edən vasitələrdən biridir. Digər şikayətlər və analiz nəticələri ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir”, – deyə həkim əlavə edib.

Mütəxəssis həmçinin bildirib ki, insanlar laborator analizlərin nəticələrini özbaşına şərh etməməli və xüsusilə dərman müalicəsinə, o cümlədən antibiotiklərə həkim məsləhəti olmadan başlamamalıdırlar. Çünki eyni laborator göstəricinin yüksəlməsinə müxtəlif səbəblər gətirib çıxara bilər və səbəb müəyyənləşdirilmədən aparılan müalicə gözlənilən nəticəni verməyə bilər.

Elvin Abdullayev vətəndaşlara sağlamlıqları ilə bağlı məsələlərdə sosial şəbəkələrdə və tanışlar arasında verilən təsadüfi məsləhətlərə deyil, mütəxəssis qiymətləndirməsinə üstünlük verməyi tövsiyə edib.

“Bacardığınız qədər sağlamlığınızı mütəxəssislərə etibar edin. Analiz nəticəsində hər hansı göstəricinin yüksək çıxması sizi narahat edə bilər, amma bunun səbəbini düzgün müəyyənləşdirmək üçün həkim müayinəsi və digər məlumatların birlikdə qiymətləndirilməsi vacibdir”, – deyə həkim bildirib.

Yusif