40 yaşdan sonra sümük sağlamlığına diqqət artırılmalıdır – Endokrinoloqdan VACİB XƏBƏRDARLIQ
Tibb 01 Oktyabr 2026, 10:30
2947
40 yaş insan həyatında mühüm mərhələlərdən biridir. Bu dövrdə orqanizmdə yaşla əlaqədar bir sıra dəyişikliklər baş verir və xüsusilə qadınlarda menopauzaya keçid dövrünün ilk əlamətləri özünü göstərə bilər. Məhz buna görə 40 yaşdan sonra sağlamlığın qorunması, düzgün qidalanma və fiziki aktivlik daha ciddi şəkildə diqqətdə saxlanılmalıdır.
Endokrinoloq Hidayət Məmmədov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, bu yaş dövründə xüsusilə qadınlarda sümük sağlamlığına diqqət artırılmalıdır. Onun sözlərinə görə, perimenopauza dövrünə yaxınlaşdıqca orqanizmdə baş verən hormonal dəyişikliklər sümük sıxlığına da təsir göstərə bilər.
Həkim qeyd edib ki, osteoporoz yaş artdıqca inkişaf edə bilən və uzun müddət heç bir ciddi əlamət verməyən xəstəliklərdən biridir. Bu səbəbdən insan özündə problem olduğunu yalnız sümük sınığı baş verdikdən sonra öyrənə bilər. Məhz xəstəliyin səssiz inkişaf etməsi onun erkən mərhələdə profilaktikasını daha da vacib edir.
“Əslində 40 yaş qocalığın gəncliyi, gəncliyin qocalığı kimi bilinən mühüm bir dövrdür. Bu yaşda həkim olaraq xüsusilə qadınlara perimenopozal dövrə yaxınlaşmaları ilə bağlı müəyyən tövsiyələr veririk. Əsas məsələlərdən biri də osteoporozun qarşısının alınmasıdır. Osteoporoz yaşla birlikdə irəliləyən və çox vaxt səssiz gedən xəstəlikdir. Bəzən insanlarda sümük sınığı yaranana qədər bu problemin mövcudluğu məlum olmur”, – deyə mütəxəssis bildirib.
Endokrinoloqun sözlərinə görə, 40 yaşdan yuxarı qadınlar sümük sağlamlığının qorunması baxımından D vitamini səviyyəsinə diqqət etməlidirlər. Orqanizmdə D vitamininin kifayət qədər olması kalsium mübadiləsi və sümük sağlamlığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Lakin vitamin və mineral preparatlarının, o cümlədən D vitamininin həkim məsləhəti olmadan qəbul edilməsi düzgün yanaşma hesab edilmir. Əgər analiz nəticələrində çatışmazlıq müəyyən edilərsə, müvafiq müalicə və əlavə qəbulunun dozası həkim tərəfindən müəyyənləşdirilməlidir.
Mütəxəssis vurğulayıb ki, sümük sağlamlığının qorunması yalnız vitamin qəbul etməklə məhdudlaşmır. Gündəlik qidalanmanın keyfiyyəti də burada mühüm rol oynayır. Xüsusilə kalsiumla zəngin qidaların rasionda kifayət qədər yer alması vacibdir. Süd və süd məhsulları, yumurta, balanslı və müxtəlif qidalanma sümük sağlamlığının qorunmasına kömək edən amillər sırasında qeyd olunur.
Həmçinin oxuyun
Hidayət Məmmədov bildirib ki, 40 yaşdan sonra insanın həyat tərzi də əvvəlki dövrlə müqayisədə daha çox əhəmiyyət kəsb edir. Fiziki aktivliyin azalması, düzgün olmayan qidalanma, artıq çəki və digər həyat tərzi faktorları gələcəkdə müxtəlif sağlamlıq problemlərinin yaranmasına zəmin yarada bilər.
“40 yaşdan yuxarı insanlar artıq sağlamlıqlarına daha ciddi yanaşmalıdırlar. D vitamini, kalsiumla zəngin qidalanma, aktiv həyat tərzi və düzgün gündəlik rejim sümük sağlamlığının qorunması üçün vacibdir. Məqsəd yalnız hazırkı vəziyyəti qorumaq deyil, gələcək yaş dövrünə sağlam şəkildə daxil olmaqdır”, – deyə həkim qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, menopauza dövrünü tamamilə “qarşısını alınmalı” bir proses kimi qiymətləndirmək düzgün deyil. Əsas məqsəd menopauza ilə əlaqədar yarana biləcək sağlamlıq problemlərinin və ağırlaşmaların riskini azaltmaqdır. Bunun üçün qadınlar 40 yaşdan etibarən mütəmadi tibbi müayinələrdən keçməli, qidalanmalarına, fiziki aktivliklərinə və sümük sağlamlığına diqqət göstərməlidirlər.
Həkim əlavə edib ki, sağlamlığa qoyulan sərmayə yalnız xəstəlik yarandıqdan sonra müalicəyə başlamaq deyil, mümkün riskləri əvvəlcədən müəyyənləşdirmək və onların qarşısını almaqdır. Buna görə də 40 yaşdan yuxarı şəxslərin sağlam həyat tərzini gündəlik vərdişə çevirməsi, ehtiyac olduqda həkim nəzarətindən keçməsi və xüsusilə sümük sağlamlığı ilə bağlı risk faktorlarını vaxtında qiymətləndirməsi vacibdir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mədə yanması sadə problem deyil: Cərrahdan reflüks xəbərdarlığı
Mədə turşusunun və mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qayıtması ilə xarakterizə olunan qastroezofageal reflüks xəstəliyi müasir dövrdə geniş yayılmış həzm sistemi problemlərindən biridir. Sinədə yanma, boğaza doğru acı və turş mayenin gəlməsi, udma zamanı narahatlıq, xroniki öskürək və ağızda xoşagəlməz dad bu xəstəliyin əsas əlamətləri sırasındadır. Bəzi hallarda simptomlar xüsusilə yeməkdən sonra, əyilərkən və ya uzanarkən güclənir. İnsanlar bu şikayətləri bəzən adi mədə yanması hesab edərək uzun müddət həkimə müraciət etmirlər. Lakin davamlı və nəzarətsiz reflüks qida borusunda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Citypost.az-a açıqlama verən uzman cərrah Elman Qaffarov bildirib ki, qastroezofageal reflüks xəstəliyi, onun əlamətləri, mümkün fəsadları və müalicə...
26 Oktyabr 2026, 10:30
Yatmazdan əvvəl edilən səhvlər yuxu keyfiyyətini necə azaldır? Həkim AÇIQLADI
Keyfiyyətli yuxu insanın həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Lakin gün ərzində qəbul edilən qidalar, kofeinli içkilərin istehlakı, yatmazdan əvvəl telefondan istifadə və yataq otağının temperaturu yuxunun keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərə bilər. Bəzi insanlar kifayət qədər yatdıqlarını düşünsələr də, səhər yorğun, halsız və enerjisiz oyanırlar. Bunun səbəbi isə bəzən yanlış yuxu vərdişləri ilə bağlı olur.Citypost.az-a açıqlama verən Tutu Zeynalova bildirib ki,yatmazdan əvvəl diqqət edilməli məqamlarla bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, yuxu rejimini qaydaya salmaq üçün ilk növbədə qidalanma saatlarına, kofeinli içkilərin qəbuluna, yataq otağının temperaturuna və elektron cihazlardan istifadəyə diqqət yetirmək lazımdır.Dietoloqun sözlərinə görə, yatmazdan dərhal...
26 Oktyabr 2026, 09:30
Gecə yuxudan oyadan əl keyiməsi nəyin əlamətidir? Nevroloqdan xəbərdarlıq
Əllərdə keyimə, barmaqlarda uyuşma və gecə yuxudan oyadan ağrılar bəzən yorğunluq və ya əl-ayağın yanlış vəziyyətdə qalması ilə əlaqələndirilir. Lakin bu şikayətlər mütəmadi təkrarlanırsa, xüsusilə də əsasən ilk üç barmaqda hiss olunursa, bu, karpal tunel sindromunun əlaməti ola bilər. Vaxtında müayinə və düzgün müalicə aparılmadıqda bəzi hallarda əllərdə zəiflik, əşyaları tutmaqda çətinlik və digər problemlər yarana bilər.Nevroloq Nihad Mustafayev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, əllərdə keyimə və uyuşmanın xarakteri, hansı barmaqlarda meydana gəlməsi və günün hansı vaxtında güclənməsi problemin səbəbini müəyyənləşdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Həkimin sözlərinə görə, əgər uyuşma əsasən baş barmaqda, şəhadət barmağında və orta barmaqda hiss olunursa, gecələr güclənərək...
26 Oktyabr 2026, 08:30
Pediatrdan valideynlərə qızdırmasalıcı dərmanlarla bağlı xəbərdarlıq
Uşaqlarda hərarət yüksəldikdə valideynlərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri qızdırmasalıcı dərmanları müəyyən saat intervalına uyğun olaraq, hərarətin olub-olmamasından asılı olmayaraq verməkdir. Bəzi valideynlər dərmanın təlimatında "4-6 saatdan bir" ifadəsini gördükdə bunu preparatın mütləq həmin müddətdən bir qəbul edilməli olduğu kimi başa düşürlər. Digər hallarda isə uşağa eyni təsiredici maddəni ehtiva edən həm sirop, həm də şam verilir. Bu isə dozanın bilmədən artırılmasına və arzuolunmaz təsirlərin yaranmasına səbəb ola bilər.Pediatr Aytən İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, uşaqlara qızdırmasalıcı dərman verərkən yalnız saat intervalına deyil, uşağın hazırkı vəziyyətinə, hərarətin səviyyəsinə, narahatlığının olub-olmamasına və preparatın dozasına diqqət yetirilməlidir. Onun sözlərinə görə, təlimatda...
23 Oktyabr 2026, 10:30
Kardioloqdan ürək xəstəlikləri ilə bağlı xəbərdarlıq: Bu simptomları gözardı etməyin
Bəzi sağlamlıq problemləri ilkin mərhələdə zəif əlamətlərlə özünü göstərsə də, müəyyən simptomlar ciddi xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər. Xüsusilə döş qəfəsində sıxıcı və təzyiq hissi yaradan ağrılar, fiziki fəaliyyət zamanı təngnəfəslik, adi işlərdən sonra həddindən artıq yorğunluq, başgicəllənmə və bayılma diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İnsanlar bəzən bu əlamətləri yorğunluq, stress və ya yuxusuzluqla əlaqələndirərək həkimə müraciəti gecikdirirlər. Halbuki belə şikayətlər bəzi hallarda ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərin göstəricisi ola bilər.Kardioloq Natavan İsmayılova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, orqanizmdə baş verən dəyişikliklərə, xüsusilə əvvəllər müşahidə edilməyən və təkrarlanan əlamətlərə diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, döş qəfəsində sıxıcı və təzyiqedici ağrılar, fiziki aktivlik...
23 Oktyabr 2026, 09:30
Hamiləlik zamanı genetik analizlər nə vaxt aparılmalıdır? Genetik izah etdi
Hamiləlik dövründə dölün sağlamlığının qiymətləndirilməsi, mümkün xromosom anomaliyalarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi və gələcək valideynlərin məlumatlandırılması üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Müasir tibbdə ultrasəs müayinəsi ilə yanaşı, ikili, üçlü və dördlü skrininq testləri, eləcə də son illərdə geniş yayılan qeyri-invaziv prenatal testlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu müayinələr hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində dölün inkişafı və müəyyən genetik pozuntuların ehtimalı barədə məlumat əldə etməyə imkan verir.Genetik Bayram Bayramov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hamiləlik zamanı genetik analizlərin aparılması mümkündür və müayinənin növü hamiləliyin müddətinə, tibbi göstərişlərə və qiymətləndirilməli olan risklərə uyğun seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu prosesdə ultrasəs müayinəsi mühüm rol oynayır, çünki dölün inkişaf...
23 Oktyabr 2026, 08:30
